Главная

Руьгь гьамга хьиз михьибур…

Руьгь гьамга хьиз михьибур…

Лагьанач лугьумир!

 

Санал акъудиз бахчада йикъарни-йифер,

Дустар хьанва къаргъаярни лифер.

Гьа тегьерда дустар жезва кицIни кац,

Шадвал ийиз, сада-садав вугуз пац.

Алахъзавай масадан фу яванриз,

И кар чешне туш са бязи инсанриз.

***

Пеше кьунач, закай хьанач гъуьрчехъан,

Алава яз, захъ галукьна гафни къван.

Гъуьрч хьиз хьана, зал туькIуьриз тфенг, тур,

Тахсир квачиз, бейкефариз, хаз хатур.

Вун кьванни хуьх, ихтибармир гуьлледал,

Дуьнья, мирес, къвазнава са гьилледал.

***

Дагъви лугьуз, гатамир хур,

Дидеди хайиди дуьзенда.

Атлу лугьуз, мийир мур-мур,

КIвач тахьай кас уьзенгда.

***

Уьмуьр, уьмуьр, икI фад катиз,

Вун шив яни, гар яни?

Кьуьзуьвал зав кIанз агудиз,

На заз кьазвай кар яни?

***

Рахамир вун харчиз, кьил кьуна цава,

Килиг, ваз мецикай душман жеда, дуст.

Гаф ширинди хьиз, туькьуьлдини ава,

Лагьанач лугьумир, пашман жеда, дуст.

***

– Авани вахъ, лагь кван, дустар,

РикI са кIусни тийидай тIар?

– Ава, ава, абурни я аялар,

Кьве аялдин кьан за квез тIвар.

 

Саймиш ийидай чIехибур,

Чеб ятIани гъвечIибур,

Къенибур тир хиялар,

Руьгь гьамга хьиз михьибур.

 

Сад Магьсуд я, сад я Султан,

Зун сивиз кьий абурун гьардан.

Яргъалайни хьайила зи ван,

Гьуьрметдалди кьадай гардан.

***

Лугьудай хьи ваз ламра,

ЖедайтIа лугьуз:

– Заз пар икьван гзаф куьз

Язава, дунгъуз.

***

Лагьай тир хьи за ваз, дуст,

Фимир бегдин виликай.

Ваз са хата хкатда

Адан туькьуьл мецикай.

Мадни за ваз лагьанай:

Фимир ламран кьулухъай.

Яраб ви гьал гьикI ятIа,

Адан гацум галукьай?

 

Кьве бапIах

Са устIарди амалралди цвана кьве бапIах,

Сад хутIуниз, сад алукIиз, ийиз фурс, дамах.

 

Садан кукIва туна ада ал-яру дуьгуьр,

Сад дуьм лацу хъицикьдикай авуна туькIуьр.

 

И жуьре акур са касди кьуна фад хабар:

– И рангарин бармакар куьз я ви, устIар?

Жавабдихъ ам суалдиз са яргъалди къекъвенач,

Суал гайи касдивни я са артух луькIвенач.

 

– Гьукуматдин къурулуш дегиш жеда и къара,

Хабар тушни ваз стIун и кардикай, фугъара?

 

Гьукуматдин кьилиз эгер атун хьайитIа лацубур,

АлукIна хьиз лацу бапIах, кьил кьада за такабур.

 

Тайин лугьуз жеч, атун хьайитIа ярубур,

АлукIна хьиз яру бапIах, рази ида за абур.

 

Гьа и тегьер дуьнья гьалда, кас тийиз бейкеф,

Кьена фидай дуьньядикай хкудда, дуст, кеф.

 

Гагь лацуди, гагь яруди, дегишариз ара-ара,

Кьил хуьзавай дасмалчияр гзаф хьанва чи арада.

 

 

Кьудар

Мез ава кьил хуьдай, мез ава кьил хадай,

Мез ава цIалцIам гафар ийиз рахадай,

Мез ава гагь ширин, гагь жедай туькьуьл,

Са жизвидлай инсандин хадай, дуст, гуьгьуьл.

***

Эбеди яз гудач дуьнья садазни,

И кар течир авач гьич са къанмазни.

Уьмуьр легьзе я, дуст, дуьньяни «женнет»,

Тади ая, лезет хкуд жувазни!

***

Ша, дуст, вун зи чIалаз килиг, нефсиниз лагь тет1.

