Савадлувал чи дамах я
Савадлувал чи дамах я
«Ас-Салам»
Чаз са газет ава дустар,
Пашман рикlер ийиз шадар,
Гзафарин адан кьадар,
«Ас-Салам» я газетдин тlвар.
Лезги халкьдиз авай тек сад,
Вун хьунал чун гзаф я шад,
Мадни вине хьурай ви ад,
«Ас-Салам» я газетдин тlвар.
Мукьув агат куьн гьар са кас,
Чаз гьар садаз и кар я хас,
Куь рикlелай алатда пас,
«Ас-Салам» я газетдин тlвар.
Гьар суалдиз авай жаваб,
Гьакъикъат я, и кар туш таб,
Кхьиз-кlелиз къачу суваб,
«Ас-Салам» я газетдин тlвар.
Сакият Алхасова, Мегьарамдхуьруьн район, Бут-Къазмайрин хуьр
Цналрин мискlин
Чил михьи я, чи кlвачик квай,
Сифте мискlин инал хьанай.
Мусурманар ам эцигай,
Пайгъамбардив «рахаз» хьанай.
Абас, Зурум, Абдулгъани,
Устlарар яз Ислам хвейи,
Ибадатдин кlвал эцигай,
Чи жемятдиз илим гайи.
Капl-тlеат ийиз йифиз-юкъуз,
Къуръан, аят чириз халкьдиз,
Сад Аллагьдиз ийиз икрам,
Гзаф йисар фенай, мискlин.
Дуьньяд винел завалаяр,
Пара кьадар хьанай, мискlин.
Агъзурралди рекьиз халкьар,
Гъам, хажалат хьанай, мискlин.
Вири крар таб я лугьуз,
Мусурманар хьанвай ажуз,
Гузвай азан, зикирдин ван,
Минаретдай квахьнай, мискlин.
Мусурман дин ипек михьи,
Къизилдилай чаз багьа я.
Вич Аллагьдин Пайгъамбардин ﷺ,
Кьадар, регьим лап зурба я.
Цlийи мискlин мад и чилел,
Ислам диндин руьгьни жигер.
Ражаб игит аваз кьиле,
Мусурманриз гана мискlин.
Мубаракрай вирибуруз,
Динни иман хвейибуруз,
Къуръан, илгьам рикlел алаз,
Мискlиндик пай кутурбуруз.
Рамазан Велибеков, Хив район, Цналрин хуьр
Инсан ва дуьнья
Цавар-чилер лап дуьздаказ,
Гъайила тlарам къайдайрал,
Вахтар пайна терездаваз,
Дуьнья гъана арадал.
Инсан къведалди дуьньядиз,
Туькlуьрна ам «сусан кlвал» хьиз,
Хуш жедайвал вилериз,
Ухшар авуна Женнетдиз.
Чуьнуьхна чилин деринда,
Герек авачир агъуяр,
Гьатайла дуьнья чагъинда,
Яратмишна гьайванар.
Вуж хьурай и гуьзелвилел,
Къимет эцигна килигдайди,
Арифдардин устlарвилел,
Дамах ийиз къекъведайди.
Фагьумна, «зегьмет» чlугуна,
Инсаният гъана Чилел,
«Аллагь» - лугьур гаф кхьена,
Хура авай рикlин кьилел.
Инсан лугьур бедендин,
Илим, акьул хьайила артух,
Квахьна метлеб гьамдаладин,
Нефс акъатна тежер кьван тух.
Хкудна чиликай зегьерар,
Сафра гъана гьич сагъ тежер,
Ацlурда лугьуз кандуяр,
Дуьнья хъжезва эйбежер.
Килигзава чаз, эй махлукьатар,
Вири аквазвай дуьньяд Малик,
Ракъуриз чаз ишараяр,
«Хкуьрмир!» - лугьузва Чилик.
Аллагьди эцигай къавар-цлар,
Дарма-дагъит ийимир,
Гьулдан хьтин кlеви варар,
Низ хьайитlани ахъаймир!
Гуьзгуь хьтин михьи ятар,
Квахь тавурай гьуьлер-вацlар,
Чlур хьунивай инсанд къилихар,
Хесте жеда дуьньяд гьалар.
Амукьуй чахъ дагъни-аран,
Нежес татуй, жеда пашман,
И шиирдин цlарар, инсан,
Рикlин къене хуьрай масан.
Баянар:
Гьамдала – чухсагъул лугьун;
Сафра – зегьерламиш хьун;
Кандуяр – девлет, техил хуьдай къапар;
Малик – пачагь, иеси;
Чагъин – вири патарихъай тамамди.
Гьажимирзоева Сона-ханум, Дагъустандин Огни шегьер
Веревирдер
Жегьилдихъ, кьуьзуьдахъ сабур ахквазмач,
Садбурун хъилерин гъал рапуналла.
Абурлу бендедихъ абур ахквазмач,
Мукьвадан, яргъадан мез цацуналла.
Къалар акъатзава къе багьнадилай,
Гьалар какахьзава са тегьнедилай,
Хуш гьиссер ахквазмач чи дегьнедавай,
Нехишар чIур хьанвай гам табуналла.
Кьуьгъуьр хьиз гьахьнава мукара вири,
Рахазвай гафарал эцигиз кири.
Майваяр харчи яз хьанватIа кIири,
Багъларин хваларин яд сафуналла.
