Главная

Эвел вун инсан хьухь!

Эвел вун инсан хьухь!

Эвел вун инсан хьухь!

Эй инсанар…!

Къират туькIуьриз, алашадикай къвез,

Чукьван туькIуьриз, талашадикай къвез,

Гуж къалурзавай тамашадикай квез,

ЦIалцIам гафарин афишадикай квез,

Эй инсанар, гунагь жезвачни?

 

Буьркьуьдан виляй шегьер аквазвайла,

Ажуздай усал тегьер аквазвайла.

Бубайрин рекьяй ферер аквазвайла,

Фалчидин рикIяй эквер аквазвайла,

Куьн, инсанар, русвагь жезвачни?

 

Лекьрен гъамунал пехъер хъуьруьрайла,

Хипен тумунал цIегьер хъуьруьрайла,

Паф хъалхъамдикай гьайкал туькIуьрайла,

Гьукум вуганвай абдал гьуьндуьрайла,

Бес инсанар, Аллагь нарази жезвачни?

 

ГъетIгъетIдикай чаз ханум туькIуьрайла,

Малаикдикай, къвез, залум туькIуьрайла,

Къанлу жаллатIдик бес лувар кутурла,

Фуруз авуддай тик гурар кутурла,

Кайи рикIяй бес агь къвезвачни?

 

КицIерихъ галаз, къвез, икьрар кутIурла,

ТIа жедачни рикI, чак сарар кутурла,

Галачир стIунни, вак тумар кутурла,

Руьгьдин никIик ви паф тумар кутурла,

Къенивилихъ темягь жезвачни?

 

Эй инсанар! Инсан яз къвез чилерал,

Фу нез, къул хуьз, кIвалах ийиз гъилерал,

Куьз са чIавуз кьазва къилих гьайванрин,

Бед крарай цIайни такваз дуванрин?

 

Инсанривай куьз кIанзамач пай къачуз,

КIевевайдан гьарайдиз къвез, гьай къачуз?

Къвез гьайванрин къаншарда хьун инсанар,

РикIер тIа жез, ийизва чун пашманар.

 

Сада кьазва гьалтай инсан, кицIи хьиз,

КицIин къилих акуна лап цIийи хьиз,

Са масада кьазва хесет сикIерин,

Амалдарвал пай я лугьуз рикIерин.

 

Пуд лагьайда кьазва амал ламарин,

Ериш дегиш тийиз рекье камарин,

Кьуд лагьайди дуст, яр жезва иланрин,

Зегьер къачуз, гуда лугьуз инсанриз.

 

Вад лагьайбур физва рекьяй инсанрин,

Хуш уьмуьрда чка такьаз шейтIанрин,

Ни кхьиз хьуй писдаз рецепт дарманрин,

Чилел чка кьун тийирвал къалгъанри?

 

Инсандин уьмуьр

Мегъуьн тар хьиз, кана руьхъвер хьун я, хьун,

Хайи халкьдиз экв,чимивал гун я, гун,

 

Хуш уьмуьрдин мана-метлеб, инсанар,

Пакдиз тIварар, ягь, намусни тун я, тун.

 

Нез, ксун жеч мана-метлеб уьмуьрдин,

Мана рамун я кукIушар гьуьндуьр тир.

Женг тахьайда экв, чимивал багъишдач,

Вилик падни кьадач ада уьзуьрдин.

 

Женг тахьайла, эхир къведа уьмуьрдин,

Агъавалда агатай чав уьзуьрди.

Женгина хьухь гьуьлел алай лепе хьиз,

Пакад йикъан сегьер патал атирдин.

 

Тупар ямир, тумуна кьакь авачиз,

Сив ахъаймир, гафуна гьахъ авачиз.

Буш бинедал хкаж мийир къелеяр,

Пака жедач, тарихда накь авачиз.

 

Са жув патал атун куьз я жагьандиз?

Элкъуьра чил гуьгьуьл шаддай рейгьандиз.

Инсанвилин дережа хуьх кьакьанда,

РикIин чиркер вахце абу лейсандив.

 

Инсан тар я бегьер гунал дамахдай,

Ам дигмиш хьун паталди жув патахъдай.

Тарцин хилер — несил, хъвазвай мижеяр,

Къачуз даим дегьнедавай чIарахвдай

 

Мукаил Агьмедов

2026-04-01 (Шаввал 1447 г.) №4.


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Абу Бакра дуьньядин няметрикай игьтиятвал ийизва   Зайд ибн Аркама агакьарна: «Чун Абу Бакрахъ галаз санал алай ва ада вичиз яд гъун тIалабна. Адаз яд ва вирт гъана. Абу Бакраз вичиз цихъ галаз виртни гъанвайди акурла, адан вилерал накъвар акьалтна, ахпа ам кIевиз шехьиз гатIумна. Абу...


Диде-бубадиз гьуьрмет авунин эдебар

Эвел алатай нумрада   Диде-буба кечмиш хьайидалай кьулухъ абурухъ дуьаяр кIелун, Аллагьдивай ﷻ регьим ва абурун гунагьрилай гъил къачун тIалабун давамарун лазим я.   Гьадисда лугьузва: «Эгер диде-бубадиз азиятар гайи касди, рикIин сидкьидай а кардин патахъай туба авуна,...


СУАЛ-ЖАВАБ

Мусурманриз килисадиз фидай ихтияр авани? Имам ар-Рамлиди вичин «Нигьаят аль-Мугьтаж» ктабда кхьизва: «Мусурманриз килисадиз, синагогадиз ва икI мад фидай ихтияр ава, эгер: - абурун (гьа ибадатханадин векилрин) ихтияр аваз хьайитIа; - ана кьадардилай артух вине кьазвай шикилар,...


Къуни-къуншивал

Са юкъуз дахдиз аялрин кIвале Айшани диде къуншийрикай ихтилатар ийиз ацукьнаваз акуна. Руша чпин къуншияр гьихьтин мегьрибан, чин ачух, хъсан инсанар ятIа, ихтилатзавай.   Гьа и арада дахди, абур авай кIвализ гьахьна, икI лагьана: «Ваз чидани, чан руш, кIвал къачудалди, къуншидал вужар яшамиш...


Кьиникьин къеце патан себебар

Къе чун виридаз талукь тир темадай рахада – къеце пата себебралди жезвай кьиникьрин вилик пад атIуникай.   Къецепатан себебар вучар я? Абур азарар ва яш туш. Абур чанар тухузвай – гзаф вахтара жегьил, къуватлу инсанрин – бейхабардиз жезвай, мусибатлу вакъиаяр я. Абур...