Главная

Хизан чкIин тийидайвал кIелдай дуьа

Хизан чкIин тийидайвал кIелдай дуьа

Хизан – пак шей я. Сад-садаз чара тир, садаз-садакай гьич хабарни авачир кьве кас – итимни дишегьли Аллагьди Къуръанда лагьанвай «некягь» келимадалди (яни некягь авуналди) виридалайни мукьва алакъада гьатзава.

Гьаниз килигна, некягь хуьн гьар садан везифа я. Гьам гъуьлуьнни папан, гьамни абурун мукьвал тир багърийрин. Амма бязи вахтара хизан чкIидай гьалдал къвезва ва и арада гъуьлуьни папа Аллагьдивай чпин хизан хуьн тIалабна кIанда. Вучиз лагьайтIа, хуьзвайди ва куьмек гузвайди анжах Аллагь я. Ибн Масуда чал Пайгъамбардилай ихьтин дуьа агакьарна:

«Аллагьумма аллиф байна къулюбина, ва аслихI зата байнина, вагьдина субуля-с-салями, ва нажжина мина-ззулюмати иля-ннури, ва жаннибна-ль-фавахIиша ма загьара мингьа ва ма батIана, ва барик ляна фи асмагIина ва абсарина ва къулюбина ва азважина ва зурриййятина. Ва туб гIалайна, иннака анта-т-таввабур-рахIим. ВажгIальна шакирина линигlамика, муснина бигьа ва къабилигьа ва атиммагьа гIаляйна»

Мана:

«Я Аллагь, чи рикIер сад ая ва чи алакъаяр хъсанар. Чун ислягьвилин, саламатвилин рекьяй фидайбурукай ая, мичIивиликай къутармишна экуьнал гъваш. Ачух тир ва чинебан алчахвилерикай чун хуьх. Берекатлу ая чи япар, вилер, рикIер, уьмуьрдин юлдашар ва несилар. Чи туба кьабула, гьакъикъатда, Вун туба Кьабулзавайди, Регьимлуди я. Чун Вуна гузвай няметар дуьз рекье ишлемишдай ва Ваз абурун патахъай шукур гъидай, абур кьабулдайбурукай (рази яз) ая, абур (няметар) чаз тамамдиз це» (Абу Дауд, Гьаким, ТIабарани).

Къейд: и дуьа гьикI араб чIалал, гьакI лезги чIалалдини авуртIа турус жеда.

2026-02-01 (Шаабан 1447 г) №2.


Интернет ва аялар

Интернетди жуьреба-жуьре халкьарихъ ва медениятрихъ галаз таниш жедай гзаф мумкинвилер ачухна. Ида са жерге хъсан крар арадал гъана, абурун арада акьулдин ва медениятдин ачухвал, чирвилин дережа гегьеншарун ва илимдин ахтармишунар гьевеслу авун ава.   Адалай гъейри, интернетди ам...


Шейх Желил бубадикай кьисаяр

Вучиз чай хъваначир?   Шейх Желилаз, мугьмандиз ша лугьуз, гзаф теклифдай тир. Тlвар за кьадач, амма са касди Желилаз мугьмандиз ша лагьанай. Мугьмандиз фидайла, шейх Желилан суьрсет вичин гьебеда (чанта) жедай тир. Кlвализ фенмазди вичив гвай паярни фад-фад акъуддай. Ша лагьай чкадиз ам фидай...


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Кьунвай кьиниз вафалувал   Айшади ахъайзава: «Абу Бакра са чIавузни кьур кьин чIурайди туш, та кьин кьун чIурайла гъил къачуниз куьмекдай кар авунин аят ракъурдалди». Адалай кьулухъ ада лагьана: «Къедлай кьулухъ, са кардин патахъай кьин кьурла, эгер заз идалай са маса кар...


Четинвилер душманар туш, муаллимар я

Къе, инсаниятдиз мад тайин туширвилин девир акурла, инсанрин рикIера къвердавай гзаф къурхувилер ва шаклувилер гьатзава. АкI жезва хьи, дуьньядик йигинвал акатзава, вакъиаяр къвердавай вуч ва гьикI жедатIа лугьуз тежедайбур жезва, хатасузвал лагьайтIа – са гьалдинди.   Ихьтин вахтара...


ТIуьн тIуьрдалай кьулухъ зарарлу хесетар

Чна гьар юкъуз са гьихьтин ятIани крар ийизва ва абур чи хесетриз ва я адетриз элкъвезва. Амма абурукай гзафбуру чи сагъламвилиз пис эсер авун мумкин я, иллаки тIуьнилай кьулухъ чна чун тухунихъ галаз алакъалубур. Чна куь фикирдиз, тIуьн тIуьрдалай кьулухъ гьасятда вуч авун виже къвезвачтIа,...