Главная

Къуръандин «аль-Ан`ам» сура

Къуръандин «аль-Ан`ам» сура

эвел алатай нумрайра ава

 

  1. Гьайванрин арадани (Аллагь Таалади яратмишнавай) ава (парар) тухун патал тайин авунвайбур (месела, девеяр) ва тайин тавунвайбур (куьлуь гьайванар хьтин). Аллагьди квез ганвайдакай (ва Ада квез гьалал авунвайдакай) неъ ва шейтIандин геле аваз фимир. Гьакъикъатда, ам – куь ачух тир душман я.
  2. (Аллагьди яратмишна) Муьжуьд жуьт (куьлуь гьайванар): хиперикай жуьт ва цIегьерикай жуьт. Лагь (я Мугьаммад, а бутпересриз): «Ада (Аллагьди) къадагъа авунвани кьве эркекди ва я кьве дишиди? Я тахьайтIа кьве дишидан руфунра авайбур? (Нагагь квез ам Аллагьди къадагъа авунвайдан делил аватIа,) Чирвилин бинедаллаз заз адакай лагь, эгер куьне дуьз лугьузватIа (а гьайванар къадагъа тирдакай, ам тестикьарун патал куьне делил гъун лазим я хьи)».
  3. (Аллагьди маса гьайванарни жуьт-жуьт халкьнава) Жуьт девеяр ва жуьт калер. Лагь (я Мугьаммад): «(Аллагьди) Къадагъа авунвани кьве эркекди ва я кьве дишиди? Я тахьайтIа кьве дишидан руфунра авайбур? Куьн шагьидар тирни кьван, Аллагьди квез абур къадагъа авурла? (Аллагьди абур къадагъа авунвач, вучиз куьне тапарар туькIуьрзава?!)» Аллагьдикай таб ийизвайдалай адалатсузди вуж я бес (ихтияр ганвайдакай лугьузвай: «Аллагьди ам къадагъа авунва»), чирвал авачиз инсанар ягъалмишардайвал? Гьакъикъатда, Аллагьди адалатсуз инсанар дуьз рекьяй ракъурзавач.
  4. Лагь (я Мугьаммад): «Заз вагьйуда (Къуръанда) недай затIарикай къадагъа авунвай са затIни жагъизвач, кьейи жендекдилай, авахьзавай ивидилай ва вакIан якIалай гъейри, ва ам – нежес я, гьакIни мурдар я, Аллагьдин тIвар кьун тавуна тукIунвай(гьайванрин як)». (Амма) Эгер са кас мажбур хьанатIа (винидихъ тIварар кьурдакай са затI нез), асивал тавуна ва чарасуздан сергьятрилай элячI тавуна (гишинвиляй кьин тавун патал), Аллагь – Гъил Къачудайди (четин гьалда гьатайбурулай), Регьим Ийидайди (абуруз жаза тагудай кьадарда) я хьи. (И аятда кьейи жендек, иви, вакIан як ва Аллагь патал тушиз тукIунвайбур къадагъа авунва. Амма Шариатда тIуьнин къадагъаяр артух я. ГьакI, месела, ички ва такIанвал гъизвай шейэр къадагъа тирди маса аятри (5:90, 2:275, 7:157) тестикьарнава. Суннади лагьайтIа, йиртижи (хищники) гьайванрин ва кIвенкI алай кIуф авай къушарин ва икI мад як тIуьнал къадагъа эцигзава).
  5. Чувудризни Чна къадагъа авунай (тIуьниз ишлемишун) сагъ кикер авай вири гьайванар (ва гьакIни къармахар алай). Чна абуруз калин ва хипен пи къадагъа авуна, далудин кьаскьандал ва къене авайдалай гъейри, я тахьайтIа кIарабрилай алудиз тежерди. ГьакI Чна абуруз муьтIуьгъ тахьунай жаза гана. Гьакъикъатда, Чун гьахъ я (Чна ракъурзавай вири шейэра: малуматра, шад хабарра ва виликамаз хабардар авунра).
  6. Эгер абуру вун (я Мугьаммад) тапархъан яз (ва ваз ракъурзавай Вагьйу таб яз) гьисабайтIа, лагь: «Куь Раббидин регьим гегьенш я (гьавиляй Ада квез куьне гьакъикъат инкар авунай гьасятда жаза гузвач, квез муьгьлет гузва), амма (алдатмиш жемир) Адан жаза гьикI авуртIани (туба тавур) тахсиркаррал агакьда».