Гьар са куьниз кьадар кIанда, куьз я и девлет?

Виридаз хьиз, вазни жеда эхират кьисмет,

Девлет аниз гваз хъфидай авай туш адет.

***

Жегьеннем аватIа, Женнетни ава,

Себ-сив аватIа, минетни ава.

Эгер бул ятIа дуьньяда куьрпеяр,

Мехъерни межлис, муьгьуьббатни ава.

***

Дугъри кас, дуьз кас завалдик акатдач.

АкатайтIа, завалдикай хкатдач.

Гьарайдиз гьай гудай виликан дустар,

Язух чIугваз, а сифте хьиз, агатдач.

***

Им уьмуьр я, фад акъатна хъфидай.

Чун – чилин руг, гару кул гваз шткидай.

Майил-бенде кьуьзуьвилин хурава,

Гзаф бендер чандик кумаз кхьидай.

***

Им зи патай, дустар, квез тавакъу я:

Куьне куь дердер дерт къалиндаз ахъая.

Тухда гишиндакай такьазмайла хабар,

Дуствал хвена, куьне квез са чара ая!

***

Квасадиз кIанзавайди са тIвар я,

Тек зур сятда кавха хьунни са кар я.

Эй инсанар, къуллугъар кIанз, йикьевай,

Куьне ийизвай чамаррикай заз хабар я.

***

Эгер къуншияр хьайитIа вахъ, дуст, хъсанбур,

Ви кьецIи рушни гъуьлуьз фида, алачтIан абур…

Бегьем уьмуьр патал авай чпихъ метлеб,

Чи ата-бубайрин мисалар я ибур.

 

 

 

Йиф

Къал ква кицIерик,

Нез сада-садан рикI.

КикIиз сад-садав,

Мусалди хьуй икI?

Вахтуниз килиг,

ЯтIа им гьи чIав.

Йиф кума вилик,

Ахвариз тур чав.

Абурун арада вуч

ХьанватIа яраб?

Гьатнава жеди

Кьведаз са кIараб.

 

Майил Эфендиев

 

 

___________________

1.Тет – квахь лугьун.

2026-05-01 (Зуль Къаада 1447 г.) №5.


«Секиндиз хъфин»

Къенин юкъуз гзафбур пешекарвилин кризисда ава ва чеб кIвалахдикай галат хьана лугьузва. «Кана куьтягь хьун» ва «секиндиз хъфин» лугьудай гафар адетдинбур хьанва: им инсан кIвалахдилай экъечI тавуна, амма кIвалах ийиз рикIиз такIанзавайла, яни амай вахтунда яшамиш жедай...


Жуван нефсинихъ галаз женг чlугун

Суал: Са бязибуру жуван къизмишвилихъ ва нукьсан-синихрихъ галаз женг чIугун чIехи жигьад я лугьузвай тIарикъатдин устазрин гафар тапарар я лугьуз тестикьарзава. ЧIехи жигьад абуру кафиррихъ галаз тухузвай дяве я лугьузва. Абур гьахъ яни?   Жаваб: Ваъ, гьахъ туш. Къуръандай, гьадисрай ва чIехи...


Аллагьдивай ﷻ гъил къачун тlалабунин важиблувал

1.         Ибн Аббаса агакьарайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Ни гьамиша гъил къачун тIалабиз хьайитIа, Аллагьди ﷻ адаз гьи четин гьалдай хьайитIани экъечIдай рехъ къалурда ва гьи пашманвал хьайитIани адаз кьезиларда ва адаз вичин ризкьи, ада гьич...


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Абу Бакран иман   Са сеферда Пайгъамбарди ﷺ асгьабривай хабар кьуна: «Квекай садаз кьванни (къе) ахвар акунани?» Са асгьабди лагьана: «Заз акуна, гьикI цаварилай терезар эвичIнатIа ва абурал вунни Абу Бакр алцумна, вун адалай залан хьана. Ахпа Абу Бакр ва Умар алцумна, Абу...


Буржарин фур

Ингье вад йис я гъуьл буржарин фура аваз: куьгьне кредитар алудун патал цIийибур къачузва. Гаталди «кьечIяда» лугьуз гаф гузва, амма гатуз мад къахчузва. За адаз авайвал гьакъикъат лагьана, амма жаваб яз заз ван атайди зун кIеви къван хьтин рикI авайди я лугьудай гафар ва «вичин...