Женнетдин няметар
1. Аль-Мугъира бин Шу`бади агакьарайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Са сеферда Мусади вичин Раббидивай ﷻ хабар кьуна: «Женнетда авай инсанрикай виридалайни агъада авай гьал низ жеда?»
Ада жаваб гана: «Ам Женнетдин вири агьалияр Женнетдиз фейидалай кьулухъ атай инсан жеда ва адаз лугьуда: «Алад Женнетдиз!» Ада лугьуда: «Я зи Рабби, зун гьикI фида вири инсанри чпин чкаяр кьунвайла ва абуруз гьазурнавай шейэр абурал агакьнавайла?!» Адаз лугьуда: «Вун рази жедани, ваз чилел алай пачагьрикай са пачагьдин кьван пачагьлугъ хьайитIа?» Ада лугьуда: «Зун рази жеда, я зи Рабби!» А чIавуз Аллагьди ﷻ лугьуда: «Ваз ам багъишзава ва мад гьакьванди, ва мад гьакьванди, ва мад гьакьванди, ва мад гьакьванди». Вад лагьай сеферда лагьайла а касди гьарайда: «Зун рази я, я зи Рабби!» Аллагьди ﷻ лугьуда: «Ваз гьам багъишзава ва мад цIуд сеферда гьакьванди ва ви рикIиз кIанзавай ва ви вил шадарзавай шейэрни багъишзава». А касди гьарайда: «Зун рази я, я зи Рабби!» Мусади хабар кьуна: «Зи Рабби ﷻ, абурукай виридалайни вине авай гьал низ жеда?» Ада жаваб гана: «Абур Заз кIан хьана хкягъайбур жеда ва За абур Зи къудратдалди гьуьрметдиз лайихлу ийида, ва За абур виридахъай чуьнуьхна, ва ам я вилиз акурди туш, ва я адакай япуз ван хьайиди туш, ва я инсандин фикирдиз атайди туш» (Муслим).
- Ибн Масуда агакьарайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Гьакъикъатда, заз чизва, вуж ЦIа хьайибурукай анай эхирдай экъечIдатIа ва вуж Женнетдин агьалийрикай эхирдай аниз фидатIа. Са инсан ЦIай хур галчIуриз экъечIда ва Къудратлу ва ЧIехи Аллагьди адаз лугьуда: «Алад ва гьахь Женнетдиз!» Ам Женнетдин патав фида, амма адаз ам ацIанвайди хьиз аквада ва ам элкъвена хкведа ва лугьуда: «Я зи Рабби! Ам заз ацIанваз жагъана!» Къудратлу ва ЧIехи Аллагьди мад адаз лугьуда: «Алад ва гьахь Женнетдиз!» Ам Женнетдин патав фида, амма адаз мад ам ацIанвайди хьиз аквада ва ам элкъвена хкведа ва лугьуда: «Я зи Рабби, заз ам ацIанваз жагъана!» А вахтунда Къудратлу ва ЧIехи Аллагьди адаз лугьуда: «Алад ва гьахь Женнетдиз, ва, гьакъикъатда, ваз ана и дуьнья кьванди гуда ва мад цIуд ам кьванди /ва я: …цIуд дуьнья кьванди»/. Инсанди лугьуда: «Вуна ягьанатар ийизвани /ва я: …хъуьруьнар ийизвани зал/, Вун Пачагь ятIани?» Ибн Масуда лагьана: «Заз акуна хьи, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьайла: «А касди Женнетдин агьалийрин арада виридалайни агъада авай чка кьада», ам а саягъда хъуьрена хьи, адан сухвар акуна» (Аль-Бухари, Муслим).
- Абу Мусади лагьана: «Пайгъамбарди ﷺ лагьана: «Гьакъикъатда, иман гъанвайдаз Женнетда къен ичIи сагъ гевгьердин алачух жеда, ам пудкъад милядин кьакьанвилиз цавуз хкаж жеда ва ана адахъ галаз санал адан хизан жеда, ам абурун патав фида, абуруз лагьайтIа, садаз-сад аквадач (яни абуруз садаз-сад аквадач а алачухдин чIехивиляй, я тахьайтIа са квелди ятIани сад-садавай чара авунвайвиляй)» (Аль-Бухари, Муслим).
Са миляда ругуд агъзур кьуьнтеб ава.
- Абу Саид аль-Худриди агакьарайвал, Пайгъамбарди ﷺ лагьана: «Гьакъикъатда, Женнетда тар ава, адан са къерехдилай муькуь къерехдал кьван гьазурнавай (яни акъажунра иштиракун патал махсус гьазурвал акунвай) зарб балкIандал алаз атлудивай виш йисузни физ агакьдач» (Аль-Бухари, Муслим).
Кьве «Сагьигьдани» гьа и гьадис Абу Гьурайрадилайни агакьарнава, ада лагьана: «Пайгъамбарди ﷺ лагьана: «…ва виш йисуз адан сериндикай балкIандаллаз катзавай атлуни муькуь патаз агакьдач».
«Риязу-с-Салигьин» ктабдай