Главная

Къуръандин «аль-Маида» сура

Къуръандин «аль-Маида» сура

эвел алатай нумрайра ава

 

  1. Эй, иман гъанвайбур! Эгер квекай садан патав ажал атайтIа ва ада веси туртIа, квекай (куь мукьвабурукай) кьве адалатлу итимди адан патахъай шагьидвал авурай, я тахьайтIа квекай тушир кьве касди, эгер куьн сиягьатда авайла квел кьиникь агакьайтIа. Абур кьведни кпIунилай кьулухъ (рагъдандин, гзаф инсанар кIватI жезвай вахтунда) акъвазара, нагагь куьн шаклу хьайитIа (шагьидар ихтибар ийиз жедайбур хьунин патахъай), къуй абуру Аллагьдал кьин кьурай: «Чна абурай (Аллагьдин тIварцIели кьинер кьунай) пул къачузвач, гьатта ам (чна шагьидвал ийизвай инсан) чи мукьва кас яз хьайитIани. Чна Аллагьдин шагьидвал (ам авунихъ Ада чун мажбур авур) чуьнуьхзавач, тахьайтIа (нагагь чна шагьидвал чуьнуьхайтIа) чун гунагькарар жеда».
  2. Эгер абуру кьведани (тапан шагьидвилин) гунагь авунвайди чир хьайитIа, къуй (кьенвайдан) мукьвабурукай маса кьве мукьвада, чпиз (ирс атунин) къанундив кьур ихтиярар авай, абур (тапан шагьидвал авунвайди дуьздал акъудайбур) дегишаррай ва Аллагьдал кьин кьурай (атIабуру хьиз, рагъдандин кпIунилай кьулухъ): «Чи шагьидвал (кьин кьуналди мягькемарнавай) абурун шагьидвилелай дуьз я. Чун (и шагьидвилелди) сергьятрилай элячIзавач (садан ихтиярризни чIуру темягь ийизвач), тахьайтIа (нагагь тапан шагьидвал ийиз алахъайтIа) чун адалатсузбур жеда (гьакъикъат тапарралди дегишарзавай)».
  3. Им (шагьидрив кьин кьаз тазвай ихьтин жуьре) абурун шагьидвал дуьзди хьуниз мукьва я, абуру кьин кьурдалай кьулухъ маса кьинер кьунарни лугьудайдахъай кичIевиляй (ва гьакI абурун таб дуьздал акъатда). Аллагьдихъай кичIе хьухь ва яб це (Адан эмирриз ва абуруз муьтIуьгъ хьухь)! (ТахьайтIа квекай гунагькарар жеда) Аллагьди лагьайтIа, гунагькарар (дуьз рекьел) эцигзавайди туш.
  4. А (Дувандин) юкъуз Аллагьди пайгъамбарар кIватIда ва (абурувай) хабар кьада: «Квез вуч жаваб гана (инсанри куьне эвер гайила)?» Абуру лугьуда: «Чаз (адакай) чирвал авач. Гьакъикъатда, ам Вун (сад) я – Чизвайди рикIин къене авайди». (Гзаф аятра лугьузва хьи, пайгъамбарри чпин умматрин патахъай шагьидвал ийида, амма и аятда лагьанва хьи, пайгъамбарриз сирлуди чизвач ва сирлудакай чирвал анжах Аллагьдиз ﷻ ава. Ина аксивал авач. ГьакI, месела, Ибн Аббаса, Суддиди ва Зайд ибн Асляма агакьарайвал: «Дувандин югъ башламишайла, кичIевиляй инсанрин рикIер аватда, пайгъамбаррини лагьайтIа, а гзаф пис къурхулу гьал акваз, гзаф кичIевал гьиссда, ва гьавиляй, гзаф крар рикIелай алатна, абуру а гафар лугьуда. Абурун кичIевал алатайла ва акьул хтайла, абуру чпин умматрин патахъай шагьидвал ийида» (ТIабари, СуютIи, «Ад-Дурр аль-Мансур»). И гафарин гъавурда акьунин маса жуьре: «Вуна, я Аллагь, чаз гайи чирвилелай гъейри, чаз маса чирвал авач». И баянни имам атI-ТIабариди къуватлуди яз гьисабна).
  5. Ингье Аллагьди лугьуда: «Я Иса, Марьяман хва! За ваз ва ви дидедиз гайи нямет рикIел хуьх. За вун Михьи Руьгьдалди (Жибрил малаикдалди) къуватлу авуна, вун (гьеле) кьепIина амаз ва тамамвилихъ агакьай яшда авайлани (кьвед лагьай сеферда дуьньядиз хтайдалай кьулухъ) инсанрихъ галаз рахазвай. За ваз Ктаб, арифдарвал, Таврат ва Инжил чирна. Вуна Зи ихтиярдалди чепедикай нуькIериз тешпигь затIар кьазвай, абуруз уф гузвай ва абурукай (чан алай) нуькIер жезвай Зи ихтиярдалди. Вуна Зи ихтиярдалди буьркьуьди ва жузам азар квайди сагъар хъувуна. Вуна Зи ихтиярдалди кьейибурал чан хкизвай. За вун Исраилан несилрикай хвена (вун абурув рекьиз тунач), вун абурун патав (аламатдин) делилар гваз атайла, ва абурукай тир имансузри, ам анжах ачух суьгьуьрчивал я лагьайла».
