Главная

Халис инсан ятIа эгер…

Халис инсан ятIа эгер…

ИкI лугьудай

Хъсанвал ая эбеди,

Амукьдайди са гьам я.

Тикрардай заз дидеди,

Писвал авун гьарам я.

 

“Батмиш жедач вацIа ам,

ВегьейтIани кудач цIуз”.

Жедачир кагьул бубадиз,

Заз акьулдин тарсар гуз.

 

— Хъсанвал я ядигар,

РикIелай гьич тефидай.

Чун я, бала, инсанар,

Дуьнья туна хъфидай.

 

Абур атун кIан ятIа,

Ви уьмуьрдин гатфарал,

Амал ая чна лагьай,

Хва, къиметлу гафарал!

 

Дагълух хуьрер

Захъ хуьр хьанай Лезгистанда,

Са бязибуруз чидач жеди.

Самур деред(ин) пайдах тир вич,

Мад ахьтин хуьр авач жеди.

 

Ана зурба туьнт лекьери

МуьтIуьгъардай дагъдин кукIвар.

РикIер чIехи терекмайри

Акъуддай сагъ кьуьдни гатфар.

 

Шалбуз дагъдин гару гатаз,

Ана михьи гьава жеда.

Гьатда анай векьер-кьалар

Виш уьзуьрдиз дава жедай.

 

А зи хуьруьн гьар са уьруьш,

Яйлахар я махпур хьтин.

Анра цуьквер жеда битмиш,

Гьич санани такур хьтин.

 

Са цуькведин ийин тариф:

Амни я, дуст, Квара-гичин.

А цуькведи, талгьуз югъ-йиф,

Чаз багъишда атир вичин.

 

Ава ана булахарни,

Яд авахьиз курум-курум.

Бул тир ана кьегьаларни,

Гьар кеспидиз гуз жедай рум.

Кьве кьегьалдин тIвар кьан чна:

Ибадуллагь, Эмир буба.

Уьлкве тирвал магьшур хьана

Агалкьунар хьайи зурба.

 

Ялцугъар я зи хуьруьн тIвар,

Кьисметди, дуст, цIу хьиз кайи.

Шииратдиз лезги халкьдин

Насруллагьни Эмин гайи.

 

Уьмуьр фейи чи бубайрин

А ерияр къе баябан я.

Гьайиф чIугваз хайи хуьруьн,

РикIевайди зи тIурфан я…

***

Дуьз тушиз а чIаван гьакимрин фикир,

Уьлкведин картадал тунач хьи зи хуьр.

Зи къадим хуьрел акьалт хъийида нур,

Умудлу я зун, хкведа мад а девир…

 

 

Зун хъел я

Вун туна, заз хъфиз кIан я,

Дуьнья, вакай зун хъел я.

Тазвайди за и дуьньяда

Сад-кьве гаф-чIал, са гел я.

 

Дидед патав муг хъхьунихъ

Зун лап фадлай цIигел я.

Ажалди заз гузвач эвер,

Тек са гьа кар энгел я.

***

Халис инсан ятIа эгер,

Адаз кьетIен гьуьрмет жеда.

Ада лагьай гьар гафунихъ

Гзаф дерин метлеб жеда.

 

Ам ацукьай кимел даим

Лап маналу суьгьбет жеда.

Сурун кьилихъ, эл алахьиз,

Вахт атайла, гуьмбет жеда.

 

Ракъин нурдик алван — алван,

Къизилгуьл, дуст, китIидач.

Пак яз вичин тIвар тур инсан

Са чIавузни рекьидач…

***

Гьар гьалтайла хуьруьнвийри са факъир,

Адаз ахмакь лугьуз хьана.

Галукьдай кьван гаф япарихъ,

Язух тамам бугъаз хьана.

Чара атIай бендеди эхир

Духтурдивай кагъаз гъана.

Ахпа анжах тапан фикир

Факъирдивай яргъаз хьана.

Гьич лугьумир, адан кьиле

Акьул туп хьиз аваз хьана.

***

Саилдиз вич шагь хьиз жезва,

хъвайи чIавуз ички.

Къуьре кьазва асландай вич,

тир чIавуз кефли,

 

Духанчиди духандин рак кIевна

са жизви,

Тарифзава, акъваз тийиз,

я лугьуз вич вели.

 

Са бязибуру ийиз жезва амалар дили.

Чун гьихьтин къал атанватIа,

дустар, куьн килиг.

 

Эрекь, чехир михьиз тергна,

жедайвал сейли,

Яраб, Аллагь, мус вандатIа,

Инсан, ви кьили?

 

***

Вахт-вахтунда гайитIа ламраз мух,

ТIуьн гана хьиз, адан руфун хьайитIа тух,

КIулазни вегьейтIа са вижевай алух,

Лаш илигун герек къведач, инсафа,

Пар ялда ада, кьадардилай артух.

 

Майил Эфендиев

 

 

 

 

Къурбандин сувар

Гьар са кӀвализ къвезва сувар,

Шадвилерив ацӀузава.