  7. Бутпересри лугьуда: «Эгер Аллагьдиз кIан хьанайтIа, я чун, я чи ата-бубаяр бутпересар жедачир ва са затIни къадагъа тирдай гьисабдачир (чна къадагъа алайди малумарай затIарикай. Эгер чна гьакI ийизватIа, им лагьай чIал я хьи, Аллагь чалай рази я)». Гьа гьакI (гьикI абуру вун тапархъан яз гьисабнатIа) тапархъанвиле тахсирлу ийизвай (чпин пайгъамбарар) абурал къведалди авайбуруни, та Чи жаза синемишдалди. Лагь (абуруз, я Мугьаммад): «Квез чирвал авани (куь тестикьарунар дуьз тирди субутарзавай), квевай чаз гуз жедай? (Ваъ!) Куьн анжах фикиррин гуьгъуьна аваз физва (гьакъикъатдихъ галаз са алакъани авачир) ва куьне гьакI тапарарзава!»
  8. Лагь (абуруз, я Мугьаммад): «Аллагьдиз инандирмишдай делил ава (гьакъикъат тестикьардай). Нагагь Адаз кIан хьанайтIа, куьн вири (дуьз рекьел) эцигдай».
  9. Лагь (а бутпересриз, Мугьаммад): «Куь шагьидар гъваш, Аллагьди ам къадагъа авунвайди шагьидвал ийидай (ва чун абуруз килигда)». Гьатта абуру (чеб хьтин тапархъанар гъайитIани ва абуру) шагьидвал авуртIани (а кар), вуна абурухъ галаз санал шагьидвал ийимир (гьикI хьи а шагьидвилиз бине авач; амма гьикI вуна абур тестикьарзавачтIа, гьакI, абурун гьахъвал къалурун мумкин тир, чуькьни тавунани акъвазмир) ва Чи аятар табдай гьисабайбурун, гьамишалугъ уьмуьрдихъ инанмиш туширбурун ва (са вуж ятIани) чпин Раббидиз барабар ийизвайбурун кефиниз кIан хьайи герексуз мурадриз рехъ гумир.
  10. Лагь (я Мугьаммад, чпин фикирралди къацар ва хипер къадагъа тирди гьисабзавайбуруз): «Ша, за (квез) куь Раббиди квез вуч къадагъа авунватIа кIелда, (Ада эмирнава) Адахъ галаз санал садазни ибадат тавун ва диде-бубадиз хъсанвал авун (ва хъсан рафтарвал авун). Куь аялар рекьимир (ва бугъазвал атIумир) кесиб жез (кичIе хьуниз) килигна, Чна квезни, гьабурузни недайди гуда хьи. Явавилиз (зинадиз) мукьва жемир – я ачухдаз, я чинебандаз. Аллагьди (яна кьин) къадагъа авунвай инсан рекьимир, эгер квез ахьтин ихтияр авачтIа. Ибур вири квез (куь Раббиди) веси авунва, куьн гъавурда акьадайвал (а эмирар гьикьван чIехибур ятIа).
  11. Етимдин мал-девлетдиз мукьва жемир, анжах адаз хийир гун патал квачиз (ам хуьз ва артух хьун таъмин ийиз), та адан яшар тамам жедалди (Шариатдай). Кьадар бегьемара ва адалатлувилелди алцума. Чна инсандин мумкинвилерилай виняй тир затI адан хиве твазвач. Гафара адалатлу хьухь, гьатта ам (вичиз акси тир къарар акъудзавай инсан куь) мукьвади яз хьайитIани. Аллагьдиз ганвай гаф хуьх. Ада (Аллагь Таалади) квез ибур вири веси авуна, куьне насигьат кьабулдайвал.
  12. Им, гьакъикъатда, Зи дуьз рехъ я – адай алад ва (маса) рекьерай (тапан динрин) фимир, гьикI хьи абуру куьн Адан (Аллагь Тааладин) рекьелай алудзава. Ада (Аллагьди) ам (дуьз рехъ) веси авуна, куьн Аллагьдихъай кичIебур жедайвал (гьакъикъатдилай алатиз ва ягъалмишвиле гьатиз кичIез).
  13. Ахпа (виликан пайгъамбарриз луьлеяр (свитки) ракъурайдалай кьулухъ) Чна Мусадиз Ктаб (Таврат) гана, ада ийизвай хъсан кар (эвер гунин мажбурнама тамамариз) акьалтIарун яз, гъавурда тун яз (лукIар) вири (диндикай чир хьун лазим тир затIар), дуьз рехъ къалурдайди яз (ягъалмишвиликай азад ийизвай) ва регьим яз, абур (чувудар) чпин Раббидихъ галаз гуьруьш жедайдахъ агъадайвал.
  14. Им (Къуръан) – Чна ракъурнавай берекатлу Ктаб я. Адан гуьгъуьна аваз алад ва Аллагьдихъай кичIе хьухь (ана авай эмирриз муьтIуьгъ тахьуникай мукъаят хьухь), квез регьим ийидайвал.
