Къуръандин «ан-Нисаъ» («Дишегьлияр») сура

эвел алатай нумрайра
- 103. КапI куьтягьайла Аллагьдиз зикир ая кIвачел акъвазна, ацукьна ва я къвалал (ярх хьана). Куьн хатасузвиле хьайила, (тамамдиз) капI ая. Гьакъикъатда, капI иман гъанвайбуруз тайин вахтара авун эмирнава. (Къуръанда кпIунин вад вахтуникай гьар садакай лагьанва: 2:238; 17:78; 30:17-18; 11:114; 20:130; 51:39-40).
- Душмандин кьушун жагъурдайла (ва адахъ калтугдайла) зайифвал ийимир. Нагагь квез азият гузватIа (хирери ва четинвилери), абурузни азият гузва, квез хьиз. Амма куьне умуд ийизва Аллагьдин патай (квел агакьиз) абуру умуд тийизвай затI (даим уьмуьрда пишкеш). Аллагь – Чидайди, Арифдарди я.
- Дугъриданни, Чна ваз гьакъикъат авай Ктаб ракъурна, Аллагьди къалурнавайвал вуна инсанрин дуван ийидайвал. Гьавиляй хаинрин патал жемир (ва абур гьахълу ийимир).
- Аллагьдивай багъишламишун тIалаб (Пайгъамбарри я чIехи, я гъвечIи гунагьар авурди туш, гьавиляй аятдин мана ихьтинди я: «Ви умматдин гунагькаррин ва гьаваян гьуьжетар ийизвайбурулай гъил къачун тIалаб» (аль-КъуртIуби). ГьакIни фикир ава хьи, ина ихтилат Аллагь ﷻ рикIел гъунин (зикир ва тасбигь) истигъфардикай физва, гунагьрикай туба авуникай ваъ). Гьакъикъатда, Аллагь – Гъил Къачудайди, Регьим Ийидайди (туба ийизвайбуруз) я.
- Чпи-чпиз хаинвал ийизвайбурун (гунагьар авуналди ва гьа идалди Жегьеннемдиз физ чалишмиш хьуналди) патахъай нубатсуз гьуьжетар ийимир (абурун тереф хуьз). Гьакъикъатда, Аллагьдиз хаинар, гунагькарар кIанзавайди туш.
- Абуру инсанрихъай (чпин гьакъикъи фикирар) чуьнуьхзава, амма (абур) Аллагьдихъай чуьнуьхзавач (Адахъай регъуь тахьана, Ам амайбурулай лайихлу ятIани, Адахъай регъуь ва кичIе хьуниз). Ам – абурухъ гала хьи (Вичин Чирвилелди), абур йифериз Ам рази тушир крарикай рахадайла (тахсир квачирдал буьгьтен вегьез, тапан кьинер кьаз ва тапан шагьидвал ийиз). Аллагьди (Чирвилелди) абуру ийизвай вири крар кьатIузва.
- Ингье куьне (гунагькарри) – гьуьжетар ийизва абурун (тереф хуьз) и дуьньяда. Амма Дувандин юкъуз Аллагьдин вилик абурун патахъай ни гьуьжетар ийида? Абурун арха вуж жеда (абур жазадикай хкудиз алакьдай)?
- Ни писвал авуртIа (масадаз) ва я вичи-вичиз адалатсузвал авуртIа (гунагь авуналди), амма ахпа Аллагьдивай багъишламишун тIалабайтIа – адаз Аллагь Гъил Къачудайди, Регьим Ийидайди яз жагъида.
- Гунагь къазанмишзавайда анжах вичи-вичиз зиян гузва (адан патахъай жавабдарвал маса садан хивени твадач). Аллагь – Чидайди, Арифдарди я.
- Ни (къастуналди) гъалатI ва я гунагь авуртIа, ахпа и карда тахсир квачирди тахсирлу авуртIа – ада вичин хивез буьгьтендин ва ачух гунагьдин пар вегьена.
- Нагагь Аллагьди ваз жумартвал ва регьим тавунайтIа (эгер ваз Вагьйу авуналди вуж тахсирлу ятIа, вуж туштIа хабар гузвачиртIа), шаксуз, абурукай са пай вун дуьз рекьелай алудиз алахъдай (къарар акъуддайла ягъалмишарна). Амма абуру дуьз рекьелай анжах чпи-чеб алудзава (гьикI хьи а кардин залан нетижаяр абурал элкъвена хкведа) ва са затIуналдини ваз зиян гудач. Аллагьди ваз Ктаб ва арифдарвал ракъурна. (Къуръандиз баян гузвайбуру кхьизва хьи, и гафарин мана ихьтинди я: Аллагь Таалади ваз, я Мугьаммад, Къуръан ва Сунна ракъурна ва вунни ви гуьгъуьна аваз физвайбур и кьве затIунин бинедаллаз дуьз рекьелай алатдач). Ада ваз (Вагьйудин куьмекдалди) (виликдай) ваз чин тийизвай затIар чирна. Аллагьди ваз зурба регьим авунва!
