Главная

Эй, иман гъанвайбур!

Эй, иман гъанвайбур!

Эй, иман гъанвайбур!

Рамазан варз

 

Аллагь Таалади лагьана (мана): «Эй, иман гъанвайбур! Ферз авунва квез сив хуьн, квелай вилик хьайибурузни ферз авурвал, квез Аллагьдихъай ﷻ кичlе хьун патал» («Аль-Бакъара» сурадин 183-аят).

 

Я Аллагь, за Вун патал сивер

Хуьзва каш гуз руфуниз.

«Гунагьрикай михьи ая чи рикlер…»

Лугьузва за Ваз ялвариз.

 

Я Аллагь, Вахъай кичlе тирвиляй,

И ферз кар акъудзава кьилиз.

Къалурмир заз Жегьеннемдин цlай,

Адавай чун яргъаз ая михьиз.

 

Заз Женнетар ая кьисмет,

Агъадихъ вацlар авахьзавай.

Я Аллагь, Ваз хьурай минет,

Икьван чlехи дуьнья ацlай.

 

И пак вацра кхьизвай гафариз,

Чаз Къуръан ракъурай цаварилай.

Я Аллагь, жаваб це Вуна тадиз,

Шукур хьуй Ваз, Рустаман патай.

 

И вацран эхиримжи цlуд йикъахъ,

Лап чlехи тир сувабар ава.

Аллагь гьахъ я, хьухь куьн чlалахъ,

Ада дуьайриз жаваб гузва.

 

Лайлатуль-Къадр лугьудай йиф,

Ахъаймир куьне гьич гъиляй.

Тахьайтlа вуна чlугвада гьайиф,

Нагъв физ кьве вилелай.

 

 

Дуьа ая!

 

Аллагь Таалади лагьана (мана): «Эй, Пайгъамбар ﷺ, вавай Зи лукlари Закай хабар кьурла, лагь абуруз: «Гьакъикъатда, Зун мукьув гва, За жаваб гузва Завай тlалабзавайдаз (дуьа ийизвайдаз)» («Аль-Бакъара» сурадин 186-аят).

 

Сифте Аллагь ﷻ, ахпа духтур,

Къуръан я чаз гузвайди нур.

Дуьа ая шехьиз-шехьиз,

Белки ви мурад акъатин кьилиз.

 

Дуьа ая гьакl кпlунал,

Кагьул жемир, тlалабиз,

Фикир це аятрин цlарариз,

Яб гумир шейтlандин гафариз.

 

«Дуьадиз жаваб гузвач зи»,

Рахамир гьич гафар аси.

Дуьадихъ ава чlехи къимет,

Капlни кьилиз акъуд, гьелбет.

 

Дуьадиз жаваб гун патахъай,

На ви гунагьар акъвазара!

Гьикьван залан пар алатlани вал,

Атlумир умуд, лагь ялвардин чlал.

 

Аллагьдин тlвар куьне кьаз,

Къуръандивай куьз жезва яргъаз?

Шейтlандивай яргъа акъваз,

Дуьа ая, кьве гъил цавуз хкаж!

 

Къуръан ракъурнава чун патал,

Жегьеннемдин цlа кун тавун патал.

Дуьадиз жаваб гун патал,

Аллагьдин эмирар кьилиз акъуд.

 

Дуьа кьабулдай ава вахтар,

Чира а вахтар куьне, халкьар,

Кьилиз акъуд гьакlни шартlар,

Аллагьди ﷻ квез гуда бахтар.

Бес Аллагь тушни?

 

Аллагь Таалади лагьана (мана): «Аллагьди гарар ракъурзава шад хабар яз Вичин регьимдин (марфадин) вилик…» («Аль-Араф» сурадин 57-аят).

 

Аллагьдин ﷻ буйругъ галачиз,

Гьич пешни аватзавач.

Эй, инсанар, фагьум тийиз,

Куьз уьмуьр икl акъатзава?

 

Гьар юкъуз чун патал,

Чими рагъ хкажзава цавуз,

Мягьтел тушни куьн и кардал,

Капl авунал куьз я ажуз?

 

Ни ракъурзава, лагь кван гарар?

Ни ракъурзава цавай марфар?

Им гьакlан кар яни мегер?

Фагьум ая, азиз эллер!

