Къуръандин «ан-Нисаъ» («Дишегьлияр») сура

Къуръандин «ан-Нисаъ» («Дишегьлияр») сура

эвел алатай нумрайра

35. Эгер квез абурун (гъуьлуьнни папан) арада чуьруьк жез кичIезватIа, (абурун патав) къази ракъура гъуьлуьн хизандай ва къази папан хизандай.

Нагагь абуруз меслят жез кIанзаватIа, Аллагьди абуруз агалкьун гуда. Гьакъикъатда, Аллагь – Чидайди, Хабардарди я. (Эгер гъуьлни паб сад-садав такьаз хьайитIа ва а карди хизан чкIидай чкадал гъанватIа, а кардиз рехъ тагун патал, Аллагь Таалади гъуьлуьз папахъ галаз рафтарвал ийидай пуд девир тайин ийизва. Сифте ада папаз насигьат авун лазим я, гьамишалугъ уьмуьрда жаза гун мумкин тирди рикIел хкиз. Эгер идакай хийир хьайитIа, муькуь девирар ишлемишун герек туш. Амма насигьатрикай хийир хьаначтIа, итим папахъ галаз месин алакъаяр авуникай акъваззава. Нагагь идани куьмек тагайтIа, адавай паб жизви ягъайтIа жеда. Амма кIевиз ягъун, чин ягъун ва я уьмуьрдихъ галаз алакъалу тир важиблу органар ягъун виже къведач. Гъилин капашдалди, ягълухдалди ва я мисвакдалди ягъайтIа жеда. И къайдадикай анжах чара хьунал гъун мумкин тир бегьем къалмакъал хьайила куьмек къачуда, адетдин куьлуь, яшайишдиз талукь тир гьуьжетар хьайила ваъ. Нагагь и пуд къайдадикай хийир тахьайтIа, чара тахьун патал, кьве патай кьве къази тайин ийида, са икьрардал къведайвал (Хазин, Алюси)).