- Абурун чинебан рахунрин чIехи паюна хъсанвал авач, эгер абуру садакьа паюнихъ, хъсан крар авунихъ ва я инсанар меслят авунихъ эвер тагуз хьайитIа. Ни а крар иийзватIа, Аллагьдин разивилихъ чалишмиш жез (къалурун патал ва я дуьньядин маса мурадар патал ваъ), адаз Чна зурба суваб гуда.
- Вуж Расулдиз акси яз экъечIайтIа, адаз гьакъикъат ачух хьайидалай кьулухъ ва вуж иман гъанвайбурун рекье аваз тефейтIа (инанмишвилин ва я крарин патахъай), - Чна ам вич фейи патахъ ракъурда (ягъалмишбурун рекьел туна) ва (эхиратда) Жегьеннемда куда. Ахьтин нетижа писди я!
- Гьакъикъатда, Аллагьди гъил къачузвач, Адаз барабар ийидайла (са вуж ятIани, Адалай гъейри са низ ятIани ибадат ийиз), амма адалай гъвечIи крарилай (гунагьдин заланвилиз килигна) гъил къачузва, Вичиз кIандай касдин. Ни барабар ийизватIа (са вуж ятIани) Аллагьдиз, ам – дерин ягъалмишвиле ава.
- Абуру (мушрикри) Адан паталай дишегьлийривай (дишегьлийрин тIварар алай бутривай) тIалабзава. Амма (гьакъикъатда) абуру муьтIуьгъ тушир шейтIандивай тIалабзава (ва адаз ибадат ийизва, бутриз ибадат авунин фикир абурун кьиле шейтIанди твазва хьи).
- Аллагьди ам лянетламишна. А чIавуз ада лагьана: «За гьикI хьайитIани Ви лукIарин тайин кьадар къачуда.
- За гьикI хьайитIани абур ягъалмишвиле твада ва абурун кьиле (пичIи) мурадар твада (яргъи уьмуьрдикай, виче суваб авачир). За абуруз гьайванрин япар атIун буйругъда (бутриз къурбанд ийидалди вилик). За абуруз Аллагьдин махлукьатар дегишарун буйругъда. (И аятрин манадин гьакъиндай Къуръандиз баян гузвайбуру кьве фикир лугьузва: 1) Саид ибн Жубайран ва Гьасан аль-Басридин фикир: им Аллагьдин ﷻ дин дегишарун лагьай чIал я. ШейтIанди инсанар рекьяй акъудда, нетижада абуру Исламдин къанунар чIурувилихъди дегишарда. 2) Инсанди вичиз Аллагьди ﷻ къадагъа авунвай винел патан акунар туькIуьрда. Иник акатзава пластикадин операцияр (нукьсанар дуьзар хъувун квачиз), парик алукIун, татуировка авун, дишегьлийри итимрин парталар алукIун ва аксина, гьакIни гьа ихьтин маса дегишвилер). Ни Аллагьдин паталай вичиз дуст (ва куьмекдайди) яз шейтIан кьуртIа, адаз, шаксуз, гзаф зарар хьана (ахьтин инсанди Женнет Жегьеннемда жедай чкадал дегишарна).
- Ада (шейтIанди) абуруз (кьиле тефир) гаф гузва ва (тапан) умудралди машгъуларзава. Амма шейтIанди тапаррилай гъейри (зарарлуди хийирлуди яз къалуриз) са затIни хиве кьазвач.
- Абурун (шейтIандин гуьгъуьна аваз фейибурун) чка Жегьеннем жеда. Абуруз анай къутармиш жедай рехъ жагъидач.
- Амма хъсан крар авур иман гъанвайбур Чна (Женнетдин) багълариз ракъурда, чпин кIаникай вацIар авахьзавай. Абур ана гьамишалугъ, даим амукьда. Аллагьди гайи гаф (Ада Вичин лукIариз гайи) – гьакъикъат я. Лугьузвай гафара Аллагьдилай вуж дуьз я кьван?!
