Главная

Хизан чкIин тийидайвал кIелдай дуьа

Хизан чкIин тийидайвал кIелдай дуьа

Хизан – пак шей я. Сад-садаз чара тир, садаз-садакай гьич хабарни авачир кьве кас – итимни дишегьли Аллагьди Къуръанда лагьанвай «некягь» келимадалди (яни некягь авуналди) виридалайни мукьва алакъада гьатзава.

Гьаниз килигна, некягь хуьн гьар садан везифа я. Гьам гъуьлуьнни папан, гьамни абурун мукьвал тир багърийрин. Амма бязи вахтара хизан чкIидай гьалдал къвезва ва и арада гъуьлуьни папа Аллагьдивай чпин хизан хуьн тIалабна кIанда. Вучиз лагьайтIа, хуьзвайди ва куьмек гузвайди анжах Аллагь я. Ибн Масуда чал Пайгъамбардилай ихьтин дуьа агакьарна:

«Аллагьумма аллиф байна къулюбина, ва аслихI зата байнина, вагьдина субуля-с-салями, ва нажжина мина-ззулюмати иля-ннури, ва жаннибна-ль-фавахIиша ма загьара мингьа ва ма батIана, ва барик ляна фи асмагIина ва абсарина ва къулюбина ва азважина ва зурриййятина. Ва туб гIалайна, иннака анта-т-таввабур-рахIим. ВажгIальна шакирина линигlамика, муснина бигьа ва къабилигьа ва атиммагьа гIаляйна»

Мана:

«Я Аллагь, чи рикIер сад ая ва чи алакъаяр хъсанар. Чун ислягьвилин, саламатвилин рекьяй фидайбурукай ая, мичIивиликай къутармишна экуьнал гъваш. Ачух тир ва чинебан алчахвилерикай чун хуьх. Берекатлу ая чи япар, вилер, рикIер, уьмуьрдин юлдашар ва несилар. Чи туба кьабула, гьакъикъатда, Вун туба Кьабулзавайди, Регьимлуди я. Чун Вуна гузвай няметар дуьз рекье ишлемишдай ва Ваз абурун патахъай шукур гъидай, абур кьабулдайбурукай (рази яз) ая, абур (няметар) чаз тамамдиз це» (Абу Дауд, Гьаким, ТIабарани).

Къейд: и дуьа гьикI араб чIалал, гьакI лезги чIалалдини авуртIа турус жеда.

2026-06-01 (Зуль Гьижжа 1447 г.) №6.


Сура «аль-Анфаль»

Эвел алатай нумрайра   (Эй, имансузар!) Эгер куьне къарар тIалабзавайтIа, къарар квел агакьна (куьн ваъ, мусурманар гъалиб хьана). Нагагь куьне акъвазарайтIа (Аллагьдин Расулдиз душманвал ийиз ва адахъ галаз дяве ийиз), ам квез хъсан жеда. Амма куьн элкъвена хтайтIа (адахъ галаз дяве авунал),...


Гъуьл кечмиш хьана…

Зи уьмуьрда бедбахтвал хьана: бейхабардиз зи кIани гъуьл кечмиш хьана. Чун кефи хан тийиз санал 30 йисалай гзаф яшамиш хьана, планар туькIуьрзавай, мурадар авай. Вири са легьзеда атIана. Инлай кьулухъ гьикI яшамиш жедатIа, чидач.   Алимдин жаваб: И дуьньядиз атай гьар са инсан Аллагь...


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

За вун гьабурукай жедайдак умуд кутазва   Абу Гьурайради агакьарайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Ни вичин эменнидикай Аллагьдин ﷻ рекье кьве паб таъмин ийиз хьайитIа, адаз Женнетдин варарай эверда. Женнетдиз муьжуьд варар ава. Ни кпIуна чалишмишвал авуртIа, адаз КпIунин варарай...


Тапарар ва алай аямдин илим

Чна виш лагьай сеферда Къуръандин аят гъизва (мана): «Чна ахпа Чи аламатар къалурда, та абуруз, Ам Гьакъикъат тирди, ашкара жедалди» («Фуссилат» сурадин 53-аят) – ва виш лагьай сеферда Аллагьдин ﷻ регьимдал чун аламат жезва, вучиз лагьайтIа Ада Вичи лагьайдахъ чаз...


Папа гъуьлуьз гьуьрмет авунин эдебар

Ислам – им инсаният патал виридалайни хъсан рехъ ва вини дережадин чешне я.   Гьавиляй ада хизандин рафтарвилерин виридалайни метлеблу, гуьзел ва хийирлу рехъ тайин ийизва, вичиз ухшар авайди мад авачир. Инсанрин тIебиатдихъ галаз кьан тийизвай, кьиле тефир къанунрал бинеламиш хьанвай...