Главная

Талкьин ва адан мана

Талкьин ва адан мана

Мусурмандин мейит кучуднамаздини Ислам динда адан сурун кьилихъ талкьин кIелун меслят къалурнава. Идан патахъай делилар ва алимрин гафар ава.

 

Абу Умамагь аль-Багьилиди Пайгъамбардин ﷺ гьадис ахъайна: «Мейит кучудайдалай кьулухъ сурун кьилихъ талкьин кIелайла, сурун суалар гуз атай Мункарани Накира лугьуда: «И касдиз жаваб талкьин авунва (чирнава), ша чун элкъвена хъфида» (ТIабарани).

Гьадисрин имам, гьафиз Ибн Гьажар аль-Аскъаляниди вичин «Ат-Талхис» ктабда и гьадисдин патахъай лагьана: «Адан иснад (цIиргъ) кьабулуниз лайихлуди я, ам маса риваятрини кIеви хъийизва».

Имам Нававиди талкьиндин патахъай икI лагьана: «Чи мазгьабдин гзаф алимри мейит кучудайдалай кьулухъ талкьин кIелун хъсан тирди тестикьарна. Шамдин (Сирия, Ливан, Палестина, Иордания) чилел гьамиша талкьин кIелайди я, исятдани ам кIелзава» («Аль-Мажму» 5-том, 303-304-чинар).

 

Талкьиндин чIалар таржума галаз

 

أَعُوذُ بِاللهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ. بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ. اَلْحَمْدُ لِلهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ...

 

«Аль-Фатигьа» эхирдалди кIелда.

Ахпа «Аль-Бакъара» сурадин сифте кьил кIелда.

زَعَمَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَنْ لَنْ يُبْعَثُوا قُلْ بَلَى وَ رَبِّي لَتُبْعَثُنَّ ثُمَّ لَتُنَبَّؤُنَّ بِمَا عَمِلْتُمْ وَ ذَلِكَ عَلَى اللهِ يَسِيرٌ.

 اَلْحَمْدُ لِلهِ الَّذِي هَدَانَا لِلْإِيمَانِ وَ الْإِسَلاَمِ وَ شَرَّفَنَا بِرَسُولِهِ مُحَمَّدٍ عَلَيْهِ أَفْضَلُ الصَّلَاةِ وَ السَّلَامِ.

«Кафирри чпел Къияматдин юкъуз чан хкидач лугьуз тестикьарзавай, Вуна (я Мугьаммад ﷺ) абуруз лагь: «Са шакни алачиз куьн Аллагьди ﷻ сурарай къарагъар хъийида ва авур амалрин гьисаб-суал ийида». И кIвалах авун Аллагьдиз ﷻ регьят я» (Къуръан 64:70).

Шукур хьуй Аллагьдиз ﷻ чаз иман ва Ислам кьисмет авур, Вичин илчи Мугьаммад ﷺ чаз ракъурай, къуй адаз ﷺ виридалайни хъсан салатни салам хьуй.

السَّلاَمُ عَلَيْكَ (كِ) يَا عَبْدَ اللهِ (يَا أَمَةَ اللهِ) إِبْنَ (إِبْنَةَ) أَمَةِ اللهِ الْكَرِيمِ. أُذْكُرْ (أُذْكُرِي) مَا خَرَجْتَ (خَرَجْتِ)عَلَيْهِ مِنْ دَارِ الدُّنْيَا إِلَى دَارِ الْآخِرَةِ. وَ هِيَ كَلِمَةُ الشَّهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللهِ. وَ أَنَّ الْجَنَّةَ حَقٌّ وَ أَنَّ النَّارَ حَقٌّ وَ أَنَّ الْبَعْثَ حَقٌّ وَ أَنَّ السَّاعَةَ آتِيَةُ لَا رَيْبَ فِيهَا وَ أَنَّ اللهَ تَعَالَى يَبْعَثُ مَنْ فِي الْقُبُورِ. وَ أَنَّكَ (أَنَّكِ) رَضِيتَ (رَضِيتِ) بِاللهِ رَبًّا وَ بِالْإِسْلَامِ دِينًا وَ بِمُحَمَّدٍ (صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمَ) نَبِيًّا وَ رَسُولًا. وَ بِالْقُرْآنِ إِمَامًا وَ بِالْكَعْبَةِ قِبْلَةً وَ بِالصَّلَاةِ وَ الصَّوْمِ وَ الزَّكَاةِ وَ الْحَجِّ فَرِيضَةً وَ بِالْمُؤْمِنِينَ إِخْوَانًا وَ بِالْمُؤْمِنَاتِ أَخَوَاتٍ

