Главная

Эвел вун инсан хьухь!

Эвел вун инсан хьухь!

Эвел вун инсан хьухь!

Эй инсанар…!

Къират туькIуьриз, алашадикай къвез,

Чукьван туькIуьриз, талашадикай къвез,

Гуж къалурзавай тамашадикай квез,

ЦIалцIам гафарин афишадикай квез,

Эй инсанар, гунагь жезвачни?

 

Буьркьуьдан виляй шегьер аквазвайла,

Ажуздай усал тегьер аквазвайла.

Бубайрин рекьяй ферер аквазвайла,

Фалчидин рикIяй эквер аквазвайла,

Куьн, инсанар, русвагь жезвачни?

 

Лекьрен гъамунал пехъер хъуьруьрайла,

Хипен тумунал цIегьер хъуьруьрайла,

Паф хъалхъамдикай гьайкал туькIуьрайла,

Гьукум вуганвай абдал гьуьндуьрайла,

Бес инсанар, Аллагь нарази жезвачни?

 

ГъетIгъетIдикай чаз ханум туькIуьрайла,

Малаикдикай, къвез, залум туькIуьрайла,

Къанлу жаллатIдик бес лувар кутурла,

Фуруз авуддай тик гурар кутурла,

Кайи рикIяй бес агь къвезвачни?

 

КицIерихъ галаз, къвез, икьрар кутIурла,

ТIа жедачни рикI, чак сарар кутурла,

Галачир стIунни, вак тумар кутурла,

Руьгьдин никIик ви паф тумар кутурла,

Къенивилихъ темягь жезвачни?

 

Эй инсанар! Инсан яз къвез чилерал,

Фу нез, къул хуьз, кIвалах ийиз гъилерал,

Куьз са чIавуз кьазва къилих гьайванрин,

Бед крарай цIайни такваз дуванрин?

 

Инсанривай куьз кIанзамач пай къачуз,

КIевевайдан гьарайдиз къвез, гьай къачуз?

Къвез гьайванрин къаншарда хьун инсанар,

РикIер тIа жез, ийизва чун пашманар.

 

Сада кьазва гьалтай инсан, кицIи хьиз,

КицIин къилих акуна лап цIийи хьиз,

Са масада кьазва хесет сикIерин,

Амалдарвал пай я лугьуз рикIерин.

 

Пуд лагьайда кьазва амал ламарин,

Ериш дегиш тийиз рекье камарин,

Кьуд лагьайди дуст, яр жезва иланрин,

Зегьер къачуз, гуда лугьуз инсанриз.

 

Вад лагьайбур физва рекьяй инсанрин,

Хуш уьмуьрда чка такьаз шейтIанрин,

Ни кхьиз хьуй писдаз рецепт дарманрин,

Чилел чка кьун тийирвал къалгъанри?

 

Инсандин уьмуьр

Мегъуьн тар хьиз, кана руьхъвер хьун я, хьун,

Хайи халкьдиз экв,чимивал гун я, гун,

 

Хуш уьмуьрдин мана-метлеб, инсанар,

Пакдиз тIварар, ягь, намусни тун я, тун.

 

Нез, ксун жеч мана-метлеб уьмуьрдин,

Мана рамун я кукIушар гьуьндуьр тир.

Женг тахьайда экв, чимивал багъишдач,

Вилик падни кьадач ада уьзуьрдин.

 

Женг тахьайла, эхир къведа уьмуьрдин,

Агъавалда агатай чав уьзуьрди.

Женгина хьухь гьуьлел алай лепе хьиз,

Пакад йикъан сегьер патал атирдин.

 

Тупар ямир, тумуна кьакь авачиз,

Сив ахъаймир, гафуна гьахъ авачиз.

Буш бинедал хкаж мийир къелеяр,

Пака жедач, тарихда накь авачиз.

 

Са жув патал атун куьз я жагьандиз?

Элкъуьра чил гуьгьуьл шаддай рейгьандиз.

Инсанвилин дережа хуьх кьакьанда,

РикIин чиркер вахце абу лейсандив.

 

Инсан тар я бегьер гунал дамахдай,

Ам дигмиш хьун паталди жув патахъдай.

Тарцин хилер — несил, хъвазвай мижеяр,

Къачуз даим дегьнедавай чIарахвдай

 

Мукаил Агьмедов

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


СУАЛ-ЖАВАБ

КапI авурдалай кьулухъ бязибуру кьилелай гъил алтадзава ва са вуч ятIани кIелзава. Ам Шариатда авай кIвалах яни? Ферз тир капI авурдалай кьулухъ кьилин чIараривай гъил гвягъун Сунна (Пайгъамбардин ﷺ рехъ) я. Анас бин Малика лагьана: «КапI авурдалай кьулухъ Пайгъамбарди ﷺ гъил кьиливай...


Ибрагьим пайгъамбардикай гьакъикъи гьадисар

Са сеферда Ибрагьим пайгъамбардикай асгьабриз ахъайдай чlавуз Мугьаммад Пайгъамбарди ﷺ лагьана: «Гьакъикъатда, Ибрагьим Исмаилахъ ва адан дидедихъ галаз рекье гьатна ва абурув яд авай цел гвай. Исмаилан дидеди а целцяй яд хъваз хьана ва адаз вичин хциз гудай гзаф нек авай, та абур Меккадиз...


Дастамаз къачудайла дуьаяр кlелун

Суал: Дуьз рекьелай алатнавай са бязибуру лугьузва хьи, дастамаз къачудайла (гъилер, кIвачер чуьхуьдайла) дуьаяр кIелун бид’а я, гьавиляй абур кIелдай ихтияр авач. И гафар дуьзбур яни?   Жаваб: Ваъ, дуьзбур туш. Дуьа гьина хьайитIани ва мус хьайитIани ийидай ихтияр ава, анжах...


КапI тавун къиямат я!

Вилер ахъайиз кIанзавачир…генани къарагъна чин­гъил чуьхуьдай ашкъи авачир. «Бррр…яд къайиди я эхир!» ­ ФатIимадин и карни рикIел хтана ва ам генани яргъандик алчуд хъхьана.   «Къе гьяд югъ я. Мектебдизни физвайди туш, гьавиляй яргъалди ксайтIа...


Сура ат-Тавба (гъил къачун тlалабун)

И сурадин вилик «Бисмиллягь…» авач, вучиз лагьайтlа гьакl буйругъна Пайгъамбарди ﷺ. Аль-Гьакима агакьарнавай гьадисди и кар тестикьарзава. Гьакlни чал агакьнава хьи, «бисмиллягь…» - Аллагьди ﷻ хуьн патал лугьузва, амма и сура имансузриз кlичlе гун патал...