Главная

Эвел вун инсан хьухь!

Эвел вун инсан хьухь!

Эвел вун инсан хьухь!

Эй инсанар…!

Къират туькIуьриз, алашадикай къвез,

Чукьван туькIуьриз, талашадикай къвез,

Гуж къалурзавай тамашадикай квез,

ЦIалцIам гафарин афишадикай квез,

Эй инсанар, гунагь жезвачни?

 

Буьркьуьдан виляй шегьер аквазвайла,

Ажуздай усал тегьер аквазвайла.

Бубайрин рекьяй ферер аквазвайла,

Фалчидин рикIяй эквер аквазвайла,

Куьн, инсанар, русвагь жезвачни?

 

Лекьрен гъамунал пехъер хъуьруьрайла,

Хипен тумунал цIегьер хъуьруьрайла,

Паф хъалхъамдикай гьайкал туькIуьрайла,

Гьукум вуганвай абдал гьуьндуьрайла,

Бес инсанар, Аллагь нарази жезвачни?

 

ГъетIгъетIдикай чаз ханум туькIуьрайла,

Малаикдикай, къвез, залум туькIуьрайла,

Къанлу жаллатIдик бес лувар кутурла,

Фуруз авуддай тик гурар кутурла,

Кайи рикIяй бес агь къвезвачни?

 

КицIерихъ галаз, къвез, икьрар кутIурла,

ТIа жедачни рикI, чак сарар кутурла,

Галачир стIунни, вак тумар кутурла,

Руьгьдин никIик ви паф тумар кутурла,

Къенивилихъ темягь жезвачни?

 

Эй инсанар! Инсан яз къвез чилерал,

Фу нез, къул хуьз, кIвалах ийиз гъилерал,

Куьз са чIавуз кьазва къилих гьайванрин,

Бед крарай цIайни такваз дуванрин?

 

Инсанривай куьз кIанзамач пай къачуз,

КIевевайдан гьарайдиз къвез, гьай къачуз?

Къвез гьайванрин къаншарда хьун инсанар,

РикIер тIа жез, ийизва чун пашманар.

 

Сада кьазва гьалтай инсан, кицIи хьиз,

КицIин къилих акуна лап цIийи хьиз,

Са масада кьазва хесет сикIерин,

Амалдарвал пай я лугьуз рикIерин.

 

Пуд лагьайда кьазва амал ламарин,

Ериш дегиш тийиз рекье камарин,

Кьуд лагьайди дуст, яр жезва иланрин,

Зегьер къачуз, гуда лугьуз инсанриз.

 

Вад лагьайбур физва рекьяй инсанрин,

Хуш уьмуьрда чка такьаз шейтIанрин,

Ни кхьиз хьуй писдаз рецепт дарманрин,

Чилел чка кьун тийирвал къалгъанри?

 

Инсандин уьмуьр

Мегъуьн тар хьиз, кана руьхъвер хьун я, хьун,

Хайи халкьдиз экв,чимивал гун я, гун,

 

Хуш уьмуьрдин мана-метлеб, инсанар,

Пакдиз тIварар, ягь, намусни тун я, тун.

 

Нез, ксун жеч мана-метлеб уьмуьрдин,

Мана рамун я кукIушар гьуьндуьр тир.

Женг тахьайда экв, чимивал багъишдач,

Вилик падни кьадач ада уьзуьрдин.

 

Женг тахьайла, эхир къведа уьмуьрдин,

Агъавалда агатай чав уьзуьрди.

Женгина хьухь гьуьлел алай лепе хьиз,

Пакад йикъан сегьер патал атирдин.

 

Тупар ямир, тумуна кьакь авачиз,

Сив ахъаймир, гафуна гьахъ авачиз.

Буш бинедал хкаж мийир къелеяр,

Пака жедач, тарихда накь авачиз.

 

Са жув патал атун куьз я жагьандиз?

Элкъуьра чил гуьгьуьл шаддай рейгьандиз.

Инсанвилин дережа хуьх кьакьанда,

РикIин чиркер вахце абу лейсандив.

 

Инсан тар я бегьер гунал дамахдай,

Ам дигмиш хьун паталди жув патахъдай.

Тарцин хилер — несил, хъвазвай мижеяр,

Къачуз даим дегьнедавай чIарахвдай

 

Мукаил Агьмедов

2026-06-01 (Зуль Гьижжа 1447 г.) №6.


Женнетдикай гьакъикъи делилар

Аллагь Таалади лагьана: «Гьакъикъатда, Аллагьдихъай кичIебур багълара ва булахрин юкьва жеда. Абуруз лугьуда: «Алад гьаниз ислягьвилелди, са затIунихъайни хатавал авачиз!» Чна абурун рикIерай такIанвал акъудда ва абур месерал стхаяр хьиз ацукьда, сад-садахъ элкъвена. Абур ана са...


Мусурман ва чарадан мал-мулк

Угъривал ва къанунсуз саягъда чарадан мал-девлет вичиз къачун – им вири мусурманрин вилерай чIехи гунагь яз гьисабзавай еке чIуру кар я. Ам Аллагьди ﷻ къадагъа авунвайдан патахъай абурукай садни шаклу жезвач.   Гьакъикъи мусурман гьамиша дугъри ва намуслу я ва чарадан эменнидикай са...


Бахтунин чинебан къайда

«Саляту-н-нарият» - им Мугьаммад Пайгъамбардиз ﷺ салават гъунин виридалайни фазилатлу ва багьа жуьрейрикай сад я.   Араб чIала «ан-Нар» гафунихъ «цIай» лугьудай мана ава, яни «Саляту-н-нарият» - им цIу хьиз фад таъсир ийидай, фад агакьдай...


Папа гъуьлуьз гьуьрмет авунин эдебар

Ислам – им инсаният патал виридалайни хъсан рехъ ва вини дережадин чешне я.   Гьавиляй ада хизандин рафтарвилерин виридалайни метлеблу, гуьзел ва хийирлу рехъ тайин ийизва, вичиз ухшар авайди мад авачир. Инсанрин тIебиатдихъ галаз кьан тийизвай, кьиле тефир къанунрал бинеламиш хьанвай...


СУАЛ-ЖАВАБ

Теспягьрал вуч кIелайтIа хъсан я? Теспягьрал «СубгьанаЛлагь» (Аллагь ﷻ нукьсанрикай михьи я), «АльгьамдулиЛлягь» (шукур хьуй Аллагьдиз ﷻ), «Аллагьу акбар» (Аллагь ﷻ виридалай чIехи я), «астагъфируЛлагь» (за Аллагьдивай ﷻ гунагьрилай гъил къачун...