Сура «аль-Анфаль»
Эвел алатай нумрада
- Муьтlуьгъ хьухь Аллагьдиз ﷻ ва Адан Расулдиз ﷺ (вири кlвалахра), ва гьуьжетар ийимир (Бадр женгинин вилик куьне гьуьжетар авур тегьерда), акl авуртlа куьн михьиз руьгьдай аватда ва къуватдикай магьрум жеда. Сабур ая! Гьакъикъатда, Аллагь ﷻ сабур ийизвайбурухъ гала (абуруз Ада куьмек гузва).
- 47. Ухшар жемир (мусурманар) абуруз (чпиз авур хъсанвал чир тежедай инсанриз), вуж кIваляй такабурлу яз ва (вири крар) инсанриз къалурун патал экъечIзаватIа ва ни (инсанар) Аллагьдин рекьелай алудзаватIа. (Аксина, Аллагьдихъай кичIе хьухь ва дугъри хьухь) Аллагьди абуру ийизвай вири крар кьатIузва (чирвилелди).
- 48. Ингье шейтIанди абуруз чпин крар гуьрчегарна, (абурун патав атана ва) лагьана: «Къе инсанрикай садни квел гъалиб жедач. Гьакъикъатда, зун куь патав жеда». Амма кьве кьушун сад-садал гьалтайла, ам (шейтIан) катна, лугьуз: «Гьакъикъатда, квехъ галаз зи алакъа авач. Заз квез таквазвай затIар аквазва. Гьакъикъатда, заз Аллагьдихъай кичIе я ва Аллагьди кIеви жаза гуда».
- 49. Ингье мунафикьри ва рикIер азарлубуру (шаклувилералди, агъзур кас авай кьушундиз акси яз пуд виш мусурман экъечIнавайди акурла) (Къуръандиз баян гузвайбуру кхьизва хьи, «рикIер азарлубурукай» кьилди лагьанва, мунафикьрикай кьилди, вучиз лагьайтIа мунафикьар – кафирар я, чеб мусурманар хьиз къалурзавай, рикIер азарлубур лагьайтIа – мукьвара Ислам кьабулнавайбур, зайиф иман авай ва шаклувилерай ацIанвай (КъуртIуби). Амма гьабуруни, муькуьбуруни мусурманри гьавайда жуьрэт ийизва лагьана, анжах Аллагь Тааладик умуд кутуна. Адалай кьулухъ Раббиди абуруз жаваб гузва) лагьана: «И инсанар чпин динди ягъалмишарнава (адак умуд кутуна, абуру чеб гьахьтин хатавилик кутазва». Амма ни Аллагьдик умуд кутазватIа (ва вичин вири крар Адал ихтибарзаватIа, ада дуьз кIвалах ийизва), Аллагь – Лайихлуди, Арифдарди я хьи.
- 50. Нагагь ваз (Мугьаммад) акунайтIа, гьикI малаикри кафирар терг ийизвайтIа! Абуру (ракьун къирмажралди) ихьтин гафар лугьуз абурун чинар ва далуяр язавай: «Дадмиша цIун жаза!
- 51. Им (азаб гудай жаза) – куь гъилери гьазурайбурай (имансузвиляй ва гунагьрай) я. Гьакъикъатда, Аллагьди Вичин лукIариз адалатсузвал ийизвач (лайих тушиз жаза гузвач)».
- 52. Гьахьтин кар Фиръаванан несилдизни (мукьвабурузни) ва абурал къведалди яшамиш хьайибурузни (кафирризни) хьана. (ГьикI Меккадин бутпересри гьакъикъатдиз акси яз женг чIугвазватIа, гьакI абурал къведалди ахьтин крар Фиръавана ва пайгъамбаррин маса душманри ийизвай). Абуру Аллагьдин аламатар кьабулнач ва Аллагьди абуруз гунагьрай жаза гана. Гьакъикъатда, Аллагь – Къуватлу ва кIевиз Жаза Гудайди (кафирриз) я.
- 53. Им (жаза) – гьавиляй я хьи, вучиз лагьайтIа Аллагьди инсанриз гайи (чIехи ва я гъвечIи) нямет дегишарзавач, та абуру чпин руьгьера авайбур (къилихдин хъсан лишанар, ахлакь) дегишардалди. Гьакъикъатда, Аллагь – Ван Къвезвайди, Чизвайди (лап тамам вири) я.
- Гьахьтин кар Фиръаванан несилдизни (мукьвабурузни) ва абурал къведалди яшамиш хьайибурузни (кафирризни) хьана. Абуру чпин Раббидин аламатар таб яз гьисабна ва Чна абур терг авуна абурун гунагьриз килигна, Фиръаванан несил батмишарна. Абур вири (кафирар) пис ксар тир (ва имансузвиликни гунагьрик михьиз экечIуниз килигна, чпел бала гъана).
