Сергьят авачир инсанвал

Жуьмя йикъан хъуьтIуьн мекьи пакамахъ, Дагъустандин меркездин къвалав гвай Альбурикент посёлокдин агьали Магилав Хайрулаева, адет яз, экуьнин капI авуна ва пакаман тIуьн нез гьазур хьана.

Къе ада, Росгвардиядин майорди, кьилдин батальондин командирдин куьмекчиди, разводдал агакьна, подразделенидин къуллугъэгьлийрин вилик месэлаяр эцигна ва абурун арада пайна кIанзавай. Магилаван адетдин фикиррин финиф садлагьана авур телефондин зенгини атIана. Телефондин экрандал къунши Камалутдинан номер акъатна. Икьван фад зенгини кIеве тур Магилава телефон кьуна ва адаз анжах пуд гафунин ван къвез агакьна: «Чаз куьмек це». Телефондин атIа кьиле арадал атай секинвал виридалайни ашкара тир бедбахтвилин лишан тир.

«Сифте нубатда кьилиз атайди, мумкин я, кIвале цIай кьунвайди лугьудай фикир тир. ДакIардай Камалутдинан кIвализ килигайла, заз цIай кьунин са лишанни акунач. Вири крар гадарна ва кIвале авайбуруз са затIни талагьна, за абурун патав тади авуна», - ахъайзава Магилава.

Къуншидин варар агалнавай. Ам тадиз парудилай а патаз элячIна ва кIвалин патав акъатна. Бахтунай, ракIар агалнавачир ва ам кIвализ гьахьна.

«Зи эверуниз садани жаваб ганач. КIвале чан алай затI авачир хьиз секинзавай. Сифте заз Камалутдин акуна. Ам кIвалин юкьвал ярх хьанвай, адан сивяй каф къвезвай. За ам гьасятда куьчедиз акъудна», - рикIел хкизва Магилава.

КIвализ хтайла, ам амай хизан акъудиз алахъна – къуншидин паб ва кьуд аял. «Аялар къарагъиз алахъзавай, амма абурувай жезвачир ва абур чилел ярх хъжезвай. ЦIукьуд йис хьанвай аялдин мез акIанвай. За куьмек гуз алахъна, амма ада зун кIасна», - ахъайзава Магилава. Текдиз вичин гуж агакь тийидайди гъавурда акьурла, вучиз лагьайтIа сифте куьмек гун патал медицинадин рекьяй адаз бес кьадар чирвилер авачир, ада вичин папаз, Марзигат Умаровадиз эвер гуз тади авуна. Ада Республикадин перинатальный центрда медсестравиле кIвалахзава. Хьайи кардикай хабар хьайила, Марзигат гъуьлуьхъ галаз санал къуншийрин патав катна атана.

Гуьгъуьнлай малум хьайивал, Абдурахмангаджиев Камалутдинан хизан зегьерламиш хьунин себеб угарный газ тир. Сифте сеферда къуншидин кIвализ гьахьайла ам туьтуьниз фейи Магилавани вич пис гьиссиз гатIумна. «Паб галаз хкведайла, рикIик квай къалабулух ва нефес чIугур газ себеб яз, зи кIвачер хъфин тийиз гатIумна. Амма идазни килиг тавуна, чавай вири гьаятдиз, михьи гьавадал акъудиз хьана. Мез акIизвайбур папа къвалал ярхарун меслят къалурна. Адалай кьулухъ абуруз хейлин регьят хьана», - рикIел хкизва Магилава.

Зарар хьайибуруз духтурдин сифте куьмек гайидалай кьулухъ, гъуьлуьни папа тади куьмекдиз (скорая помощь) эверна. Духтурри гьасятда жаваб гана, амма рехъ муркIади кьуниз килигна, тади куьмекдин машиндивай сакIани зиян хьанвайбурун кIвалин патав хкаж жезвачир. А чIавуз Росгвардиядин майорди вичин паб къуншийрихъ галаз туна ва ам вичин машинда аваз духтурар гъиз фена. Атай духтурри зарар хьанвайбур тадиз азарханадиз тухун лазим я лагьана. Сифте аялар тухун кьетI авуна ва гьеле рекье амаз, чеб агакьдалди гьазур хьун патал, чкадин аялрин азарханадин кьилин духтурдиз зенг авуна.

