Главная

Гьар са касди жаваб гуда…

Гьар са касди жаваб гуда…

Руьгьдин хирер

Каш амукьдач, гьар са нямет бул хьайила,

АцIай хунча агакьарай зул хьайила.

Нефсин зарпанд вугуз тахьуй шейтIандив,

Жибин дулу жез са тIимил пул хьайила.

 

Вирибурув дерин гелер таз алакьдач,

ЧIемерукдай ягъай хьилер кьаз алакьдач.

Амма чилел вирибурувай пак зегьметдал

Кьару хьайи гужлу гъилер таз алакьда.

 

Куьрпейрин руьгь, чIижренбур хьиз, муъмин я,

Уьмуьр куьруь тирвиляй ам ширин я.

Даим тиртIа, керематар бул жедай,

Авайдаз тек хатам рекье серин я.

 

Бегьерди вал эцигначтIа кIус къимет,

Хтулривай гуьзет мийир на гьуьрмет.

ЧIух гайила уьмуьр гайи дувулриз,

Пак мурадрив агакьдани вун, уьммет?

 

КутIундалди икьрар садахъ галаз на,

Гафаралди тухуз бенде, рахаз на.

Чира кIане гъери авай кас ятIа,

Ягъ тийирвал эхир пашман аваз на.

 

Вири уьмуьр устIар хьана магьир тир,

Гъилихъ хьайи вичиз хас хатI гиширдин.

Хажалатдин пар тушни бес агьилдиз,

Рагъдан кьиляй гуьгъуьна тун нехирдин?

 

Кар кьадайла, сифте нубат, вахтуниз килиг,

Кьисметди вун агакьарай бахтуниз килиг.

Эгер абурухъ агъаз, инсан, ваз кIанзавачтIа,

Жувахъ авай къастунизни тахтуниз килиг.

 

Гуьрчегвилихъ ял ийиз хьухь,

Гьахъвал патал къал ийиз хьухь,

Лезгивилин тIвар алатIа,

Женнет багъда кIвал ийиз хьухь.

КIан я лугьуз, алцурайдаз,

Тум ахкална рахкурайдаз.

Бахтуни нур къалурда жал

Чарадаз фур гьазурайдаз?

 

КIвалин варар ахъайнач на яшинда,

Лув гуз хьана, пул авайла жибинда,

Уьмуьрдин рагъ ахгатайла гьуьмедив,

Куьз лугьузва: — “Арха, вун заз ширинда?”

 

Гьахъвал патал шикаятар ийизвайди,

Анжах турус ризкьи кIвализ хкизвайди.

Гьисаб кьазва фитнекардай гьукум гвайда,

Халкьдин, Худадин вилик анжах михьизвайди.

 

Гъамлу тирла, дерт кьезилиз татайди,

ТIуьн, хъун патал кIвалин ракIар гатайди,

Дестек, куьлге, арха жедач уьмуьрда,

Гьарамди нез, туьтуьнихъ кьван ацIайди.

 

Ришветчи гьаким

Крарихъ чи нетижаяр авачтIа,

Уьмуьрдихъ дад, дережаяр авачтIа,

Бедгьавая атай чIал я дуьньядиз,

Камалдин кIукI тир къужаяр амачтIа.

 

Гьикьван шартIар авуртIани на къулай,

Бес я лугьудач, жеда текъвез мад кьарай.

ГьакI халкьнава чун, инсанар, дуьньяда,

Вилик финиф тушни руьгьдин бес гьарай?

 

Ви пис кардай хгунал ваз акси жаваб

Кас батIулмир, вахтуналди эха азаб.

Тагъ гайила, цIивни тахгур вуж ава?

Хъсанвалун я Аллагьдин эмир, суваб.

 

РикIе ният хьайила пак Къуръандин,

Къадир жеда кIевевайдан хъсандиз.

Са жув патал татуй инсан дуьньядиз,

Регьим, инсаф рикIе хьурай инсандин.

 

Кар чIур хьайила, багьна кьамир итIи-битIи,

Зуьрне яна, лугьуз тахьуй яна писпи.

Ибретдин тарс хкудайтIа крарикай,

Чун агакьда пак мурадрив ксар вири.

