Главная

Гьар са касди жаваб гуда…

Гьар са касди жаваб гуда…

Руьгьдин хирер

Каш амукьдач, гьар са нямет бул хьайила,

АцIай хунча агакьарай зул хьайила.

Нефсин зарпанд вугуз тахьуй шейтIандив,

Жибин дулу жез са тIимил пул хьайила.

 

Вирибурув дерин гелер таз алакьдач,

ЧIемерукдай ягъай хьилер кьаз алакьдач.

Амма чилел вирибурувай пак зегьметдал

Кьару хьайи гужлу гъилер таз алакьда.

 

Куьрпейрин руьгь, чIижренбур хьиз, муъмин я,

Уьмуьр куьруь тирвиляй ам ширин я.

Даим тиртIа, керематар бул жедай,

Авайдаз тек хатам рекье серин я.

 

Бегьерди вал эцигначтIа кIус къимет,

Хтулривай гуьзет мийир на гьуьрмет.

ЧIух гайила уьмуьр гайи дувулриз,

Пак мурадрив агакьдани вун, уьммет?

 

КутIундалди икьрар садахъ галаз на,

Гафаралди тухуз бенде, рахаз на.

Чира кIане гъери авай кас ятIа,

Ягъ тийирвал эхир пашман аваз на.

 

Вири уьмуьр устIар хьана магьир тир,

Гъилихъ хьайи вичиз хас хатI гиширдин.

Хажалатдин пар тушни бес агьилдиз,

Рагъдан кьиляй гуьгъуьна тун нехирдин?

 

Кар кьадайла, сифте нубат, вахтуниз килиг,

Кьисметди вун агакьарай бахтуниз килиг.

Эгер абурухъ агъаз, инсан, ваз кIанзавачтIа,

Жувахъ авай къастунизни тахтуниз килиг.

 

Гуьрчегвилихъ ял ийиз хьухь,

Гьахъвал патал къал ийиз хьухь,

Лезгивилин тIвар алатIа,

Женнет багъда кIвал ийиз хьухь.

КIан я лугьуз, алцурайдаз,

Тум ахкална рахкурайдаз.

Бахтуни нур къалурда жал

Чарадаз фур гьазурайдаз?

 

КIвалин варар ахъайнач на яшинда,

Лув гуз хьана, пул авайла жибинда,

Уьмуьрдин рагъ ахгатайла гьуьмедив,

Куьз лугьузва: — “Арха, вун заз ширинда?”

 

Гьахъвал патал шикаятар ийизвайди,

Анжах турус ризкьи кIвализ хкизвайди.

Гьисаб кьазва фитнекардай гьукум гвайда,

Халкьдин, Худадин вилик анжах михьизвайди.

 

Гъамлу тирла, дерт кьезилиз татайди,

ТIуьн, хъун патал кIвалин ракIар гатайди,

Дестек, куьлге, арха жедач уьмуьрда,

Гьарамди нез, туьтуьнихъ кьван ацIайди.

 

Ришветчи гьаким

Крарихъ чи нетижаяр авачтIа,

Уьмуьрдихъ дад, дережаяр авачтIа,

Бедгьавая атай чIал я дуьньядиз,

Камалдин кIукI тир къужаяр амачтIа.

 

Гьикьван шартIар авуртIани на къулай,

Бес я лугьудач, жеда текъвез мад кьарай.

ГьакI халкьнава чун, инсанар, дуьньяда,

Вилик финиф тушни руьгьдин бес гьарай?

 

Ви пис кардай хгунал ваз акси жаваб

Кас батIулмир, вахтуналди эха азаб.

Тагъ гайила, цIивни тахгур вуж ава?

Хъсанвалун я Аллагьдин эмир, суваб.

 

РикIе ният хьайила пак Къуръандин,

Къадир жеда кIевевайдан хъсандиз.

Са жув патал татуй инсан дуьньядиз,

Регьим, инсаф рикIе хьурай инсандин.

 

Кар чIур хьайила, багьна кьамир итIи-битIи,

Зуьрне яна, лугьуз тахьуй яна писпи.

