Главная

Хизан чкIин тийидайвал кIелдай дуьа

Хизан чкIин тийидайвал кIелдай дуьа

Хизан – пак шей я. Сад-садаз чара тир, садаз-садакай гьич хабарни авачир кьве кас – итимни дишегьли Аллагьди Къуръанда лагьанвай «некягь» келимадалди (яни некягь авуналди) виридалайни мукьва алакъада гьатзава.

Гьаниз килигна, некягь хуьн гьар садан везифа я. Гьам гъуьлуьнни папан, гьамни абурун мукьвал тир багърийрин. Амма бязи вахтара хизан чкIидай гьалдал къвезва ва и арада гъуьлуьни папа Аллагьдивай чпин хизан хуьн тIалабна кIанда. Вучиз лагьайтIа, хуьзвайди ва куьмек гузвайди анжах Аллагь я. Ибн Масуда чал Пайгъамбардилай ихьтин дуьа агакьарна:

«Аллагьумма аллиф байна къулюбина, ва аслихI зата байнина, вагьдина субуля-с-салями, ва нажжина мина-ззулюмати иля-ннури, ва жаннибна-ль-фавахIиша ма загьара мингьа ва ма батIана, ва барик ляна фи асмагIина ва абсарина ва къулюбина ва азважина ва зурриййятина. Ва туб гIалайна, иннака анта-т-таввабур-рахIим. ВажгIальна шакирина линигlамика, муснина бигьа ва къабилигьа ва атиммагьа гIаляйна»

Мана:

«Я Аллагь, чи рикIер сад ая ва чи алакъаяр хъсанар. Чун ислягьвилин, саламатвилин рекьяй фидайбурукай ая, мичIивиликай къутармишна экуьнал гъваш. Ачух тир ва чинебан алчахвилерикай чун хуьх. Берекатлу ая чи япар, вилер, рикIер, уьмуьрдин юлдашар ва несилар. Чи туба кьабула, гьакъикъатда, Вун туба Кьабулзавайди, Регьимлуди я. Чун Вуна гузвай няметар дуьз рекье ишлемишдай ва Ваз абурун патахъай шукур гъидай, абур кьабулдайбурукай (рази яз) ая, абур (няметар) чаз тамамдиз це» (Абу Дауд, Гьаким, ТIабарани).

Къейд: и дуьа гьикI араб чIалал, гьакI лезги чIалалдини авуртIа турус жеда.

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Зулумдалди эменни къазанмишун

Ислам динда къад лагьай чlехи гунагь – зулумдалди эменни къазанмишун я (цlекlуьд лагьай чlехи гунагь – им дяведа душманривай вахчунвай эменнидикай (трофей) чуьнуьхун я. Ам зулумдалди эменни къазанмишунин жуьрейрикай сад хьуниз килигна чна а кьве чlехи гунагьдизни талукь яз са макъала...


Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чирун

Мусурманди Мугьаммад Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чируниз кьетIен фикир гана кIанда. Чна Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чирунин себеб эвелни эвел, Аллагьди ﷻ Мугьаммадалай ﷺ лайихлу са касни халкь тавун я.   Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чирунин метлеб адакай ихтилат авун патал гьакI инсанар кIватIун туш, кьве...


Руьгь гьамга хьиз михьибур…

Лагьанач лугьумир!   Санал акъудиз бахчада йикъарни-йифер, Дустар хьанва къаргъаярни лифер. Гьа тегьерда дустар жезва кицIни кац, Шадвал ийиз, сада-садав вугуз пац. Алахъзавай масадан фу яванриз, И кар чешне туш са бязи инсанриз. *** Пеше кьунач, закай хьанач гъуьрчехъан, Алава яз,...


Рекье авайла суннатар авун герек яни?

Суал: Са бязибуру сеферда (рекье) авайла суннат-кпIар тавуртIани жеда лугьуз тестикьарзава. Ибур дуьз гафар яни?   Жаваб: Ваъ, дуьз гафар туш. АкI лугьузвайбур чеб Шариатдикай хабар авачирбур я. Абурун гафар кьуд мазгьабдикай гьич садавни кьадайбур туш. Кьуд мазгьабдани а кпIар авун суннат...


Гунагьрилай гъил къачун тlалабун

Аллагь Таалади лагьана: «…ва жуван гунагьдилай гъил къачун тIалаб ва иман гъанвай итимрин ва дишегьлийрин гунагьрилай гъил къачун тIалаб» («Мугьаммад» сура, 19-аят).   Аллагьди ﷻ гьакIни лагьана: «Аллагьдивай гъил къачун тIалаб, гьакъикъатда, Аллагь...