«Тади гьалда куьмек гунай ва инсанар кьиникьикай къутармиш авунай заз духтурриз зурба чухсагъул лугьуз кIанзава», - лугьузва Магилава. Адан гафаралди, Камалутдинан кIвале «буржуйка» пичини кIвалахзавай. «Йифиз, аквадай гьалда, газ агалнавай ва ахпа мад ахъай хъувурла, автомадикади кIвалахнач ва пакамдалди газ кIвале гьатна, гьа им абурун хизан зегьерламиш хьунин себеб хьана», - лагьана ада. Дагъустандин Альбурикент посёлокдин агьали Магилав Хайрулаева неинки вичин къунши ва адан хизан къутармишна, гьакIни ада абурун кIвал туькIуьр хъийизни куьмек гана.

«Жуван танишар ва мукьвабур кIватIна, за чи пулунихъ абурун кIвалер чими авуна (отопление тухвана), цIийи пластикдин дакIарар кутуна (виликдай дакIарриз клеёнка янавай). Шукур хьуй Аллагьдиз , исятда абуруз са хатавални авач», - ахъайзава Магилава. Ада вучиз акI авуна лагьана хабар кьурла, Хайрулаев Магилава чаз ихьтин ихтилат авуна: «2010-йисуз зун идалайни пис гьалда гьатнай.

А вахтунда, кIвализ хтайла, угардин газ кIвале гьатзавайди заз чизвачир, ва, са затIни гьисс тийиз, хатавал авайди фикир тавуна, экв кутуна – ва и вахтунда газ хъиткьинна. А чIавуз зун гзаф канай, 50%-дилай гзаф, чин чир техжедай тегьерда дегиш хьанвай. Москвада зун гьар жуьре азарханайра саки ирид вацра къаткана, чинин са шумуд чкадал алай хам дегишарна, са шумуд пластический операция авуна.

Гьихьтин четинвилерай зун экъечIуниз мажбур хьанатIа, зи рикIел алама ва Аллагьди , аквадай гьалда, и ксариз куьмек гунин ният зи кьиле туна. Начагъвал гузвайди ва сагъар хъийизвайди – анжах Аллагь Таала я, кьадар авачир кьван шукур хьурай Адаз».

Дагъустандин гъвечIи посёлокда хьайи и агьвалатда чаз виридаз чIехи тарс ава, иллаки чи секинсуз вахтунда важиблу тир – стхавилин ва садвилин тарс, халкьарин арада дуствал хьунин тарс. Аварви Магилав ва къумукь Камалутдин, чи гзаф миллетрин уьлкведин маса гзаф агьалияр хьиз, вуж гьи хуьряй, райондай ва я гьи миллет ятIа, фикир тийиз, къвал-къвалав ислягьвиле яшамиш жезва. «Чи уьлкведин гележег – анжах садвиле ава. Амма халкьар паюни са хъсанвални арадал гъидач.

За къутармишай инсан миллетдал гьалтайла – къумукь я. Амма ам вуж ятIани, ам тир ва язва зи диндин стха, къунши ва Аллагьдин лукI. Адаз куьмек гун патал зун адан кIвализ фейила, за ам гьи миллет я ва ам гьи диндал ала лагьана фикирзавачир. За ам гьакI инсан я лагьана къутармишна», - кьетIендиз къейд ийизва Хайрулаев Магилава. Маса инсанар патал инсанри жуьрэт ийизвай дуьшуьшар чи уьлкведа тежер кьадар гзаф ава. Россиянвияр чпин чан кърбанд ийиз гьазур хьуналди ва куьмекдиз атуниз гьазур хьуналди машгьур я.

АБДУЛЛАГЬ МАГОМЕДОВ РОБЕРТ КЪУРБАНОВ