Главная

Женнетдикай гьакъикъи делилар

Женнетдикай гьакъикъи делилар

Аллагь Таалади лагьана: «Гьакъикъатда, Аллагьдихъай кичIебур багълара ва булахрин юкьва жеда. Абуруз лугьуда: «Алад гьаниз ислягьвилелди, са затIунихъайни хатавал авачиз!» Чна абурун рикIерай такIанвал акъудда ва абур месерал стхаяр хьиз ацукьда, сад-садахъ элкъвена. Абур ана са затIунини бизар ийидач ва абур анай акъуддач» («Аль-Гьижр» сура, 45-48-аятар).

 

Аллагьди ﷻ гьакIни лагьана: «Эй, Зи лукIар! Къе квез кичIе хьун герек туш ва куьн пашман жедач. Чи лишанрихъ инанмиш хьайибур ва (Чаз) муьтIуьгъ хьайибур, алад Женнетдиз шадвилелди, куьн ва куь папар. Абуруз чпин рикIиз кIандай ва вилериз лезет гудай затIар авай къизилдин еке буш къапар ва фенжанар гъида ва куьн ана гьамишалугъ яз амукьда. Женнет гьахьтинди жеда, квез ирс яз атай куьне чан аламаз авур крарай. Ана квез гзаф кьадар емишар ава, абур куьне неда» («Аз-Зугьруф» сура, 68-73-аятар).

Аллагьди ﷻ гьакIни лагьана: «Гьакъикъатда, Аллагьдихъай кичIебур хатасуз чкада жеда, багъларин ва булахрин юкьва, ва сад-садан къаншарда аваз, лап кьелечI ипекар ва зарлу хараяр алукIда. ГьакI жеда! Чна абуруз папар яз чIехи ва чIулав вилер авай ва лацу хамунин рушар гуда. Женнетда абурувай гьи емишар хьайитIани тIалабиз жеда, тамам хатасузвал аваз, ана абуру кьиникь дадмишдач, сад лагьай кьиникьдилай гъейри ва Ада абур Жегьеннемдин азабрикай хуьда ви Раббидин регьимдалди, ва им – чIехи агалкьун я!» («Ад-Духан» сура, 51-57-аятар).

Аллагьди ﷻ гьакIни лагьана: «Гьакъикъатда, муъминар хушбахтвилелди яшамиш жеда, месерал алаз, килигиз (яни, абур Аллагьди ﷻ чпиз гьазурнавай шейэриз килигда ва гьакIни Аллагьдиз ﷻ), ва ваз абурун чинрал хушбахтвилин нур аквада. Абуруз муьгьуьр янавай яргъалди хвенвай чехир гуда, адан муьгьуьр мискдикай авунва ва ибурухъ агакьун патал сада-садахъ галаз акъажунар ийизвайбуру акъажунар авурай! Адак таснимдин, Аллагьдиз мукьва хьанвайбуру хъвазвай булахдин, кьеж акахьнава» («Аль-МутIаффифин» сура, 22-28-аятар).

И кьилик гзаф кьадар маса малум тир аятарни акатзава.