  6. За апостолриз вагьйу авуна: «Инанмиш хьухь Захъ ва Зи пайгъамбардихъ». Абуру лагьана: «Чун инанмиш хьана! Шагьидвал ая чун мусурманар (Аллагьдиз муьтIуьгъбур) тирди».
  7. Апостолри жузуна: «Я Иса, Марьяман хва! Ви Раббидивай чаз цавай хуьрек (тIуьнар алай суфра) ракъуриз жедани?» Ада жаваб гана: «Аллагьдихъай кичIе хьухь, эгер куьн иман гъанвайбур ятIа (ва ахьтин затIар Аллагьдивай тIалабмир)».
  8. Абуру лагьана: «Чаз (анжах) адан дад акваз ва чи рикIер секинариз кIанзава. ГьакI чаз чир жеда (ва инанмиш жеда), вуна чаз дуьз лагьанвайди (ви пайгъамбарвилин патахъай ва чи дуьаяр кьабулзавайдан патахъай), ва адан (аламатдин) шагьидар жеда».
  9. Марьяман хва Исади (абурун ниятрин михьивилин гъавурда гьатна) лагьана (Аллагьдиз дуьа авуна): «Я Аллагь, чи Рабби! Чаз цаварай тIуьн ракъура, чакай сифтебуруз ва эхиримжибуруз сувар жедайвал, гьакIни лишан (жедайвал) Ви патай (Ви къудратлувал ва зи пайгъамбарвилин гьакъикъивал къалурдай). Чаз ризкьи це, вучиз лагьайтIа Вун – ризкьи гузвайбурукай виридалайни хъсанди я».
  10. Аллагьди жаваб гана (Исадин дуьадиз): «За квез ам ракъурда, амма адалай кьулухъ (ризкьи ракъурайдалай кьулухъ) ни квекай иман хиве кьун тавуртIа, За адаз ахьтин жаза гуда хьи, (авай вири) алемрикай садазни тагай хьтин. (Бязи алимрин фикирдалди, тIуьн ракъурначир, вучиз лагьайтIа кафирриз гудай жазадикай ван хьайила, апостолриз чпин а мурад кьилиз акъудна кIан хьанач ва абуру туба авуна. Амма, баян гузвай чIехи паюнин фикирдалди, а тIуьн ракъурна. Аллагь Таалади лагьана хьи: «За ам квез ракъурда», - и гафари Аллагьди ﷻ гаф ганвайди къалурзава, Раббиди ﷻ лагьайтIа, Вичи гайи гаф кьилиз акъудзава).
  11. Ингье Аллагьди хабар кьада (Дувандин юкъуз): «Я Марьяман хва Иса! Им вуна лагьайди яни инсанриз: «Зазни зи дидедиз кьве раббидиз хьиз Аллагьдихъ галаз санал ибадат ая?» Ада жаваб гуда: «Вун Михьи я (вири нукьсанрикай)! Заз ихтияр авачир гафар завай лугьуз жедачир! Эгер за акI лагьанайтIа, Ваз ам чир жедай. Ваз зи руьгьда вуч аватIа вири чизва, заз лагьайтIа, Ви Гьакъикъатда вуч аватIа чизвач. Гьакъикъатда, (анжах) Вун я чинебан крар Чизвайди.
  12. За лагьайди анжах Вуна заз (лугьун) эмир авурди я: «Аллагьдиз ибадат ая, зи Раббидиз ва куь Раббидиз». Зун абурун шагьид (ва гуьзчивал ийизвайди) тир, та абурун арада амай кьван. Вуна зун цаварал хутахайдалай кьулухъ (за абурун крарал гуьзчивал хъувунач, амма) Вуна абурал гуьзчивал ийизва (ва абурун вири гафарикай ва крарикай хабар ава). Гьакъикъатда, Вун – вири крарин Шагьид я.
  13. Эгер Вуна абуруз (имансуз яз кьейибуруз) жаза гайитIа, абур – Ви лукIар я хьи (Вун – абурун Халикь ва Агъа я, ва абуруз Ваз вуч кIандатIа, гьам авуртIа жеда). Нагагь Вуна абурулай гъил къачуртIа (бутпересвал гадарна инанмиш хьайибурулай), Вун – Лайихлуди, Арифдарди я хьи».
  14. (Адаз жаваб яз) Аллагьди лагьана: «Им – дуьз инсанриз абурун дуьзвили (иманди ва адалатлувили) куьмек гудай (Дувандин) Югъ я. Абуруз – (Женнетдин) багълар, кIаникай вацIар авахьзавай. Абур ана гьамишалугъ, даим амукьда». Аллагь абурулай рази я, ва абурни Адалай рази я. Им – чIехи агалкьун я!
  15. Аллагьдин гьукумдик ква цавар, чил ва ана авай вири шейэр. Адалай вири алакьзава.