  15. (Чна Къуръан ракъурна) Куьне (ахпа) лугьун тийидайвал: «Ктаб (пак ктабар) чал къведалди анжах кьве умматдиз ракъурнай (чувудриз ва хашпарайриз), ва чун ам чируникай магьрум хьана (а пак ктабрин чIалан гъавурда акьан тийиз)».
  16. Я тахьайтIа куьне лугьун тийидайвал: «Эгер чаз Ктаб ракъурнайтIа, чна абурулай хъсандиз дуьз рехъ кьадай». (Нагагь квез дугъриданни куьне квелай тариф ийизвай хьтин ерияр аватIа,) Квез делил атанва (Къуръандин тегьерда аваз) куь Раббидилай, дуьз рехъ къалурун (адахъ инанмиш хьайи ва адахъ галаз кьурвал чеб тухвайбуруз) ва (зурба) регьим (вуж диндин фикирдалди жвабдар ятIа) яз. Аллагьдин лишанар инкар ийизвайдалай (адаз гьакъикъат акурдалай кьулухъ, адан гъавурда акьадай мумкинвал аваз) ва абуруз далу гайидалай адалатсузди вуж я кьван?! Чи аятриз далу гузвайбуруз Чна виридалайни пис жаза гуда, абуру далу гайивиляй (абуруз).
  17. Яраб абур (имансузар) вил алаз акъвазнава жал, чпин патав малаикар къведайвал (абурун руьгьер вахчуз), я тахьайтIа ви Раббидин эмир къведайвал (дуьньядин эхир алукьунин ва жазадин), я тахьйтIа ви Раббидин лишанрикай бязибур къведайвал? А Юкъуз (дуьньядин эхир алукьунин) бязи лишанар дуьздал акъатайла, (чеб) ви Раббидин бязи атрибутар (тир, а чIавуз) иманди инсандиз хийир гудач, эгер ам адалай вилик инанмиш хьаначтIа ва я инанмиш хьанваз хъсан крар къазанмишначтIа. Лагь (я Мугьаммад, а бутпересриз): «Вил алаз акъваз, чунни вил алаз акъвазда (абурукай сад куь кьилел къведалди)».
  18. Гьакъикъатда, чпин дин арада чуьруьк туна чара авур ва дестейриз пай хьайибурухъ галаз ви са рафтарвални авач (ва са жавабдарвални тухузвач). Абурун патахъай къарар (абуруз жаза гунин) – анжах Аллагьдив гва, ва ахпа Ада абуруз лугьуда абуру авур крарикай (вири гьакъикъат, ва адан туькьуьлвал гьиссиз тада).
  19. Вуж хъсан кар гваз атайтIа, адаз (Аллагь Тааладин жумартвилелди суваб къвезва) цIуд (адаз) ухшар авайди (цIудра артух суваб). Амма вуж пис кар гваз атайтIа, адаз (Аллагьдин адалатлувилихъ галаз кьурвал) садай сад эвез хъийида ва абурув адалатсузвилелди эгечIдач.
  20. Лагь (я Мугьаммад): «Гьакъикъатда, зи Раббиди зун дуьз диндин гьакъикъи рекьел эцигна (ам мягькемди я ва дегиш жедач) – Ибрагьиман дин, Сад тир Аллагьдиз ибадат ийизвай (ягъалмишвилиз далу гайи ва михьиз гьакъикъатдихъ элкъвей) ва ам бутперес тушир (куьн хьиз)».
  21. Лагь (абуруз гьакIни): «Гьакъикъатда, зи капI ва (вири) зи ибадат, зи уьмуьр ва зи кьиникь Аллагьдинбур я, алемдин Раббидин.
  22. Адаз барабарбур авач. Гьа им заз эмирнава ва зун (зи умматдин) мусурманрикай сад лагьайди я».
  23. Лагь (бутпересриз): «Яраб за Аллагьдилай гъейри маса худа жагъурда жал, Ам – вири затIарин Рабби я хьи!» Гьар са касди анжах вичин крарин патахъай жаваб гуда ва садани масадан (гунагьрин) залан пар тухудач. Ахпа (кьейидалай ва чан хкайдалай кьулухъ) куьн куь Раббидин (вири крарин Агъадин) патав хкведа ва Ада квез куьн (фикиррай) чара жезвай вири крарикай (вири гьакъикъат) лугьуда.
  24. (Эй инсанар!) Ада квекай чилел халифар авуна (са несилди муькуьди дегишарзава) ва квекай садбур масабурулай (девлетдин ва гьуьрметдин) дережайралди виниз акъудна, Ада квез ганвай затIаралди (мал-девлетдалди ва гьукумдалди) куьн ахтармишун патал. Гьакъикъатда, ви Раббиди жаза тадиз гуда ва, гьакъикъатда, Ам – Гъил Къачудайди, Регьим Ийидайди я.