 

– 3сефер

Салам хьуй ваз я Аллагьдин лукI, Аллагьдин ﷻ лукI дишегьлидин хва (руш). И дуьньядай эхиратдиз вун гьи гафар гваз фенатIа, абур лагь (рикIел хкваш). А гафар: келима-шагьадат – сад Аллагьдилай гъейри мад аллагьар авач ва Мугьаммад Адан Расул я, женнет, жегьеннем, инсанар сурарай къарагъар хъувун, Къияматдин югъ алукьун, Аллагьди сурара авайбурал виридал чан хкун гьакъикъат я. Вун Аллагьдилай ﷻ Раббидилай хьиз рази я, Исламдилай диндилай хьиз, Мугьаммадалай ﷺ пайгъамбардилайни расулдилай хьиз, Къуръандилай имамдилай хьиз, Кябедилай Кьибледилай хьиз, кпIунилай, сив хуьнилай, закат гунилай ва гьаж тамамарунилай ферзерилай хьиз, муъминрилай стхайрилай хьиз ва муъминатрилай вахарилай хьиз рази я.

ثَبَّتَكَ (ثَبَّتَكِ) اللهُ بِالْقَوْلِ الثَّابِتِ

 

– 3 сеферда

يُثَبِّتُ اللهُ الَّذِينَ آمَنُوا بِالْقَوْلِ الثَّابِتِ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَ فِي الْآخِرَةِ. وَ يُضِلُّ اللهُ الظَّالِمِينَ وَ يَفْعَلُ اللهُ مَا يَشَاءُ وَ يَحْكُمُ مَا يُرِيدُ.

 

Гьакъикъи гафунал вун Аллагьди ﷻ кIеви авурай.

Иман гъанвай инсанар Аллагьди ﷻ и дуьньядани эхиратда гьакъикъи гафунал кIеви ийизва. Зулумкарар Аллагьди ﷻ ягъалмишарзава, Аллагьди ﷻ Вичиз вуч кIандатIа гьам ийизва, Вичиз кIандай къарар кьабулзава.

ثُمَّ السَّلَامُ عَلَيْكَ (عَلَيْكِ) وَ عَلَى جِيرَانَكَ (جِيرَانَكِ) مِنَ الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِنَاتِ أَنْتٌمْ سَلَفُنَا وَ نَحْنُ بِالْإِثْرِ لَاحِقُونَ بِكُمْ بِفَضْلِ اللهِ تَعَالَى إِلَى دَارِ السَّلَامِ.

Ахпа салам хьуй ваз ва ви къуншийриз, яни абурукай муъминризни муъминатриз. Куьн чалай вилик фена, чунни са вахтунилай квехъ агалт хъийида, Аллагь-Тааладин регьимдалди женнетда.

كُلُّ مَنْ عَلَيْهَا فَانٍ وَ يَبْقَى وَجْهُ رَبِّكَ ذُو الْجَلَالِ وَ الْإِكْرَامِ.

 مِنْهَا خَلَقْنَاكُمْ وَ فِيهَا نُعِيدُكُمْ وَ مِنْهَا نُخْرِجُكُمْ تَارَةً أُخْرَى.

 إِنَّا لِلهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ فَالْحُكْمُ لِلهِ الْعَلِي الْكَبِيرِ.

 

Дуьньяда авайбур вири квахьда (фана я), анжах ЧIехи ва Жумартлу Аллагь ﷻ амукьда (Ам гьамишалугъди я).