 

2026-06-01 (Зуль Гьижжа 1447 г.) №6.


Ашервиле тахсирлу авунин гунагь

Исламда цlемуьжуьд лагьай чlехи гунагь – михьи дишегьлияр, гьакlни итимар ашервиле (зина) тахсирлу авун я. Эгер ам авай кlвалах ятlа, ада Шариатдин къазидин кьилив а кар (зина) чпин вилералди акунвай кьуд шагьид-итим гъун лазим я. Тахьайтlа, маса кас ашервиле тахсирлу авурдаз жаза къвезва....


Мусурман ва чарадан мал-мулк

Угъривал ва къанунсуз саягъда чарадан мал-девлет вичиз къачун – им вири мусурманрин вилерай чIехи гунагь яз гьисабзавай еке чIуру кар я. Ам Аллагьди ﷻ къадагъа авунвайдан патахъай абурукай садни шаклу жезвач.   Гьакъикъи мусурман гьамиша дугъри ва намуслу я ва чарадан эменнидикай са...


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

За вун гьабурукай жедайдак умуд кутазва   Абу Гьурайради агакьарайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Ни вичин эменнидикай Аллагьдин ﷻ рекье кьве паб таъмин ийиз хьайитIа, адаз Женнетдин варарай эверда. Женнетдиз муьжуьд варар ава. Ни кпIуна чалишмишвал авуртIа, адаз КпIунин варарай...


Бахтунин чинебан къайда

«Саляту-н-нарият» - им Мугьаммад Пайгъамбардиз ﷺ салават гъунин виридалайни фазилатлу ва багьа жуьрейрикай сад я.   Араб чIала «ан-Нар» гафунихъ «цIай» лугьудай мана ава, яни «Саляту-н-нарият» - им цIу хьиз фад таъсир ийидай, фад агакьдай...


Папа гъуьлуьз гьуьрмет авунин эдебар

Ислам – им инсаният патал виридалайни хъсан рехъ ва вини дережадин чешне я.   Гьавиляй ада хизандин рафтарвилерин виридалайни метлеблу, гуьзел ва хийирлу рехъ тайин ийизва, вичиз ухшар авайди мад авачир. Инсанрин тIебиатдихъ галаз кьан тийизвай, кьиле тефир къанунрал бинеламиш хьанвай...