Главная

Хийирлу меслятар

Хийирлу меслятар

– Эгер яргъалди яшамиш жез кIанзаватIа, тIимил тIуьн лазим я. Алимри субутзавайвал, незвай шейэрин калорияр 30-40 процентдин тIимил хьайитIа, ратари хъсан кIвалахда ва уьмуьрни яргъи жеда.

 

– Гьар экуьнахъ фу недалди вилик са стаканда авай кузвай яд куьлуь-куьлуь хупIар ийиз хъвайитIа, хук хъсандиз михьи жеда, бедендин сагъламвилизни екез хийир гуда.

– Беденда дакIун (опухоль) авайла, келемдин дувулрикай менфят къачуда. Хуьрекдин са тIуруна авай (таза ва я кьурай) келемдин дувулрал 0,5 литр ргазвай яд илична, 8-10 сятда кIевирна тада. Ахпа ам куьзна, йикъа пуд-кьуд сеферда фу недалди вилик 1/4 стаканда авайди ишлемишда. Азаррин вилик пад кьун патал келемдин дувулрин настойка цIуд юкъуз ишлемишун бес жеда.

– Зулуз ва хъуьтIуьз бязи инсанрик мекьивилелай яргъал чIугур уьгьуьяр акатда. Сагъарун патал ихьтин дармандикай менфят къачуз жеда. Ксудалди вилик са стакан чими некIедиз вад стIал скипидар яна хъвада. Экуьнахъ уьгьуьдин гелни амукьдач.

– Хуьрек тIуьрдалай гуьгъуьниз хуквада са гьихьтин ятIани къулайсузвал гьисс ийидайла, йикъа пуд сеферда 1/4 чайдин тIуруна авай регъвенвай дарчинар (корица) чими цихъ галаз ишлемишун меслят къалурзава.

– Дамарра ивидин гьерекат гагь виниз, гагь агъуз жедайла, 40 твар михекрал 4 стаканда авай яд илична, зайиф цIал эцигна, яд кьве сеферда тIимил жедалди ргада. Ахпа ам къайила, шуьшедин бутылкадиз цана, холодильникда хуьда. Йикъа пуд сеферда хуьрекдин са тIуруна авайди ишлемишда.

–Пуд гьафтедин вахтунда гьар юкъуз хуьрекдин са тIуруна авай балугъдин чIем ишлемишайтIа, жалгъайра авай кпулар гьамишалугъ квахьда.

– Верчериз гузвай тварцик са тIимил балугъдин чIем кутуртIа, абуру хазвай какайрихъ дава жедай дармандин эсер жеда. Ихьтин какайри ивидин гьерекат агъуз авудда, мекьивилелай арадал къвезвай азаррикай хуьда ва гьакIни рак ва инфаркт азаррин вилик пад кьада.

– Юкьва, далуда, юрфара тIал авайла, анрал верхи тарцин (береза) пешер эцигна кутIунайтIа, тIал фад секин жеда.

– Атеросклероздик азарлу хьанвай яшлу инсанриз серкин къаришма хийирлу я. Ам икI гьазурда: михьи авунвай са кьил серг ва са лимон ракьай яна, кIвалин температурадин са литр яд илична, кьве суткада агалнавай къапуна тада. Ахпа йикъа пуд сеферда фу недалди вилик хуьрекдин са тIуруна авайди ишлемишда. Са вацралай куьне регьят хьанвайди гьиссда.

– Кьулан тарцин грыжа авайла, ксудалди вилик кьулан тарцин кIарабривай пихтадин ягълу гуьцIда. Ахпа а чкайрал виртIедик какадарнавай мелгьем (мумиё) эцигда.

– Кьилин мефтIедин дамарра ивидин гьерекат гзаф (давление хкаж) хьанвайла, йикъа пуд сеферда хуьрекдин са тIуруна авай чIухлумпIрин чайдик чайдин са тIуруна авай вирт хуькуьрна хъвада.

– Бедендал хьанвай жуьреба-жуьре хирериз регъвенвай къагьве (кофе) кIвахайтIа, хирер фад сагъ жеда.

– Вилер яру хьана квал акатнавайла, хуьрекдин 2-3 тIуруна авай инжийрал (мокрица набатат) са стакан ргазвай яд илична, са сятда тада, ахпа адал вилер чуьхуьда.

– Чинал ва я кIвачел мубарак (рожистое волнение) акьалтнавайла, хирез зеленка яда ва къерехривай йод гуьцIда.

 

«Айболит» журналдай гьазурайди Надият Велиева я.

2026-02-01 (Шаабан 1447 г) №2.


Четинвилер душманар туш, муаллимар я

Къе, инсаниятдиз мад тайин туширвилин девир акурла, инсанрин рикIера къвердавай гзаф къурхувилер ва шаклувилер гьатзава. АкI жезва хьи, дуьньядик йигинвал акатзава, вакъиаяр къвердавай вуч ва гьикI жедатIа лугьуз тежедайбур жезва, хатасузвал лагьайтIа – са гьалдинди.   Ихьтин вахтара...


Устаздиз гьуьрмет авунин эдебар

Гьакъикъи устаздин гуьгъуьна аваз фин, ада тапшурмишнавай вирд (Аллагьдиз ﷻ зикир авун ва Пайгъамбардал ﷺ салаватар кIелун) тамамарун гьар са мусурмандиз ферз я. Ам итимриз ва дишегьлийриз, алимриз ва тийижирбуруз, гьакимриз ва гьакIан инсанриз, кьуьзуьбуруз ва жегьилриз ферз я.   Къуръандин...


ТIуьн тIуьрдалай кьулухъ зарарлу хесетар

Чна гьар юкъуз са гьихьтин ятIани крар ийизва ва абур чи хесетриз ва я адетриз элкъвезва. Амма абурукай гзафбуру чи сагъламвилиз пис эсер авун мумкин я, иллаки тIуьнилай кьулухъ чна чун тухунихъ галаз алакъалубур. Чна куь фикирдиз, тIуьн тIуьрдалай кьулухъ гьасятда вуч авун виже къвезвачтIа,...


Мусурманриз садаз-сад кIан хьун лазим я

А юкъуз Айша кIвализ пашмандаказ хтана. И кар кьетIай дидеди адаз гьасятда суалар гуз башламишнач. Эхирни, югъ няни хьайила, тарсар авурдалай кьулухъ, ада мектебда вуч хьанатIа жузуна. Айшади са гужуналди накъвар хвена, суьгьбетиз эгечIна: «Вуна заз къачур карандашар рикIел аламани? Къе зун...


Вучиз чна герексуз шейэр маса къачузва?

Чаз икI хьайиди яни? Фу ва нек къачуз туьквендиз фена, амма анай гель, «хъсандиз кьадай» нур гудай кофта ва вад декьикьадин вилик квез гьеле хабарни авачир эхиримжи гаджет гваз экъечIна. Гана кIанзавай пулунин кьадар акурла, са легьзеда нефес кьуразва, амма къене пата шадвал ава:...