  1. Жабира агакьарайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Женнетдин агьалийри ана неда ва хъвада, амма абур я къециз фидач, я нер ишдач, я цвар ийидач, абуру тIуьрди хъапI хьиз акъатда, ам миск акъатайдаз ухшар жеда (яни хкатзавай затIар мискдин хуш ни галай гьекь хьиз аквада, ва Аллагьдилай ﷻ тариф авун ва Ам вине кьун нефес чIугун хьиз абурун кьиле твада (Им лагьай чIал я хьи, "Аллагь михьи я" (Субгьаналлагь) ва «Аллагь чIехи я» (Аллагьу акбар) гафар лугьун абуруз нефес чIугун хьтин тIебии кар жеда ва са зегьмет къачунни герек къведач). (Муслим).
  2. Абу Гьурайради агакьарайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Аллагь Таалади лагьана: «Зи хъсан лукIариз За вилиз такур, япуз ван тахьай ва гьатта инсандин рикIи фикирдизни тагъай шейэр гьазурнава». КIанзаватIа, икI лагьанвай аят кIела: «Са инсандизни чизвач, абуру авур крарай гузвай сувабра гьихьтин шадвал чуьнуьх хьанватIа («Ас-Сажда» сура, 17-аят)» (Аль-Бухари, Муслим).
  3. Абу Гьурайради агакьарайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Женнетдиз фидай сад лагьай десте инсанар вацран юкьварин йифиз авай вацраз ухшар жеда, ахпа абурун гуьгъуьнал алайбур фида, ва абур цава авай виридалайни гужлуз экв гудай планетадиз ухшар жеда. Абуру я цвар ийидач, я къециз фидач, я тфуяр вегьедач, я нер ишдач, абурун рекъер къизилдинбур жеда, абурун гьекьедихъай мискдин ни къведа, абурун махсус къапара алоэ куда, хъсан тар, абурун папар чIехи вилер авай гьуьри-перияр жеда, ва абур чпин къаматдалди са инсан хьиз жеда, вучиз лагьайтIа чпин къаматдалди абур чпин буба Адамаз ухшар жеда, ва абурун буй пудкъад кьуьнтеб жеда» (Аль-Бухари, Муслим).

И гьадисдин маса жуьреда, гьакIни аль-Бухариди ва Муслима гъанвай, лугьузвайвал, Пайгъамбарди ﷺ лагьана: «…ана абурун къапар къизилдинбур жеда, абурун гьекьедихъай мискдин ни къведа, абурукай гьар садаз кьве паб жеда ва абурун гьар садан кIарабдин мефтI абурун кIвачерин якIарай аквада абурун гуьрчегвиляй. Абурун арада я сад-садав такьун, я садаз-сад такIан хьун жедач, абурун рикIер са рикI хьиз жеда ва абуру пакамахъни нянихъ Аллагьдилай ﷻ тарифар ийида».

 

 

«Риязу-с-Салигьин» ктабдай

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


ФатIимадин къугъунар

Гьар гъилера ФатIима куьчедал экъечIайла, адан кьилел са кар къведай. Гагь адал къунши куьчедавай кицI элуькьдай, гагь тутун тарцяй аватдай, гагь парудилай элячIдайла юбка къазун жедай.   Вун гада хьтин руш я, ­ айиб авуна дидеди. – Рушариз чеб акI тухун кутугнавач. ­ Бес...


Гунагьрилай гъил къачун тlалабун

Аллагь Таалади лагьана: «…ва жуван гунагьдилай гъил къачун тIалаб ва иман гъанвай итимрин ва дишегьлийрин гунагьрилай гъил къачун тIалаб» («Мугьаммад» сура, 19-аят).   Аллагьди ﷻ гьакIни лагьана: «Аллагьдивай гъил къачун тIалаб, гьакъикъатда, Аллагь...


Итимдин далу

Заз, папаз хьиз, гъуьл кIвалахдал хкаж жедай ва агалкьунар жедай шартIар арадал гъиз кIанзава. Им хизандин сергьятра мумкин яни? Я тахьайтIа итим кIвалахдин рекьяй хкаж хьун анжах адан къилихдилай ва хсуси ерийрилай аслу яни? Бес гьа «далу» гьикI хьана кьван?   Алимдин...


Ички зиян я

Чехир, ички. Дегь девиррани и шейэр гьазуриз ва ишлемишиз чизвай. Эгер тарихдиз вил вегьейтIа, жуьреба-жуьре набатат-рикай, емишрикай пиводиз ухшар шей чи эрадал къведалди са шумуд агъзур йис вилик Египетда, Месопотамияда, Китайда, Мексикада гьазурзавай.   Чи эрадал къведалди ирид агъзур йис...


Рекье авайла суннатар авун герек яни?

Суал: Са бязибуру сеферда (рекье) авайла суннат-кпIар тавуртIани жеда лугьуз тестикьарзава. Ибур дуьз гафар яни?   Жаваб: Ваъ, дуьз гафар туш. АкI лугьузвайбур чеб Шариатдикай хабар авачирбур я. Абурун гафар кьуд мазгьабдикай гьич садавни кьадайбур туш. Кьуд мазгьабдани а кпIар авун суннат...