Къуръандин «аль-Бакъара» сура
эвел алатай нумарайра
- Аллагьдин пайгъамбарар гьахьтинбур я, абурукай садбур Чна муькуьбурулай виниз кьуна. Абурун арада Аллагь рахайбур ава (Муса хьтин), абурукай са вуж ятIани Ада хкажна (гзаф) дережайриз (Мугьаммад ﷺ хьиз, амайбурулай тафатлу яз, ам вири инсанриз ва чинерриз ракъурна ва адаз Къуръан гана – даим аламат, ва ам Дувандин йикъалди хуьда).
Чна Исадиз, Марьяман хциз делилар гана (кьейибурал чан хкидай, буьркьуьбур ва жузам азар квайбур сагъар хъийидай алакьун хьтин аламатар) ва ам Пак Руьгьдалди (Жибрилалди) мягькемарна. Эгер Аллагьдиз кIан хьанайтIа (вири инсанар дуьз рекьел сад ийиз), гуьгъуьнин несилри сада-садахъ галаз дяве ийидачир, абуруз делилар атайдалай кьулухъ. Амма (Аллагьдин кьадардалди) абурун арада фикиррин садвал хьанач: абурукай садбур инанмиш хьана, муькуьбур инанмиш хьанач. Нагагь Аллагьдиз кIан хьанайтIа, абуру сада-садахъ галаз дяве ийидачир, амма Аллагьди Вичиз кIандайвал ийизва.
- Эй иман гъанвайбур! Я алвер, я дуствал, я шафаат авачир югъ алукьдалди Чна квез ганвайдакай (мал-девлетдикай) харж ая. Имансузар – пис ксар я.
- Аллагь – маса худа авач (ибадат авуниз лайихлу тир), Адалай гъейри, Чан алай, Эбеди тир (Вичиз я эвел авачир, я эхир). Ам я суст жезвач, я ахварал физвач. Цавара авай вири шейэр ва чилел алай вири шейэр Аданбур я. Адан ихтияр авачиз Адан вилик садан тереф хуьз нивай экъечIиз жеда? Адаз чизва абурун (махлукьатрин) гележег ва алатай крар. Абурувай Адан чирвиликай кьатIуз жедайди анжах Адаз (абуруз ачухиз) кIан хьайи затI я. Адан Курсдик (Курс – им Аллагьдин виридалайни чIехи махлукьат я. Амма Аллагь Таала адал ацукьунилай ва я акъвазунилай виниз я, ва Ам виниз я пространствода чка кьунилай) цавар ва чил акатзава ва Адаз абур (къайдада) хуьн четин туш. Ам – Вине Авайди (нукьсанар ва махлукьатриз ухшар авачир), ЧIехиди я (И аят «аят аль-Курси» хьиз малум я, ва адан лайихлувилер зурба я. Аллагьдин Расулдилай ﷺ якъиндиз агакьнавайвал, ам Къуръандин виридалайни хъсан аят я (Ибн Касир)).
- (Ислам) Динда (ам кьабулунин патахъай) мажбурвал авач. (Гьакьван делилар ва аламатар къалурайдалай кьулухъ) Гьакъикъи рехъ ягъалмишвилелай (имансузвилелай) тафаватлу жез башламишна. Вуж тIагъутдихъ (им инсанри Аллагьдилай гъейри ибадат ийизвай амай вири шейэр я) инанмиш туштIа, амма Аллагьдихъ инанмиш ятIа, ада са чIавузни хан тийидай гапурдин мягькем тум кьунва. Аллагь – Ван Къвезвайди, Чизвайди я.
- Аллагь – иман гъанвайбурун Арха я. Ада абур (имансузвилин ва авамвилин) мичIивиляй (имандин) экуьнал акъудзава. Имансузрин архаяр лагьайтIа, тIагъутар я ва абуру экуьникай мичIивилиз тухузва. Абур – Жегьеннемдин агьалияр я ва абур ана гьамишалугъ амукьда.
