Главная

Чарадаз зарар гумир!

Чарадаз зарар гумир!

Чарадаз зарар гумир!

Жуванбур я, жуванбур

Чарадакай са писвални такур заз,

Халкьд арада ава гьуьрмет, хатур заз.

Жакьун патал як алачир санкьу гваз,

Гъуьлягъар хьиз зи гуьгъуьна авайбур:

Жуванбур я, жуванбур я, жуванбур.

 

Такунамаз чIалахъ жедач вилерал,

Кап алтадиз хвейитIани гъилерал.

Кьелен пар хьиз алай чпин къуьнерал,

Вучиз ятIан нагагь зи ял заланбур,

Жуванбур я, жуванбур я, жуванбур.

 

Вучда-гьикIда лугьуз чпин гатаз хур,

Алахънавай зи кIвалахар ийиз чIур.

Чпин хайи балайрикай югъ такур,

Гьамишани зал пехил, зун такIанбур:

Жуванбур я, жуванбур я, жуванбур.

 

И кIвалахар нагагь за геж кьатIана:

- Лянет хьурай ихьтинбуруз! - лагьана

ТIар хьайитIан, мурдар як хьиз атIана,

Гадрун патал гьа и за квез лагьайбур:

Жуванбур я, жуванбур я, жуванбур.

 

Са дустуни лагьана заз

Са дустуни лагьана заз:

- Багьа гузва ктаб на.

Вад манатдихъ ктаб жедан?

Мийир ихьтин тIалаб на.

 

Хъел атана, адан гъиляй

Вахчуна за ктабни,

Къвазиз хьанач, ахпа адаз

Гана ихьтин жавабни:

 

- На гьар йифиз югъ жедалди

Ширин ахвар ийиз, дуст.

За гьа чIавуз вилиз гъуд гуз

И шиирар кхьиз, дуст.

 

За кхьизвай а шиирра

Зи рикIин цIай, тIал ава,

За кхьизвай гьар са цIарцIе

Зи дидедин чIал ава.

 

Лезги ктаб авачир кIвал,

Ам авачир хуьр жедан?

ЧIалан къадир авачирдаз

Дидед къадир чир жедан?!

 

Садра кьванни ахвар хана

Яраб ви рикI кудатIа?

Гьа са йифен ахварихъ на

Шумуд манат гудатIа?!

 

Вучна за?

Кепекар хьиз харжна жуван жегьилвал,

Са вахтара са кIус гьайиф татана.

КьатIанач за чи уьмуьрдин куьруьвал:

Къенин кIвалах, ахпа хьурай, лагьана.

 

Къенин кIвалах вегьена гьакI пакадал,

Уьмуьрдикай гьикьван йисар пучна за?!

И уьмуьрда вуч амукьна арадал?

Вуч авуна кIанзавай тир, вучна за?

 

Кьудар

Са касдивай жузурла за

Вичин чIехи бубадин тIвар,

Са сятда хияларна

Лап гьада хьиз кудна япар.

 

Сада хизан хуьн паталди

Чан эцигна кIвалахзава,

Сада кутуна паб вилик

Са нел ятIа дамахзава.

 

Сада уьмуьр гьалда вичин

Чи дагъларин лекьре хьиз,

Сада рикIел тегъиз рекьин

Гайи уьмуьр пехъре хьиз.

 

Инсан ава са чIавузни

Пехил тежер чарадал,

Инсан ава, кутIундай лап

Нагагь кицIин чкадал.

 

Вун кис жемир

Дуст дустуниз сейли жеда,

Вун виридаз сейли я.

Ахъая заз на ви дердер

Зунни са дертэгьли я.

 

Сад туш, кьвед туш, атай кьван

Мусибатар кьилел ви...

Заз хабар я, шумуд жуьре

Хер алатIа, рикIел ви.

 

Белки, белки ашкъиди вун

Канва, я дуст, кабаб хьиз?

Са жаваб це, вун кис жемир

КIел тавунвай ктаб хьиз.

 

Белки вазни душман хьана

На фу гана хвейибур?

Чан алатIан, анжах хьи ваз

Нагагь гила кьейибур?

 

Белки, я дуст, ийизва на

Дуьньядикай хиялар?

Къе гвач лугьуз патав садни,

Жуван хайи аялар...

 

Ваъ, ваъ, я дуст, са чIавузни,

Лугьумир на чун тек я...

Вун шаир я, арха авай:

Вун чи халкьдиз герек я.

 

РикIихъ галаз ихтилат

Вучиз къе икI чIулав ятIа

ЧIимел югъ хьиз я, рикI вун?

И мукьвара дегишарнай,

ЧIугуна харж за, рикI вун.

 

Анжах хьи вун дегиш тахьай

Ви тIул тIул я, кар гьа кар.

Дуьньядани гьакьзамач вун,

Дуьньяни ваз хьанва дар.

 

Шаирдин рикI ятIани вун

Сулейман туш, Эмин туш.

Дуьнья гуьзел, уьмуьр гуьзел,

Вучиз бес вун секин туш?

 

ГьакI ятIани акъваз тийиз,

Зун галатна лагьана:

Ватан патал, халкь паталди,

Вун кузва икI датIана.

 

Агь, рикIерни акуна заз...

Дерт, хажалат авачир.

Вучзава за а рикIикай

Лезгид иви галачир?

 

Вун гьулдан я, хан тийидай

Сефил ятIан, я рикI, вун.

Виш намерддин рикIихъ галаз,

Дегишардач за, рикI вун.