 

Акъваз тийиз, къвазва марфар, къав гатазва,

Алем шехьиз, гур булах хьиз, чав рахазва.

Къаю тарар кьецIилзава, дун хтIуниз,

Чархачи кьуьд рекьева, къвез дав акьазва.

 

Гьуьруьят я сада муькуьд алцурзавай,

Ченгиди пак кимеллайди кьацIурзавай.

Амма чIавуз дуьз къимет гур ксар ава,

Гьахъ-батIулди гьа авайвал къалурзавай.

 

Бес инсанрихъ агъун тахвурла,

Хабарар кьаз, рахун тахвурла.

Нихъ агъаз хьуй чун, инсанар,

Руьгь рикIера къугъун тавурла?

 

Гьевесдиз худ гун тавунмаз,

Ашкъидихъ цIай хьун тавунмаз,

Кардал мурз, кIукI гъиз жедай туш,

Гъилел къабар гъун тавунмаз.

 

Хкажзава гьар къуз шейин къиметар,

Артух ийиз бед инсанри къелетар.

Чил элкъвенва къе зиллетрин майдандиз,

Куьз квахьнава кIанивилин шуьрбетар?

 

Кас робот туш, авачир кьас нервияр,

Экъич тийир бедендик квай ивияр.

Кьадар ава хуьнихъ сабур, абурни,

ЦIай агудмир гьич барутдив, дагъвияр.

 

Лугьузва на: — Артух ая бегьерар,

Къуй ацIурай жегьилрив чи шегьерар.

— Сифте къалур кIвалахдай на чкаяр,

Техжедайвал чина саил, нуькерар…

 

Мукаил Агьмедов

2026-06-01 (Зуль Гьижжа 1447 г.) №6.


Дармандин набататар

Успагьан Урусатдин агьалийри чичIек-дикай, шивитдикай менфят къачузвай хьиз, европавийри успагьан (шпинат) ишлемишзава. И набатат абуруз гзаф менфят квайди тирвиляй кIанзава. Успагьан Россиядани эхиримжи вахтара гегьеншдиз ишлемишзавай набататрикай сад я. Гьакъикъатдани, пешекарри ам витаминралди...


Гъуьл кечмиш хьана…

Зи уьмуьрда бедбахтвал хьана: бейхабардиз зи кIани гъуьл кечмиш хьана. Чун кефи хан тийиз санал 30 йисалай гзаф яшамиш хьана, планар туькIуьрзавай, мурадар авай. Вири са легьзеда атIана. Инлай кьулухъ гьикI яшамиш жедатIа, чидач.   Алимдин жаваб: И дуьньядиз атай гьар са инсан Аллагь...


Аш’аридин акъида дуьзди тушни?

Суал: Эхиримжи вахтара имам Аш’аридин акъида (инанмишвилин тегьер) инкар ийизвай, ам кафирвал я лугьузвай инсанар акъатнава. Абур гьахъ яни?   Жаваб: Ваъ, абур ягъалмиш я. Фикъгьдин (шариат) месэлайрин гьакъиндай «агьлу-с-Суннадин» имамар Абу Гьанифа, Малик, Шафии ва Агьмад...


Папа гъуьлуьз гьуьрмет авунин эдебар

Ислам – им инсаният патал виридалайни хъсан рехъ ва вини дережадин чешне я.   Гьавиляй ада хизандин рафтарвилерин виридалайни метлеблу, гуьзел ва хийирлу рехъ тайин ийизва, вичиз ухшар авайди мад авачир. Инсанрин тIебиатдихъ галаз кьан тийизвай, кьиле тефир къанунрал бинеламиш хьанвай...


Халис инсан ятIа эгер…

ИкI лугьудай Хъсанвал ая эбеди, Амукьдайди са гьам я. Тикрардай заз дидеди, Писвал авун гьарам я.   “Батмиш жедач вацIа ам, ВегьейтIани кудач цIуз”. Жедачир кагьул бубадиз, Заз акьулдин тарсар гуз.   — Хъсанвал я ядигар, РикIелай гьич тефидай. Чун я, бала, инсанар, Дуьнья туна...