- Мегер ваз (я Мугьаммад) акуначирни Ибрагьимахъ галаз адан Раббидикай гьуьжетар ийизвай кас (Намруд, ваз адакай ван хьаначни кьван), Аллагьди адаз гьукум ганай хьи? Ибрагьима лагьана (адаз): «Зи Рабби Ам я хьи, Ни уьмуьр гузватIа ва рекьизватIа». (Аллагь Таала авайвилин делил – махлукьатрин алем хьунухь я. Махлукьатар авачир, ахпа абур дуьньядиз акъатзава ва абур ина хьайидалай кьулухъ мад терг жезва, акI хьайила Къудратлу Халикь ава. Дуьнья вич-вичелай арадал атанач, ам яратмишай Халикь ﷻ герек я, ам лагьайтIа – Сад тир Рабби я, кьвед лагьай худа авач ва Адаз ибадат авуниз тир Ибрагьима эвер гузвайди (Ибн Касир)). Ада (Намруда) жаваб гана: «За уьмуьр гузва ва рекьизва». Ибрагьима лагьана: «Аллагьди рагъэкъечIдай патай рагъ акъудзава. Вуна ам рагъакIидай патай акъуд». Имансуз вичивай-вич квахьна. Писвал ийизвай инсанар Аллагьди дуьз рекьяй тухузвач.
- Я тахьайтIа (ваз акуначни мегер) чкIанвай кIвалер авай хуьруьн патавай физвай кас? (Са сеферда Навухонодосора чукIурай Иерусалимдин харапIайрин патавай физвай са валиди вичин вилик суал эцигна: «И шегьер михьиз терг авурдалай кьулухъ Аллагьди ﷻ ам цIийи кьилелай гьикI туькIуьр хъийидатIа?» Им адан патай имансузвал, инкар авун ва я шаклувал тушир, ам гьакI гъавурда акьазвачир, ам гьикI хьун мумкин ятIа). Ада (Аллагьдихъ кьейибурал чан хкидай къуват авайдахъ инанмиш яз ва идахъ галаз санал чан хкунин тегьер чир хьунин патахъай вичин зайифвал хиве кьуна, итижлу яз) хабар кьуна: «ГьикI Аллагьди ибурал чан хкида ибур вири кьейидалай кьулухъ?» Аллагьди ам кьена виш йисуз туна, ахпа чан хкана ва хабар кьуна: «Вун гьикьван вахтунда хьана (ахьтин гьалда)?» Ада жаваб гана: «Зун (зак квачиз) са югъ ва я йикъан пай хьана». Ада лагьана: «Ваъ, вун (ахьтин гьалда аваз) виш йис хьана. Килиг ви тIуьниз ва хъуниз – абур дегиш хьанвач. Жуван ламраз килиг (адакай анжах кIарабар ама). Чна вакай инсанриз лишан ийида (кьейидалай кьулухъ чан хкизвайдахъ абур инанмиш жедайвал). Килиг кIарабриз (ви ламран), Чна абурал чан хкида, ахпа абурун винел патаз як хъияда». Им (ламрал чан хкун) адаз ашкара хьайила, ада лагьана: «(Гила) Заз (са шакни авачиз) Аллагьдилай вири алакьзавайди чизва».
- Ингье Ибрагьима тIалабна: «Рабби! Заз къалура вуна кьейибурал гьикI чан хкизватIа (зун инанмиш тир кар вилералди аквадайвал)». (Ибрагьима Раббидиз ﷻ дуьа авуна: «Я Аллагь ﷻ, Вуна кьейибурал гьикI чан хкизватIа, заз къалура!» Им шаклувал къалурун тушир, вичин инанмишвал генани мягькемардайвал, адаз Аллагьди ﷻ кьейибурал чан хкунин саягъ акуна кIанзавай. А чIавуз Аллагьди ﷻ Ибрагьимаз кьуд къуш кьун, абур вердишарун, ахпа абур тукIуна, куьлуь кIусариз пайна, а паяр жуьреба-жуьре чкайра эцигун эмирна. Адалай кьулухъ Аллагь Таалади абурал чан хкана ва абур чпин иесидин патав лув гана хтана). Ада (Аллагьди) хабар кьуна: «Вун инанмиш хьанвачни кьван?» Ада (Ибрагьима) жаваб гана: «Инанмиш хьанва. Амма заз (ам жуван вилералди акваз) кIанзава, зи рикI секин жедайвал». Ада (Аллагьди) эмирна: «Кьуд къуш кьуна, абур вердишара, (ахпа тукIукI ва паяриз пая) ва гьар са кIус гьар са дагъдал эциг. Ахпа абуруз эвера, абур тадиз ви патав къведа. Чир хьухь, Аллагь – Къудратлу, Арифдар я».