 

Кьуьд алудиз гъизва гатфар,

Чил халкьнава, гьакlни цавар,

Ша, ахварай ават инсан,

Вун Къуръандив агат, инсан.

 

Йикъа вадра ваз гузва азан,

Агакьзавач ви рикlив ван,

Ша, кагьулвал вуна алуд,

Капl ийиз ферзер кьилиз акъуд.

 

Бубадиз

 

Аллагь Таалади лагьана (мана): «Ва эмирна ви Раббиди махлукьатри Вичелай гъейри мад садазни ибадат тавун ва диде-бубадиз хъсанвал авун. Абурукай сад ва я кьведни кьуьзуь хьайитlа, вуна лугьумир абуруз (гьатта) «уф» (четинвал, наразивал къалуруналди), ви сес хкажмир абурун сесинал ва лагь абуруз (гьуьрметдалди) хъсан гафар» («Аль-Исра» сурадин 23-аят).

 

Зур мусурман итим яз,

Чlехи гьуьрметзава ваз,

Къизилдилай багьади заз,

Шад я чун вун акваз.

Невеяр кьилел алаз,

Ракъин чими нурар галаз,

Рикlени гатфар аваз,

Агакьрай виш йисарив.

 

Бубадин килиг чlалаз,

Диндани лугьузва чаз:

- Адан чина рахаз

Тахьурай куьн гьа!

 

Бубадин сес авай кlвал,

Мецел алаз ширин чlал,

Зегьмет къачуз вун патал,

Кlвалахзава, къадир хьухь.

 

Капl ийиз ялварзава,

За дуьаяр ашкарзава,

Бубадиз сагъвал хьурай,

Гьамишанда лугьузва.

 

Буба заз багьа тир кас,

Гьар майвадин дад ава,

Галаз хьурай чи далудихъ,

Вун балайрин я хьи арха.

 

Буба маса гудайдахъ,

Заз чиз, намус авай туш.

Вуч бахт жеда ахьтиндахъ,

Инсандин ни галай туш.

 

Къе са бязи ахмакьриз,

Кесиб буба гьисаб амач.

Вуч хълагьда ахьтин хциз,

Регъуь хьурай вичин чиниз.

 

Буба гьихьтинди ятlани,

Адаз ая къуллугъ.

Вакай хъел атайтlани,

Гьуьрметдивди адав рахух.

 

Буба, ваз гафар хъуьтуьл,

Лагьана, ачухна гуьгьуьл.

Акьулдиз я вун са гьуьл,

Варз хьиз экуь буба.

 

 

Рустам Жамирзоев, Хасавюрт район, ЦIийи Къуруш хуьр.

 

 

 

 

 

 

 

 

Адам халкьна Аллагьди

 

Адам халкьна Аллагьди ﷻ накьвадикай,

Руьгь туна Вичин руьгьдикай,

Хьана ам пайгъамбаррикай,

Гьава хьана адан пакун тlвалуникай.

 

Лагьана абуруз Аллагьди ﷻ:

Чка я квез Женнет Зи

Къалурна абуруз чlуруди,

Алцурарна абур иблисди.

 

Авудна абур и чилерал,

Гьалт хъувуна Арафа дагъдал

Атана абурукай инсанар арадал

Чкlана халкьар гьар патал.

 

Яшамиш хьухь чилерал,

Жеда куьн Къияматдин йикъал.

Ракъурда пайгъамбарар куьн патал,

Дуьз рекьеваз фин патал.

 

Къалурай рехъ яхъ куьне,

Тежервал мецел гъибет фитне,

Немир гьарам гьич куьне,

Жедайвал Женнет эхир бине.

 

Эгер фейитlа дуьз рекьеваз,

Гьич са хифет аквач адаз,

Им насигьат хьуй гьар садаз,

Ахкварвал Женнетда сад-садаз.

 

 

Вакай вучда фана дуьнья?

 

Вил вегьейла и дуьньядиз,

Хиялар фена лап яргъариз,

Атай кьван аламар ви къаншардиз,

Вакай вучда фана дуьнья?

 

Дуьнья кlевиз кьуна гъиле,

Гьич нефсини гуч са легьзе,

Гьатна дуьнья кlевиз рикlе,

Вакай вучда фана дуьнья?

 

Уьмуьр гъафил яз фейила,

Гьарам-гьалал чир тахьайла,

Нефсинин хура гьатайла,

Вакай вучда фана дуьнья?