 

Зи хиялар

(Са гьаятдал чкIанвай векьин кIунт акуна заз)

ХъуьтIуьн юкъуз, са касд гъенел

Са векьин кIунтI аламай.

Элкъвез-элкъвез тIуьна, адан

Тандик тIимил галамай...

 

Са вацралай гьа касди мад

Эверна заз – фена зун.

И сеферда кIунтI акурла,

РикIивайни шехьна зун...

 

КIунтI чкIанвай, алтIушнавай

Адал хипер, данаяр...

Фикир гана за а касдиз,

Авур ихьтин хиялар...

 

Хурук кIекIец, кьве къат хьана

Акъвазнавай агь, а кас.

АватIани вичихъ анжах

Ругуд хвани, ругуд свас.

 

Абур вири шегьердавай

Динж тир чка-чкадал.

Ругуд йис тир, анжах абуру

Кьил чIугван тийиз бубадал.

 

Агь бубаяр, чи багърияр,

Патав гада, свас тахьай,

Хьайи чIавуз эхир нефес,

Веси ийидай кас тахьай...

 

Кьуьзуь жер кьван куь далудихъ

Акъвазай гьакI къеле хьиз,

Куь рухвайриз лянет хьурай

Буба гадрай пине хьиз.

 

Ам кIунтIуниз ухшарна за

Къе гьаятдал аламай.

Элкъвез-элкъвез тIуьна куьне,

КIвачел гужна аламай...

 

Ярх хьайила хкведа куьн

Бубад къула цIай хъийиз?

Ваъ! Куьн хьтин рухваяр «кьий» –

Бубадин мал пай хъийиз.

 

Юнжа гьинай...

Дустар галаз ацукьна зун

Са межлисда гатфар юкъуз:

Алахъна зал абур пара,

- Чаз кьве шиир кIела, - лугьуз.

 

Шиирар за пара кIелна...

Межлис мадни гур хьанвай.

Анжах инал тек са касдин,

Суфатдин ранг чIур хьанвай.

 

Вирида заз сагърай лагьай,

Анжах адан мез атанач.

За кIел авур шииррикай,

Тек са гьадаз гьаз атанач.

 

Лагьана заз: - Вуч муьгьуьббат?

Абур гьакIан буш гафар я.

Эсли-Керем, Лейли-Межнун,

Валлагь шаир, тапарар я.

 

Са дустуниз хъел атана...

Къвазиз хьанач, лагьана икI:

- Чи шаирди юнжадин векь

Эцигна къе ламран вилик.

 

Жуван къаридиз

И чIавалди са юкъузни,

Ганач на заз каш, я къари.

Нисинихъ гуз пешинин дулма,

Нянихъни аш, я къари.

 

Ийида на келемдин борщ

Гьакьван дадлу, гьакьванни хуш.

Садавайни жедайди туш

Вуна хьтин бузбаш, я къари.

 

Тахьурай душман бендени

Паб галачиз са вядени.

ЛагьайтIа за лап медени:

Уьмуьрдин юлдаш я, къари.

 

Жаванбуруз ятIани сир,

Са вахт къведа, жеда квез чир.

Виридалай вафалу тир,

Дуст, стха, сирдаш я къари.

 

Шаир Магьсим рахадач буш,

Стхани вах, гьабурни хуш

Чеб-чпиз я гадани руш

Зи къайси машмаш я къари.

 

Магьсим Магьсимов

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


ФатIимадин къугъунар

Гьар гъилера ФатIима куьчедал экъечIайла, адан кьилел са кар къведай. Гагь адал къунши куьчедавай кицI элуькьдай, гагь тутун тарцяй аватдай, гагь парудилай элячIдайла юбка къазун жедай.   Вун гада хьтин руш я, ­ айиб авуна дидеди. – Рушариз чеб акI тухун кутугнавач. ­ Бес...


Рекье авайла суннатар авун герек яни?

Суал: Са бязибуру сеферда (рекье) авайла суннат-кпIар тавуртIани жеда лугьуз тестикьарзава. Ибур дуьз гафар яни?   Жаваб: Ваъ, дуьз гафар туш. АкI лугьузвайбур чеб Шариатдикай хабар авачирбур я. Абурун гафар кьуд мазгьабдикай гьич садавни кьадайбур туш. Кьуд мазгьабдани а кпIар авун суннат...


Ички зиян я

Чехир, ички. Дегь девиррани и шейэр гьазуриз ва ишлемишиз чизвай. Эгер тарихдиз вил вегьейтIа, жуьреба-жуьре набатат-рикай, емишрикай пиводиз ухшар шей чи эрадал къведалди са шумуд агъзур йис вилик Египетда, Месопотамияда, Китайда, Мексикада гьазурзавай.   Чи эрадал къведалди ирид агъзур йис...


Руьгь гьамга хьиз михьибур…

Лагьанач лугьумир!   Санал акъудиз бахчада йикъарни-йифер, Дустар хьанва къаргъаярни лифер. Гьа тегьерда дустар жезва кицIни кац, Шадвал ийиз, сада-садав вугуз пац. Алахъзавай масадан фу яванриз, И кар чешне туш са бязи инсанриз. *** Пеше кьунач, закай хьанач гъуьрчехъан, Алава яз,...


Гунагьрилай гъил къачун тlалабун

Аллагь Таалади лагьана: «…ва жуван гунагьдилай гъил къачун тIалаб ва иман гъанвай итимрин ва дишегьлийрин гунагьрилай гъил къачун тIалаб» («Мугьаммад» сура, 19-аят).   Аллагьди ﷻ гьакIни лагьана: «Аллагьдивай гъил къачун тIалаб, гьакъикъатда, Аллагь...