36. Аллагьдиз ибадат ая ва Адаз садни барабар ийимир. Диде-бубайрихъ, мукьва-кьилийрихъ, етимрихъ, акьалтIай кесибрихъ, къуншийрихъ галаз хъсан рафтарвал ая – мукьвабурухъни, яргъабурухъни – куь рекьин юлдашрихъ, рекье авайбурухъ ва лукIарихъ галаз. Гьакъикъатда, Аллагьдиз чеб-чпиз бегенмиш тир, чпелай тариф ийидайбур кIандайди туш –
37. чеб мискьи тир, масабуруз мискьивилихъ эверзавай ва Аллагьди Вичин жумартвилерикай (девлет ва чирвилер хьтин) ганвай затIар чуьнуьхзавай. Чна кафирриз чеб алчахардай жаза гьазурнава.
38. (Аллагьдиз гьакIни кIанзавайди туш) Инсанриз къалурун патал чпин мал-девлет харжзавайбур ва Аллагьдихъни Дувандин йикъахъ инанмиш тежезвайбур. Эгер адан юлдаш шейтIан ятIа, ам лап пис юлдаш я!
39. Абуруз вуч пис кар жеда, эгер абур Аллагьдихъ ва Дувандин йикъахъ инанмиш хьайитIа ва Аллагьди абуруз гайиди (хъсан крариз) харж ийиз хьайитIа? Аллагьдиз абурукай (вири) чизва.
40. Гьакъикъатда, Аллагьди гьатта са зерре кьванни адалатсузвал ийизвайди туш. Нагагь (кар) хъсанди ятIа, Аллагьди ам артухарда (адай жезвай суваб) ва Вичин патай чIехи пишкеш гуда.
41. Вуч жеда (кафирриз) Чна гьар са умматдай са шагьид гъайила, вун лагьайтIа (я Мугьамммад), абуруз (ви умматдай тир инсанриз) акси яз шагьид яз гъайила?
42. А юкъуз Пайгъамбардиз муьтIуьгъ тахьай имансузриз (абуру гьайиф чIугвада, Аллагьни Адан Пайгъамбар инкар авунай лугьуз) чпин винел чил дуьзарна кIан жеда. (Имансузрин зегьле ракъурдай а юкъуз, абуру гьайиф чIугвада, Аллагьни Адан Пайгъамбар инкар авунай лугьуз. Абурун мурад, чеб чилик кутуна винелай ам дуьзар хъувун жеда, гунагьрин беябурчивилихъай ва абурай гудай жазадихъай чуьнуьх хьана, аник гелни амачиз квахьдайвал!) Абурувай Аллагьдихъай са ихтилатни чуьнуьх жедач (абурун бедендин вири паяри абуруз акси яз шагьидвал ийида).
43. Эй, иман гъанвайбур! Пиянзавайла кпIуниз мукьва жемир, та куьне лугьузвайдан (манадин) гъавурда акьадалди (Аллагь Таалади иман гъанвайбуруз пиянзавайла, чпи лугьузвай гафарин чеб гъавурда акьан тийидайла, капI авун ва капI ийизвай чкайриз, яни мискIинриз, мукьва хьун къадагъа ийизвай. Им чехир михьиз къадагъа ийидалди тир, ам са кьадар геж хьиз авунай (Къуръан, 5:90-91) (Ибн Касир)), ва куьн мурдарзавайла (кпIуниз мукьва жемир), та жендек чуьхуьдалди, нагагь куьн рекье авачтIа (ва жендек чуьхуьдай яд жагъаначтIа). Эгер куьн азарлу ятIа ва я рекье аватIа, ва квекай сад къециз экъечIнатIа ва я дишегьлийрихъ галаз месин алакъаяр авунатIа, ва квез яд жагъаначтIа, михьи накьвадалди таямум къачу, ам чинивай ва гъилеривай гуьцIна. Гьакъикъатда, Аллагь – гунагьар Михьдайди, Гъил Къачудайди я.
44. Бес ваз акуначни кьван (вичин къурулушдай им суал я, амма манадай – туьгьмет), чпиз (пак) ктабрикай сад ганвайбуру гьикI ягъалмишвал къачузватIа ва куьн (дуьз) рекьелай алатна кIанзаватIа (ва чеб хьиз ягъалмишбурукай жедайвал)?
45. Аллагьдиз куь душманар (квелай) хъсандиз чизва. Амма Аллагь бес я Куьмекдайди хьиз! Аллагь бес я Куьмекчи хьиз!
46. Чувудрин арада ахьтинбур ава хьи, абуру гафарин чкаяр дегишарзава ва лугьузва: «Яб гузва ва лагьай кар ийидач» ва «Яб це ва ван къвемир», ва «Чи къайгъу чIугу» («Ра`ина»). Абуру гафарин мана чIурувилихъди дегишарзава ва идалди (дуьз) дин кьацIурзава. Эгер абуру лугьузвайтIа: «Яб гузва ва муьтIуьгъ жезва» ва я «Яб це» ва «Абурал вил алаз хьухь», - им абур патал хъсан ва дуьз тир. Амма Аллагьди абур имансузвиляй лянетламишна! ТIимилбурулай гъейри, абур агъазвач.
47. Эй, Ктаб ганвайбур! Квез авайди (Таврат) тестикьарзавай Чна ракъурнавайдахъ (Къуръандихъ) инанмиш хьухь, Чна (куь) чинар чIурдалди ва абур кьулухъ элкъуьрдалди! (Инанмиш хьухь) Чна куьн лянетламишдалди, гьикI киш йикъан инсанар лянет авунайтIа (ам вилив хуьн тавурвиляй)! Аллагьдин эмир гьамиша кьилиз акъатзава!