 

Дуьнья гъиляй акъатайла,

Мункар, Накир суал гваз атайла,

Гьич рахар чlал чир тахьайла,

Вакай вучда фана дуьнья?

 

Дар лакьанда эцигайла,

Ви Халикь вуж я лагьайла,

Хгур жаваб чир тахьайла,

Вакай вучда фана дуьнья?

 

Гьикьван хьайитlани сурара,

Эхир кlватl жеда магьшарда,

А къуз хьайитlа хажалатда,

Вакай вучда фана дуьнья?

 

Диде-буба къакъатайла,

Вах-стха чир тахьайла,

Куьмек идай арха тахьайла,

Вакай вучда фана дуьнья?

 

Сиратlдилай цlуьтхуьнайтlа кlвач,

Гьич адаз мад чара амач,

Къутармишдай багъри амач,

Вакай вучда фана дуьнья?

 

Сиратlдилай саламатдиз фейибур,

Гьелбетда, я Аллагь ﷻ разибур,

Гьикьван жеда физ тахьайбур,

Вакай вучда фана дуьнья?

 

Рабби, сиратlдилай фир такьат авач,

Валай гъейри маса мидад авач,

Гъил кьуна тухур устад авач,

Вакай вучда фана дуьнья?

 

Рабби, чи умуд квач чи амалдик,

Чи умуд ква Ви регьимдин камалдик,

Тахьуй, Рабби, чун Ви гьалакдик,

Вакай вучда фана дуьнья?

 

И чlал кхьей имам Ариф,

Имир, Рабби, ам На зайиф,

Тежервал фейи къар гьайиф,

Вакай вучда фана дуьнья?

 

Ариф Рустамов, СтIал-Сулейманан район, Ичин хуьр

2026-02-01 (Шаабан 1447 г) №2.


Четинвилер душманар туш, муаллимар я

Къе, инсаниятдиз мад тайин туширвилин девир акурла, инсанрин рикIера къвердавай гзаф къурхувилер ва шаклувилер гьатзава. АкI жезва хьи, дуьньядик йигинвал акатзава, вакъиаяр къвердавай вуч ва гьикI жедатIа лугьуз тежедайбур жезва, хатасузвал лагьайтIа – са гьалдинди.   Ихьтин вахтара...


Мусурманриз садаз-сад кIан хьун лазим я

А юкъуз Айша кIвализ пашмандаказ хтана. И кар кьетIай дидеди адаз гьасятда суалар гуз башламишнач. Эхирни, югъ няни хьайила, тарсар авурдалай кьулухъ, ада мектебда вуч хьанатIа жузуна. Айшади са гужуналди накъвар хвена, суьгьбетиз эгечIна: «Вуна заз къачур карандашар рикIел аламани? Къе зун...


Ша, илиф, азиз Рамазан!

Рамазан варз гьар йисуз дуьньядин мусурманри гуьзлемишзавай багьа мугьман я, вучиз лагьайтlа а вацра хъсан амалар ийиз регьят жезва ва гьа са вахтунда абурай гузвай сувабдин кьадарни Аллагьди ﷻ артухарзава. Куьрелди лагьайтlа, Рамазан вацрахъ гьисабиз тежер кьадар хъсанвилер ава. Къуй чун абурукай...


Жуван меслят жуваз тур!

Куьне фикир гайиди яни, маса инсандиз меслят гуз гьикьван регьят кар ятIа? Я тахьайтIа жуван фикир лугьуз, ада вуч авун ва я тавун лазим тиртIа, гьатта вавай хабар кьун тавунваз хьайитIани? Кар чарадан уьмуьрдиз талукь тирла, чакай на лугьуди психологар ва я арифдарар жезва ва вуч ийидатIа, дуьз...


Устаздиз гьуьрмет авунин эдебар

Гьакъикъи устаздин гуьгъуьна аваз фин, ада тапшурмишнавай вирд (Аллагьдиз ﷻ зикир авун ва Пайгъамбардал ﷺ салаватар кIелун) тамамарун гьар са мусурмандиз ферз я. Ам итимриз ва дишегьлийриз, алимриз ва тийижирбуруз, гьакимриз ва гьакIан инсанриз, кьуьзуьбуруз ва жегьилриз ферз я.   Къуръандин...