- 55. Гьакъикъатда, чан алай шейэрикай (чилел) Аллагьдин вилик виридалайни писбур – кафирар я. Абур инанмишни жедач (абурун рикIериз муьгьуьр янава эхир). (Ибн Аббаса агакьарзава хьи, и аят Бану Къурайзадин чувудрин патахъай ракъурнава, кьилди къачуртIа, Кааб ибн аль-Ашраф хьтинбурукай, вичихъ галаз ислягьвилин икьрар кутIуннавай, амма ада ахпа а икьрар чIурна («Зад аль-масир»). Маса гафаралди, ихтилат вири мусурманар туширбурукай физвач).
- 56. (Абур) Вуна икьрар кутIунзавайбур я (абуру ви душманриз ваз акси яз куьмек гудач лагьана), амма гьар сеферда абуру гьа икьрар чIурзава (Меккадин бутпересриз куьмек гуз). Абуруз кичIезвач (я таб авунай ийидай туьгьметдихъай, я Аллагьдин ажугъдихъай).
- 57. Эгер дяведин майдандал вун абурухъ агакьайтIа, абурухъ галаз векъи хьухь, абурун кьулухъ галайбуруз (кафирриз) чешне къалурдайвал, абуруз адакай тарс жедайвал (ва абур мад ваз акси яз экъечI тийидайвал).
- 58. Нагагь ваз (вуна икьрар кутIунай) инсанри хаинвал авунихъай кичIезватIа, вуна къачур мажбурнамаяр хиве кьамир (гьикI абуру хиве кьуначтIа, амма абуруз адакай лагь, абуру вун хиянатвиле тахсирлу тийидайвал), вири барабар жедайвал. Гьакъикъатда, Аллагьдиз маса гудайбур кIанзавайди туш.
- 59. Кафирри чеб вилик акатна лагьана гьисаб тавурай. Гьакъикъатда, абурувай вилик пад атIуз жедач (жазадин).
- 60. Абуруз акси яз квевай жедай кьван (дяведин) къуват ва женгинин балкIанар гьазура, Аллагьдин душмандиз ва куь душмандиз (Меккадин бутпересриз) кичIе гудайвал, гьакIни квез чин тийизвайбурузни (мунафикьриз ва я чувудриз), амма чеб Аллагьдиз чизвай. Куьне Аллагьдин рекье гьикьван харж авуртIани, абур вири квел тамамвилелди элкъвена хкведа (савкьватдин жуьреда). Квехъ галаз адалатсузвилелди эгечIдач (куь савкьват тIимиларна).
- Эгер абур баришугъвилел рази хьайитIа, вунни рази хьухь баришугъвилел ва Аллагьдик умуд кутур. Гьакъикъатда, Ам – Ван Къвезвайди, Чизвайди (лап тамам вири) я.
- 62. Нагагь абуруз вун алдатмишиз кIан хьайитIа (ислягьвилин икьрардалди, иман гъанвайбурухъ галаз дяве ийиз гьазур хьун патал), ваз, гьакъикъатда, Аллагь бес я. Ада ви тереф хвена Вичин куьмекдалди ва иман гъанвайбуралди.
- 63. Ада абурун рикIер сад авуна (душманвилелай гуьгъуьниз). Эгер вуна чилел алай кьван вири шейэр харж авунайтIани, вавай абурун рикIер сад ийиз жедачир, амма Аллагьди абур сад авуна (Вичин Къудратдалди). Гьакъикъатда, Ам – Лайихлуди, Арифдарди я.
- 64. Я Пайгъамбар! Ваз ва иман гъанвай ви терефдарриз Аллагь бес я. (Имам КъуртIубиди са баян гъизва: «Ваз са Аллагь бес я вири крара». Маса баяндал бинелу яз, Гьасан аль-Басриди агакьарнавай, аятдин мана ихьтинди я: «Ваз Аллагь ва иман гъанвайбур бес я» («Сафват ат-тафасир»). И аят ракъурай вахтунин патахъай гьар жуьредин фикирар ава: са фикирдалди, ам гьеле Меккада амаз ракъурна, Умара Ислам кьабулайла, ва Пайгъамбарди ﷺ и Меккадин аят Мединадин сурада кхьин буйругъна. Маса фикирдалди, аят Бадрдин женгинин вилик ракъурна (КъуртIуби)).