Гьар са кӀвализ гурай бахтар,

Къурбанд сувар мубаракрай.

 

Мукьва-кьили, ярар-дустар,

Гьар садан кӀвализ физава.

Гуьзел Къурбандин-сувар,

Квез виридаз мубаракрай.

 

Садакьаяр пай ийиз къе,

Багърияр рикӀел хкиз къе.

Сурарални физва къе,

Квез суварар мубаракрай.

 

Аллагьди ﷻ чаз бахт гурай,

Гьар са кӀвале экв хьурай.

Дуьньяни ислягь хьурай,

Квез суварар мубаракрай.

 

Азиз Къурбандин сувар,

Квез виридаз мубаракрай.

РикӀера шадвал хьурай,

Виш йисан сувар хьурай.

 

Мурад Тагирбеков

 

 

 

 

 

Рубаийрин таж

Таз и дуьнья, хъфейбурун сан авач,

Кьисмет жеда зазни а рехъ, хьана тIач.

Гила-мад я, чамар ийида ажалди,

Гатаз дакIар, вахт атанва, лугьуз хъвач.

***

Ви буйругъдал, кайитIан цIу, эхда за,

ГатайтIан ви назик пацу, эхда за.

Вун агатна, кьейи чIавуз рикIин цIай,

Зун къужахда кьуртIан вацIу, эхда за.

***

“ЦIегь тIуьрдан кьилел цIай жеда”,

Угъри я ман, лянетдикай пай жеда,

Галукьзавай икьван себ-сив инсанрин,

Эхирни ам, акьул квахьна, зай жеда.

***

Няниз ксус, сагъдиз къарагъ пакамаз,

Салават гъваш, ахкуртIа чан аламаз,

Кьисмет тахьуй эхиратдин къапуяр

Ваз, дуьньядихъ са жизви вил галамаз.

***

“Лашуни як тIарда, гафуни — кIараб”,

И девирда, дуст кас, гьакI я жал, яраб?

Гьикьван элдин алатIани лянет,

Тарашчияр гьич жезвач эхир харапI?

***

Эгер ви къаншардиз къвезватIа са язух,

Вилик кутур на ам, це адаз ширинлух.

Гьуьрмет ая сагъсуздаз, гъил яхъ аялдин,

Вун сувабрин сагьиб жервал уьмуьрлух.

***

ТIебиат, вахъ аламатар бул ава,

Вахъ кьуьд ава, гатфар ава, зул ава.

Йиса кьудра дегиш ийиз либасар,

Ваз инсанриз табий тежер тIул ава.

 

Майил Эфендиев

2026-04-01 (Шаввал 1447 г.) №4.


СУАЛ-ЖАВАБ

Мусурманриз килисадиз фидай ихтияр авани? Имам ар-Рамлиди вичин «Нигьаят аль-Мугьтаж» ктабда кхьизва: «Мусурманриз килисадиз, синагогадиз ва икI мад фидай ихтияр ава, эгер: - абурун (гьа ибадатханадин векилрин) ихтияр аваз хьайитIа; - ана кьадардилай артух вине кьазвай шикилар,...


Кьиникьихъ галаз алакъалу ферзер ва эдебар

Чан гайидалай кьулухъ руьгь инсандин бедендай экъечIзава. Инсан мейитдиз элкъвезва. Руьгь гаруз ва я гьавадиз тешпигь я. Ам аквадач ва гьамишалугъ амукьзава.   Азарлудал кьил чIугун сунна я, иллаки ам кьиникьин азар ятIа, амма яргъалди адан патав амукьун меслят къалурзавач. Азарлу касдив...


Ислен йикъалай башламишда

Квез мукьвал-мукьвал ихьтин фикир къвезвани: «КIвалахар куьтягьда ва фадлай рикIик квай кар гъиле кьада»? Дустарихъ галаз гуьруьшар, машгъулатар, сиягьатар ва гьатта гьакIан шадвилерни кваз «хъсан вахтарал» вегьезвани? Эгер гьакI ятIа, куьн тек туш.   Алай девирдин...


Я Аллагь, Вуна заз ихьтин аялар вучиз гана?

Гьуьрметлу стхаяр ва вахар! Аллагь Таалади чаз и дуьньяда яшамиш жедай къайда - Шариат къалурнава. ГьикI гьар са гъвечIи ва я чIехи алатдин конструкторди «эксплуатациядин къайдаяр» кхьизватIа, гьакI и Шариатни Халикьди Вичин махлукьатрикай виридалайни ажайиб, къимет авай - инсан патал...


Кьиникьин къеце патан себебар

Къе чун виридаз талукь тир темадай рахада – къеце пата себебралди жезвай кьиникьрин вилик пад атIуникай.   Къецепатан себебар вучар я? Абур азарар ва яш туш. Абур чанар тухузвай – гзаф вахтара жегьил, къуватлу инсанрин – бейхабардиз жезвай, мусибатлу вакъиаяр я. Абур...