Адакай (чиликай) За куьн халкьнава, адак За куьн кутан хъийида ва адакай хкуд хъийида (Къияматдин юкъуз).

Дугъриданни чун Аллагьдин ﷻ къудратдик ква ва Адан кьилив хъфида. Вири къарарар Зурба ва ЧIехи Аллагьди кьабулзава.

لَقَّنَكَ (لَقَّنَكِ) اللهُ هَذَا الْجَوَابَ وَ يَهْدِيَكَ (يَهْدِيَكِ) اللهُ إِلَى الصِّرَاطِ الْمُصْتَقِيمِ.

اَللَّهُمَّ ثَبِّتْهُ (هَا) عَلَى الْحَقِّ وَ لَقِّنْهُ (هَا) حُجَّتَهُ (هَا)

 

– 3 сеферда

اَللَّهُمَّ اغْفِرْ لَهُ (هَا) وَ ارْحَمْهُ (هَا)

 

3 сеферда -

اَللَّهُمَّ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ لَا تُعَذِّبْ هَذَا الْمَيِّتَ

– 3 сеферда

Къуй Аллагьди ﷻ ваз и жаваб чиррай ва дуьз рекьел гъурай.

Я Аллагь ﷻ ам гьакъикъатдал кIеви ая ва адаз делил (инал лагьай) чира!

Я Аллагь ﷻ адан гунагьрилай гъил къачу ва ам Ви регьимдик кутур!

Я Аллагь ﷻ Мугьаммадан ﷺ гьуьрметдай ва адан хизандин гьуьрметдай и мейитдиз азабар гумир!

Къейд: кучуднавайди итим ятIа скобкайра авайбур кIелдач, дишегьли ятIа скобкайрин вилик квай гафунин паталай абура авайбур кIелда.

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Исламда зурба дишегьлияр

Къенин юкъуз дишегьлидин гуьрчегвал рекламада ишлемишун - им дишегьлияр маса гайидай, абурал хъуьрейдай жезва.    Алай девирдин рагъ акIидай патан медениятди (культура) дишегьли гуя вири патарихъай азад ийизва. Амма а мусурман тушир халкьарин ниятар михьибур туш, чахъ абуруз къимет...


СУАЛ-ЖАВАБ

КапI авурдалай кьулухъ бязибуру кьилелай гъил алтадзава ва са вуч ятIани кIелзава. Ам Шариатда авай кIвалах яни? Ферз тир капI авурдалай кьулухъ кьилин чIараривай гъил гвягъун Сунна (Пайгъамбардин ﷺ рехъ) я. Анас бин Малика лагьана: «КапI авурдалай кьулухъ Пайгъамбарди ﷺ гъил кьиливай...


Себеб хьана

Желил буба гьар нин кlвализ хьайитlани фидай кас тушир. Ам мукьувай чидай инсанри и кар тестикьардай. Гьар са хуьре адаз вич фидай кlвалер авалдай. Мегьарамдхуьре ихьтин кlвалерикай сад Къадиран гадайрикай тир Абас халудин кlвал тир.   Са сеферда чун (тахминан 1957-йис я), са десте жегьилар,...


КапI тавун къиямат я!

Вилер ахъайиз кIанзавачир…генани къарагъна чин­гъил чуьхуьдай ашкъи авачир. «Бррр…яд къайиди я эхир!» ­ ФатIимадин и карни рикIел хтана ва ам генани яргъандик алчуд хъхьана.   «Къе гьяд югъ я. Мектебдизни физвайди туш, гьавиляй яргъалди ксайтIа...


Исламда мазгьабар гьикl арадал атана?

Са гьихьтин хьайитIани месэладин гьакъиндай къарар кьабулдайла, имамар сифтени-сифте Къуръанда адакай вуч лагьанватIа, гьаниз килигзава.   Эгер анай абуруз жаваб жагъун тавуртIа, абур гьадисриз килигзава. Эгер гьанайни жагъун тавуртIа, а месэладин гьакъиндай асгьабри сад авунвай гафуниз...