- Аллагьдин рекье чпин мал-девлет харжзавайбур къуьлуьз ухшар я, адай ирид кьил экъечIна, гьар са кьиле виш твар ава. Аллагьди артухарзава (суваб), Вичиз кIан хьайидаз. Аллагь – Вири фикирдиз гъидайди, Чидайди я.
- Аллагьдин рекье чпин мал-девлет харжзавайбуруз, ахпа (авур куьмек) чинал гъин тийизвайбуруз ва (чпи куьмек гайибурун) намусдик хкIан тийизвайбуруз чпин Раббидин патав савкьват тайин авунва. Абуру кичIевал гьиссдач ва абур пашман жедач.
- Хъсан гаф ва тахсирдилай гъил къачун, гайидалай кьулухъ рикI тIардай садакьадилай хъсан я. Аллагь – Ам я хьи, Вуж са касдихъни ва са шейинихъни муьтеж туштIа, Ам жаза Дегишарзавайди я.
- Эй иман гъанвайбур! Жуван садакьа чинал гъуналди ва намусдик хкIуруналди терг ийимир, вичин мал-девлет инсанриз къалурун патал харж ийизвайда хьиз, гьа са вахтунда я Аллагьдихъ, я Дувандин йикъахъ инанмиш тушиз. Ам руквади кьунвай чIехи къванциз ухшар я. Юргъ башламишна ва (къван) цIалцIамди (ва михьиди) яз туна. Чпи авур крарай абуруз са затIни гудач. (Мунафикь цIалцIам къванциз ухшар я, вичел гару са тIимил руг гъанвай – адан крар гьахьтинбур я. Ада фикирзава хьи, гуя адаз гзаф бегьер гудай чилер ава ва анай адаз бул емишар жеда. Амма юргъади къванцелай руг алудна, ам мад цIалцIам ва бегьерсуз хьана. Гьа икI Дувандин юкъуз гьисабдини мунафикьрин ва инсанрин разивал къазанмишун патал Аллагьдиз ﷻ ибадат авурбурун крар чуьхвена алудда). Аллагьди имансузар дуьз рекье аваз тухузвач.
- Ни Аллагьдин разивал къазанмишун ва (суваб къачуна) жув мягькемарун патал мал-девлет харж ийизватIа, абур кIунтIал алай багъдиз ухшар я. Эгер адал юргъ къвайитIа, ада кьве бегьер гъида. Нагагь юргъ такъвайтIа, адаз куьлуьз къвайи марфни бес жеда. (ГьикI чIехи кьадар хъсан крари хийир гудатIа, гьакI гъвечIи кьадар крарини абур авурдаз Дувандин юкъуз хийир гуда, эгер абур рикIин сидкьидай тир ниятдал бинелу тиртIа. Амма Аллагь ﷻ патал тушиз гьикьван кьадар крар авуртIани, абуру инсандиз гьич са хийирни гудач). Аллагьдиз куьне вуч ийизватIани аквазва.
- Квекай садаз (хурмайрин) тарар авай багъдин ва ципицI багъдин иеси жез кIандайни, адан кIаникай вацIар авахьзавай ва адаз ана вири емишар (жедай), ахпа ам кьуьзуь хьайила, амма аялар гьеле зайифзамаз, (а багъ) цIай галай къати гару кана терг авуртIа? (Аллагь патал тушиз хъсан крар ийизвай инсандиз Дувандин юкъуз вичин вири крар гьаваянбур хьайиди акурла, ада ахцIун тийидай туькьуьлвал ва умуд буш акъатун дадмишда, пуч хьайи багъдин иесиди хьиз) Гьа икI Аллагьди куьн аятрин гъавурда твазва, куьне фагьумдайвал (дуьньядин уьмуьрдин вахтунин няметар гьамишалугъ дуьньядин и кьил а кьил авачир пишкешрихъ галаз гекъигиз; ида квез дуьньядин уьмуьрдин къайгъу тахьун ва гьамишалугъ уьмуьрдихъ ялиз тун лазим я, гьавиляй ана куьн пашманарун мумкин тир крар куьне ина ийидач).
КьатI ама.
«Калям шариф» (Къуръандин манайрин таржума) ктабдай.