- Ам (Аллагьди хиве кьунвай суваб) куь (эй, мушрикар) рикIин хиялралди (бутри тереф хвена къутармиш хьунин) ва я Ктабдин инсанрин рикIин хиялралди (чувудрин ва хашпересрин, чпи лугьузвай: «Чун Аллагьдин дустар ва Адан кIанибур я! Жегьеннемдин цIай чак анжах лап тIимил вахтунда хкIада») къазанмишиз жедач. Ни писвал ийизватIа, адаз адай эвез хъийида. Адаз Аллагьдилай гъейри (маса) арха ва куьмекчи жагъидач. (И аятда лагьанвай бутпересар инанмиш тир хьи, кьейидалай кьулухъ чан хкин тийидайдахъ, хъсан крарай суваб тежедайдахъ ва пис крарай жаза тагудайдахъ. Ктабдин инсанар лагьайтIа, чпелай гъейри садни Женнетдиз тефидайдахъ инанмиш тир, гьатта чеб Аллагьдин рухваяр ва Адан дустар я лугьунай чпиз жаза гайитIани, ам анжах са шумуд юкъуз давам жеда).
- Итимар ва дишегьлияр лагьайтIа, чеб иман гъанвайбур яз хъсан крарикай бязибур авур, Женнетдиз фида ва гьатта хурмадин цилинал алай хвалунин кьадардин кьванни бейкефардач (абурун суваб тIимилардач). (Маса гафаралди, абуруз чпи авур крарай тамамвилелди ва адалатлувилелди суваб гуда ва гьич са тIимил паюникай кьванни хкуддач).
- Хъсан крар ийиз Аллагьдиз муьтIуьгъ хьайи ва Ибрагьиман, гьанифдин (гьакъикъи Аллагь Сад тирвилин дин гвай) диндиз табий хьайидан имандилай нин иман хъсан жеда кьван? Аллагьди Ибрагьим Вичин дуст (кIани ва мукьва лукI) яз хкяна хьи.
- Цавара авай вири затIар ва чилел алай вири затIар Аллагьдинбур я. Аллагьди (Вичин Чирвилелди ва Къудратдалди) вири (махлукьатрин) иесивал ийизва.
- Абуру вавай (я Мугьаммад) дишегьлийрикай хабар кьазва. Лагь (абуруз): «Аллагьди Вичи абурун патахъай квез жаваб гуда. Квез Ктабда (Къуръанда) етим рушарикай кIелзавайди (абурун ихтияррикай атIуз), абурал эвленмиш жез кIанзавайла, абуруз тайин авунвайди (магьар ва я ирсинин пай) куьне гузвач ва зайиф аялрин (етимрин) патахъай, ва етимрихъ галаз куьне адалатлувилелди рафтарвал авуна кIанзавайдакай – (ибур вири абурун гьакъиндай Аллагьдин къарар я). Гьихьтин хъсанвал куьне авуртIани, Аллагьдиз адакай чизва (ва квез суваб гуда).
- Эгер дишегьлиди гъуьлуьн патай адалатсузвал жеда лагьана (вичин ихтиярар чIурда лагьана) ва я (адан патай) къакъатда лагьана игьтиятвал ийизватIа, абуруз (кьведазни) гунагь жедач, эгер абур са икьрардал атайтIа (меслят хьайитIа ва разивал жагъурайтIа), икьрар (хушуналди хьайи) – (чара хьунилай ва я арада къалмакъал аваз санал яшамиш хьунилай) хъсан я хьи. Инсанриз мискьивал хас ятIани (чпин ихтиярар ишлемиш тавун виридаз четин я), эгер куьне хъсан крар ийиз (Аллагьдихъай) кичIе жез хьайитIа, Аллагьдиз чизва хьи куьне ийизвай вири крар (ва куьне авур крарай квез эвез хъийида).
- Квевай дишегьлийрихъ (папарихъ) галаз сад хьиз адалатлувилелди рафтарвал ийиз жедач (яни, абур сад хьиз кIан жез), гьатта гзаф алахъайтIани. (Аллагьди ﷻ лугьузва хьи, папарин арада лап тамамвилелди ихтиярар сад хьиз кьиле тухуз хьун мумкин туш ва а кар инсанрилай алкьдач, гьикI хьи инсандивай вичин гьиссерал гуьзчивал ийиз жедач. Итимдивай анжах а кар хабар кьада хьи, гьи саягъда ада вичин гьиссер къалурзавайтIа – яни гафарикай ва крарикай). Гьавиляй (квелай алакьзавай вири крар ая ва) анжах садаз майилвал ийимир (квез кIанзавай), муькуь (паб) вуч ийидатIа чин тийидай (гъуьл аваз, гъуьлуьк квачирда хьиз гьиссдай) гьалда таз. Амма куьн икьрардал атайтIа ва Аллагьдихъай кичIе хьайитIа, Аллагь – Гъил Къачудайди, Регьим Ийидайди я (ва чпивай муьтIуьгъар тежезвай гьиссерай лукIариз жаза гузвайди туш).
«КАЛЯМ ШАРИФ» (КЪУРЪАНДИН МАНАЙРИН ТАРЖУМА) КТАБДАЙ.