- 65. Я Пайгъамбар! Иман гъанвайбур дяведиз гьевеслу ая. Нагагь куь арада къад сабурлу кас хьайитIа, абур кьве виш касдал гъалиб жеда. Эгер абур (сабурлубур) квез виш хьайитIа, абур агъзур кафирдал гъалиб жеда, вучиз лагьайтIа абур (кафирар) – акьулсуз инсанар я.
- 66. Исятда Аллагьди квез кьезилвал ганва (цIуд сеферда артух авай кьушундихъ галаз дяве авунин эмир дегишарна), вучиз лагьайтIа куьн зайиф хьанва. Амма куь арада виш сабурлу кас хьайитIа, абур кьве вишел гъалиб жеда. Эгер квез агъур кас хьайитIа, Аллагьдин ихтиярдалди, абур кьве агъзурдал гъалиб жеда. Гьакъикъатда, Аллагь – сабурлубурухъ гала. (Ада абурун тереф хуьзва ва абуруз куьмек гузва).
- 67. Пайгъамбарди есирар кьун лазим тушир, та ам чилел мягькем жедалди. Квез (эй, иман гъанвайбур) дуьньядин няметар кIанзава (есиррихъ пул къачуз) (И аят амал аламачирди яз малумарна и аятди (Къуръан 47:4): «Ахпа я ахъая (гьавайда), я пул къачу» («Жалалайн»), амма Аллагьдиз кIанзава (квез няметар хьана) гьамишалугъ уьмуьрда (ана пишкешар хьана). Аллагь – Лайихлуди, Арифдарди я.
- 68. Нагагь Аллагьдин патай виликамаз къарар авачиртIа (квез дяведа душмандивай гьатай шейэр ва есиррихъ пул къачудай), квел а кардай зурба жаза къведай (куьне есирар азад авунай пул къачунай).
- 69. Куьне ихтияр авай ва михьи рекьелди къачур (квез дяведа душмандивай гьатай) шейэрикай неъ ва Аллагьдихъай кичIе хьухь. Гьакъикъатда, Аллагь – Гъил Къачудайди, Регьим Ийидайди (иман гъанвайбуруз) я.
- 70. Я Пайгъамбар! Куьне кьунвай есирриз лагь: «Эгер Аллагьдиз куь рикIера хъсанвал (рикIин сидкьидай тир иман) авайди чизватIа, Ада квез чна квевай къачурдалай генани хъсанди гуда (яни азад авун патал къачунвай пул, - квез и уьмуьрда шумудни са сеферда мал-мулк артухарда ва гьамишалугъ уьмуьрда савкьват багъишда) ва квелай (ва куь гунагьрилай) гъил къачуда. Гьакъикъатда, Аллагь – Гъил Къачудайди, Регьим Ийидайди (рикIин сидкьидай иман гъанвайбуруз) я.
- 71. Эгер абуруз (есирриз) ваз (алдатмишна) хаинвал ийиз кIан хьайитIа, акьван чIавалди абуру Аллагь маса ганай хьи (Бадрдин женгиналди бутпересар тирла), гьакI хьайила Ада квез абурун винел къуват гана. Аллагь – Чидайди, Арифдарди я.
- 72. Гьакъикъатда, иман гъанвайбур, (мусурманрин чилерал) куьч хьайи ва Аллагьдин рекье мал-девлетдалдини чанаралди (хатавилик кутаз) гьакъисагъвал къалурай (абур мугьажирар я), гьакIни (Пайгъамбардиз) яшамиш жедай чка гайи ва куьмек гайи (иман гъанвайбуруз – абур ансарар я) – абур вири сад-садаз дустар (ва куьмекчияр) я. (ГьакI, гьижра авурдалай кьулухъ мугьажирри ва ансарри сада-садаз ирс ийизвай. Ахпа гьа сурадин 75-аятда лугьузва хьи, ирсдарар анжах мукьвабур хьун мумкин я. ГьакI виликан эмир цIийи эмирди къуват аламачирди яз малумарна. Гьа чIавалай Исламда ирс анжах мукьвабурун арада пайзава). Вуж инанмиш хьанатIа, амма куьч хьаначтIа (Меккадай), ам куьне хуьдайбурукай туш (ва абуруз дяведа душмандивай гьатай шейэр гузвач), та куьч жедалди. Эгер абуру квевай диндин крарай куьмек тIалабайтIа, куьне абуруз (кафирриз акси яз) чарасуз куьмек гана кIанда, нагагь а куьмек квехъ галаз ислягьвилин икьрар авай инсанриз акси яз тушиз хьайитIа (куь ислягьвилин икьрарар чIурна, абуруз куьмек гумир). Аллагьдиз куьне ийизвай вири крар аквазва.
КьатI ама