48. Гьакъикъатда, Аллагьди гъил къачузвайди туш Адаз (са вуж ятIани) барабар ийидайла, амма (гунагьдин заланвиляй) адалай тIимилдалай Вичиз кIан хьайидалай гъил къачузва. (И аятди Ислам диндин важиблу къайда тайинарзава: туба тавуна кьенвай иман гъанвай гунагькардилай Аллагьди ﷻ гъил къачун мумкин я, эгер кIан хьайитIа. Амма имансузвилелай ва бутпересвилелай – са вуж ятIани Аллагьдиз ﷻ барабар авун ва Аллагьдилай гъейри масадаз ибадат авун – Аллагьди Дувандин юкъуз гъил къачудач. Бутпересар гьамишалугъ Жегьеннемдиз аватда). Ни (са кас) Аллагьдиз барабар ийизватIа, ада чIехи гунагь къундармишна.
49. Ваз акуначни кьван чпи-чеб гьахълу ийизвайбур? Амма ваъ! Аллагьди Вичиз кIандайди гьахълу ийизва ва абур са тIимил кьванни бейкефардач. (Гьасан аль-Басриди ва Катадади лугьузвай хьи, и аятда ихтилат чувудрикайни хашпересрикай физва. Абур чеб хкянавайбур тирдахъ инанмиш тир ва Аллагьдин ﷻ вилик чеб кьетIен гьалда авайбур я, лугьузвай. Абуру лугьузвай: «Чун – Аллагьдин рухваяр ва Адан рикI алайбур я» (Ибн Касир)).
50. Килиг, гьикI абуру тапарралди Аллагьдал буьгьтенар вегьезватIа! Ачух гунагь яз и кар бес я!
51. Ваз акуначни кьван (пак) ктабрикай сад ганвайбур? Абур жибтахъ ва тIагъутдихъ инанмиш я ва кафирриз лугьузва: «Иман гъанвайбурулай ибур (мушрикар) дуьз рекьел ала». («Жибт» гаф сифтедай бутрикай садан тIвар тир, амма гуьгъуьнлай – «тIагъут» гаф хьиз – вири тапан худайрин, инсанри Аллагьдилай ﷻ гъейри ибадат ийизвай маса вири шейэрин умуми тIвар хьиз ишлемишиз хьана (аль-Байдави)).
52. Абур – Аллагьди лянет авунвайбур я (Вичин регьимдикай абур магьрум авуна). Аллагьди лянет авурбуруз вавай куьмекчи жагъуриз жедач (жазадикай къутармишиз алакьдай).
53. Я тахьайтIа абуру чпиз гьукумдикай пай ава лагьана (фикирзавани)? АкI тиртIа, абуру инсанриз (чпин мискьивиляй) гьатта хурмадин цилинал алай хвални (адан кьадарда авай затI кьванни) гудачир.
54. Я тахьайтIа абур (чувудар) пехилзавани (мусурманрал), Аллагьди абуруз Вичин жумартвиликай гана лугьуз? Чна Ибрагьиман несилдиз Ктаб ва арифдарвал ганай хьи, ва Чна абуруз чIехи гьукум ганай.
55. Абурун (чувудрин) арада адахъ (Мугьаммадахъ) инанмиш хьайибурни ава, ва адахъ далу элкъуьрайбурни. Жаза яз абуруз Жегьеннем бес жеда!
56. Гьакъикъатда, Чи аятрихъ инанмиш тахьайбур Чна (Жегьеннемдин) цIа куда. Гьар сеферда абурун хам кайила, Чна ам цIийи хамунал дегишарда, абуру (цIийи) жаза дадмишдайвал. Гьакъикъатда, Аллагь – Лайихлуди, Арифдарди я.
57. Хъсан крар авур иман гъанвайбур, Чна кIаникай вацIар авахьзавай Женнетдин багълариз ракъурда. Абур ана гьамишалугъ, даим амукьда. Абуруз ана михьи папар жеда. Чна абур эбеди тир хъсан сериндик тухуда.
58. Гьакъикъатда, Аллагьди квез эмирзава хуьн патал квел аманат авунвай (эменни) адан иесийрив вахкун ва куьне инсанрин дуван ийидайла, адалатлувилелди дуван авун (эмирзава). Гьакъикъатда, Аллагьди куьн квехъ гьевеслу ийизватIа, ам гзаф хъсан затI я. Гьакъикъатда, Аллагь – Ван Къвезвайди, Аквазвайди я.
59. Эй, иман гъанвайбур! Аллагьдиз муьтIуьгъ хьухь, Пайгъамбардиз ва куь кьилел алайбуруз муьтIуьгъ хьухь. Эгер куьне са кардин патахъай гьуьжет ийиз хьайитIа, адан патахъай (гъавурда тун патал) Аллагьдихъ (Адан Ктабдай жаваб жагъуриз) ва Пайгъамбардихъ (ва я адан Суннадихъ) элкъуьгъ, нагагь куьн Аллагьдихъ ва Дувандин йикъахъ инанмиш ятIа. Им – нетижада виридалайни хъсан я! («Кьилел алайбур» гафуни къалурзавай инсанрин патахъай са шумуд фикир ава. Сад лагьай фикир ам я хьи, Аллагьдин Расулдал ﷺ чан аламаз ва ам и дуьньядай фейидалай кьулухъ инсанрин кьилел алайбурукай ихтилат физва. Абур халифар, султIанар, къазияр, кьушунрин регьберар ва дестейрин командирар я. Кьвед лагьай фикир ихьтинди я: абур дин хъсан чизвай алимар-факъигьар я. И фикир Ибн Аббаса ва гзаф маса асгьабри, ва табиинри виниз кьуна, вучиз лагьайтIа Исламдин эмирар хъсандиз чизвай алимрал кьун тавуна, кесер авай маса инсанривай са карни ийиз жедач).

КьатI ама.

«Калям шариф» (Къуръандин манайрин таржума) ктабдай.