 

КьатI ама.

 

 

«Калям шариф» (Къуръандин манайрин таржума) ктабдай. 

2026-02-01 (Шаабан 1447 г) №2.


Хциз кIелиз кIанзавач

Кьулан хциз гьич кIелиз кIанзавач. Мектебда адаз ялна пудар эцигзава – анжах кIуьд лагьай класс акьалтIарна аттестат вахчудайвал. Гъуьл а кардиз муьтIуьгъ хьанва ва лугьузва: «Виридакай академикар жедач кьван, садакай чубанни хьана кIанда». Ам акваз зи гъиляй кIвалах къвезмач. Вуч...


Мусурманриз садаз-сад кIан хьун лазим я

А юкъуз Айша кIвализ пашмандаказ хтана. И кар кьетIай дидеди адаз гьасятда суалар гуз башламишнач. Эхирни, югъ няни хьайила, тарсар авурдалай кьулухъ, ада мектебда вуч хьанатIа жузуна. Айшади са гужуналди накъвар хвена, суьгьбетиз эгечIна: «Вуна заз къачур карандашар рикIел аламани? Къе зун...


Иманди дуьзвал истемишзава

Бисмиллягьи-ррагьмани-ррагьим. Вири тарифар Аллагь Тааладиз, салат ва салам Мугьаммад Пайгъамбардиз ﷺ, адан хизандиз ва асгьабриз.   Ибадатда рикIин сидкьидай туширвиликай гьикI къутармиш жеда? Чи крара чун кьве чин алайбур тахьун патал гьикьван алахъзава? Дуьз рехъ гьикI кьада? Ихьтин...


СУАЛ-ЖАВАБ

Мусурманди вичин атIанвай чIарарни кикер гьиниз авун лазим я? Мусурмандиз абур санал кIватIна са михьи чкадал, чилик кутун меслят къалурзава («Ианату-тI-тIалибин»).       Алай вахтунда некягь ийидайла, гададин паталай адан буба физва. Ихьтин некягь дуьз...


Эдебият

Мугьаммад ﷺ ашкар Я Аллагь, за авур ният Ля илягьа илляЛлагь, Кьабула ам тирла мурад Ля илягьа илляЛлагь.   Я Аллагь, зун гьатна рекье Жуван вилел акун Кябе. Капl кьабула а Ви кlвале Ля илягьа илляЛлагь.   Вибур я хьи чилер, цавар. Вири алем, ракъар, варцар. Ваз...