Ибретдин тарс хкудайтIа крарикай,

Чун агакьда пак мурадрив ксар вири.

 

Акъваз тийиз, къвазва марфар, къав гатазва,

Алем шехьиз, гур булах хьиз, чав рахазва.

Къаю тарар кьецIилзава, дун хтIуниз,

Чархачи кьуьд рекьева, къвез дав акьазва.

 

Гьуьруьят я сада муькуьд алцурзавай,

Ченгиди пак кимеллайди кьацIурзавай.

Амма чIавуз дуьз къимет гур ксар ава,

Гьахъ-батIулди гьа авайвал къалурзавай.

 

Бес инсанрихъ агъун тахвурла,

Хабарар кьаз, рахун тахвурла.

Нихъ агъаз хьуй чун, инсанар,

Руьгь рикIера къугъун тавурла?

 

Гьевесдиз худ гун тавунмаз,

Ашкъидихъ цIай хьун тавунмаз,

Кардал мурз, кIукI гъиз жедай туш,

Гъилел къабар гъун тавунмаз.

 

Хкажзава гьар къуз шейин къиметар,

Артух ийиз бед инсанри къелетар.

Чил элкъвенва къе зиллетрин майдандиз,

Куьз квахьнава кIанивилин шуьрбетар?

 

Кас робот туш, авачир кьас нервияр,

Экъич тийир бедендик квай ивияр.

Кьадар ава хуьнихъ сабур, абурни,

ЦIай агудмир гьич барутдив, дагъвияр.

 

Лугьузва на: — Артух ая бегьерар,

Къуй ацIурай жегьилрив чи шегьерар.

— Сифте къалур кIвалахдай на чкаяр,

Техжедайвал чина саил, нуькерар…

 

Мукаил Агьмедов

2026-06-01 (Зуль Гьижжа 1447 г.) №6.


Дармандин набататар

Успагьан Урусатдин агьалийри чичIек-дикай, шивитдикай менфят къачузвай хьиз, европавийри успагьан (шпинат) ишлемишзава. И набатат абуруз гзаф менфят квайди тирвиляй кIанзава. Успагьан Россиядани эхиримжи вахтара гегьеншдиз ишлемишзавай набататрикай сад я. Гьакъикъатдани, пешекарри ам витаминралди...


Ашервиле тахсирлу авунин гунагь

Исламда цlемуьжуьд лагьай чlехи гунагь – михьи дишегьлияр, гьакlни итимар ашервиле (зина) тахсирлу авун я. Эгер ам авай кlвалах ятlа, ада Шариатдин къазидин кьилив а кар (зина) чпин вилералди акунвай кьуд шагьид-итим гъун лазим я. Тахьайтlа, маса кас ашервиле тахсирлу авурдаз жаза къвезва....


Женнетдикай гьакъикъи делилар

Аллагь Таалади лагьана: «Гьакъикъатда, Аллагьдихъай кичIебур багълара ва булахрин юкьва жеда. Абуруз лугьуда: «Алад гьаниз ислягьвилелди, са затIунихъайни хатавал авачиз!» Чна абурун рикIерай такIанвал акъудда ва абур месерал стхаяр хьиз ацукьда, сад-садахъ элкъвена. Абур ана са...


Тапарар ва алай аямдин илим

Чна виш лагьай сеферда Къуръандин аят гъизва (мана): «Чна ахпа Чи аламатар къалурда, та абуруз, Ам Гьакъикъат тирди, ашкара жедалди» («Фуссилат» сурадин 53-аят) – ва виш лагьай сеферда Аллагьдин ﷻ регьимдал чун аламат жезва, вучиз лагьайтIа Ада Вичи лагьайдахъ чаз...


Бахтунин чинебан къайда

«Саляту-н-нарият» - им Мугьаммад Пайгъамбардиз ﷺ салават гъунин виридалайни фазилатлу ва багьа жуьрейрикай сад я.   Араб чIала «ан-Нар» гафунихъ «цIай» лугьудай мана ава, яни «Саляту-н-нарият» - им цIу хьиз фад таъсир ийидай, фад агакьдай...