Хъсанвал ая на тахьана галат,
ТавуртIа тек садра, хкудиз гъалатI,
ХукIурда рикIихъ ви, хьана гьавалат,
Адетдин кар я им - пас ракьуналла.
Ашкара я виридаз къе пулунин сир,
Хьанва хьи гзафбур нефсинин есир,
Аялар чида заз гафун иеси,
Итимар ава хьи, виш гафуналла.
Кьисметдихъ галаз къугъвамир кIинтI-лаш,
Агудмир вуна гьич чапхунни тараш,
Гьикьван хьайитIани кIвалахар фараш,
Виридан шелни хъвер са гъапуналла.
Вучда бахтуникай ганвай капаваз?
Адетдин кар хьанва рахун къаб алаз.
Руьгь авай виш инсан жагъидач хьи ваз,
Къе гзаф ксарин кьил руфуналла.
РикIелай алудна икI элни уба,
Авач са гунагь кар, ийизвай туба.
Табдихъ дуван авач, на виш таб ая,
Садав къе дин гумач, сад кпIуналла.
Фикирри гатайла ви ракIар гъафил,
Дертлу яз рахада гьиссерин кфил,
Дуьньядин адет я атунни хъфин,
Сад даим магьфедал, сад кьепIиналла.
Гьар жуьре инсанрив ацIанва дуьнья,
Михьивал амачиз, кьацIанва дуьнья,
Гьарда жезмай кьван ацанва дуьнья,
Гьавиляй къе адан чан тавуналла.
Са маса халкь жагъура
Агата завди дуст, эй къариб мугьман,
Ихтилат ийин за, ви рикI ацIурай.
Гьи жуьре мисалар, гьихьтин кьисаяр,
Рахан хьи, ваз анай зи халкь акурай?
Зи заха халкьдикай, сая халкьдикай,
Гьар са чIал са ширин баяд халкьдикай,
Зи Кьуьчхуьр, зи Эмин, Саяд халкьдикай
Ваз хабар атурай, суракь атурай.
Зи кесиб югъ акваз дегиш мийир гьал,
Мугьмандиз авайд я чина тавдин кIвал,
Зи халкьдиз чидай туш я дяве, я къал,
Намусдихъ хкIурнан, яракь атурай.
Кис хьана акъваз жедан кьегьалбурувай?
Лезгияр рам хьанач кагьалбурувай.
Са чIавуз чахъ гьихьтин кьегьалбур авай...
Кьегьалвал хуьн мадни, кьил вине хьурай.
ЧкIанва чIал
ЧкIанва чIал, зи лезги чIал,
Кузвач адахъ къе жуванбур.
Чи чIал лугьуз хайибуру,
Мус хкида адал абур?
Гьи аямди, гьи залумди
ЧIукнаватIа зи битавди?
Какахьнава адан гьалар,
Кьунва къаю, кьунва давди.
Къе аямди ийиз кьатI-кьатI,
ЧкIанва чIал. ЧкIанва агь!
И мусибат, и аламат,
РикIе туна эх жедан, лагь?
ГьикI эхзава бес хайида,
Залан парар штуннавай?
Перишан я зи чIалан гьал,
Мехъер либас хтIуннавай.
Мез къаткидай, рикIиз кIани
КIанзама кьван гафар аваз,
Урус патай, мугъул патай
Келимаяр ни гъана чаз?
Гьазур я чун, викIегь я чун,
“Марк”уникай “тая” ийиз.
Чал чарабур гьавалат туш,
Къе “кьвал”акай “къая” ийиз.
Я зарияр, я хайибур,
“Нагъил” мийир “мах”арикай.
Я лезгийрин тIвар хвейибур,
“Бажи” хьанан “баха”йрикай?
“Пенжери”дай килиг мийир,
Зарул туна жуван “дакIар”.
Масадаз “къапу” ава лугьуз,
Игисдани кIвалин “ракIар?”
“Ухшард” кьадан, аваз “дигайд?”
“Ериш” жедан “къекъуьникай?”
Вучда масадан “сабагь”дикай?
“Сегьер” жедан “экуьникай?”
“Куьрпуь” кьамир “муьгъ” аватIа,
“Кулак” жедач “шагьвар”дикай.
ТIимил аван чаз “гъуьлягъар?”
Вучда масадан “шагьмар”дикай?
Жуван гафар кIар-кIар ийиз,
Патанбурун къула кумир.
Ашукь хьана “къешенг”бурал,
“Иербур”ув хъелиз гумир.
Авазарихъ яб це чIалан,
Шуршурзавай вацI я Кьулан.
Адан патав цуьквер таб я,
Валлагь, вири эквер таб я.
Квадарна бахт гъиле авай,
ЦIийид кIандан цаваривай?
Бахтлу тушни чилинвияр,
Чи чIал хьтин тавар авай?
Чи нугъатда, гафалагда
Гьикьван иер гафар ава.
Лагь гьи чIалан гафалагда
Икьван мили гафар ава?
Булах я ам алахьзавай,
Макьам я ам авахьзавай.
Ам зи ацIай виртIед куьнуь,
ЧIал авани икьван къени?
Цихъ тамарзу баянлух хьиз,
Гафари зи хъиткьинзава.
РикI кудайдахъ цIигел хьана,
Вири тIалар хъуьткъуьнзава.
Ша, алахъна кIватI хъийин чIал,
Гьич тахьайтIа чукIур тийин.
Жуван гъилив жуван рикIе
Чна хенжел акIур тийин!
