Къуръандин эдебар
Зулун каникулрин вахтунда Айшадиз Къуръан кlелиз чирдай ният авай. Гьавиляй ам дидедихъ галаз медресадиз физ гьазур хьанвай. Идалай вилик дидеди, Айша вичин патав ацукьарна, адаз Къуръандин лайихлувилерикай ва ам кIелдайла хвена кIанзавай эдебрикай ахъайна.
- Ваз чир хьухь, зи руш, Мугьаммад Пайгъамбарди ﷺ лагьанва: «Къуръан кIела ва Къияматдин юкъуз ада куь тереф хуьда». Мадни Пайгъамбарди ﷺ лагьанва: «Квелай виридалайни хъсанбур Къуръан чирзавайбур ва ам масабуруз кIелиз чирзавайбур я».
Чна Къуръан кIелдайла, чун умунлу хьана кIанда. Вуна фикир це, эгер ви кIани дустуни ваз кагъаз кхьейтIа, вуна ам дикъетдивди кIелда, са шумуд сеферда кIелни хъийида. Тушни? Къуръан лагьайтIа, ам Аллагьдин ﷻ калам я. Ам генани дикъетдивди кIелна кIанда.
Къуръандин кIелай са гьарфунай цIуд суваб кхьизва. Къуръан къачуна медресадиз фидайла, вуна гьамиша, чаз чи алимри чирайвал, михьивал, эдебар хвена кIанда. За ваз са бязибурукай ахъайда, вун абур рикIел хуьз чалишмиш хьухь.
- Къуръан гъиле кьуна ам кIелиз анжах дастамаз къачурдалай гуьгъуьниз ихтияр ава. Эгер са бязи сураяр хуралай кIелиз кIан хьайитIа, и кар дастамаз гвачизни авуртIа жеда. Анжах Аллагь Тааладин и Ктабдихъ эдебер хвена адаз гьуьрмет ийиз кIанзаватIа, дастамаз гваз хьайитIа хъсан я.
- Къуръан кIелдайла, капI ийидайла хьиз, Кябе галай патахъ элкъуьн герек жеда.
- Къуръан кIелдайла секиндиз, са къвалахъ тахьана селигъадаказ ацукьда, Къуръан жуван пицIинилай вине жедайвал кьуна кIанда.
- Къуръан гьакIни, газет хьиз, фад-фад кIелна кIандач. Аллагьдин ﷻ гафар кIелдайла, ана вуч лагьанватIа, гьадакай фикирар авуна кIанда, алимривай, муаллимривай кIелайдан мана хабар кьуна кIанда.
- Аятар гуьрчегдиз, ван мадни хъсанариз кIелна кIанда. Чи Пайгъамбарди ﷺ лагьанва: Къуръан кIелдайла, куьне куь сес гуьрчегара».
- Эгер къвалав капI ийизвай кас гваз хьайитIа, Къуръан, адаз манийвал тежедайвал, секин сесиналди кIелда.
- Къуръан кIелдай къайдаяр чирна, абур хъсандиз рикIел хвена кIанда.
- КъацIай чкайра, месела, гьамамда, Къуръан кIелдай ихтияр авач. Къуръан михьи я, ам Аллагьдин ﷻ Калам я ва кIелни ам михьи чкайра авуна кIанда.
- Мумкинвал аваз хьайитIа, са бязи сураяр хуралай чирайтIа хъсан я. Ахпа абур, рикIелай алат тавун патал, вахт-вахтунда тикрар хъувуна кIанда.
Къуръан кIелзавайдаз Аллагьди ﷻ берекат ракъурда, адан ризкьи артух жеда, Аллагьни ﷻ адалай рази жеда. Вуна, гьеле жегьилзамаз, вахъ зигьин амаз сураярни аятар рикIел хуьз жезмаз, Къуръан кIелдай къайдаяр чирун патал вири чалишмишвилер авуна кIанда.
Лугьуда хьи, са сеферда, Мугьаммад Пайгъамбардин ﷺ женгинин юлдашрикай сада Къуръан кIелдайла, инсанриз адан кьилел цавай аватзавай нур, ахпа адан балкIандив мукьва жезвай циф акуна. Женгинин юлдашди и кардикай Пайгъамбардиз ﷺ ахъайна. Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Им Къуръандал ракъурнавай секинвал я». Лугьузвайвал, а касди Къуръан кIелунал вири гьейран хьанвай – ада умунвилелди, аятрин гьакъикъи манадиз фикир гуз кIелзавай.
Умар ибн ХатIтIабахъ галаз хьайи мад са вакъиа гъин. Са сеферда, халиф куьчейра къекъведайла, адаз Къуръан кIелзавай са касдин ван атана. Гьа вахтунда ада ихьтин мана авай аят кIелзаваз хьана: «Ви Раббидин жаза, са шакни алачиз, къведа ва садавайни ам акъвазариз жедач» («АтI-ТIур» сурадин 7-8-аятар). И аятрин ван хьайила, халиф вичи-вичелай фена ва са вацран къене ам азарлу хьана.
Къуръан кIелзавай мусурмандиз еке суваб жезва, ам кIелайди кьве дуьньядани бахтлу жеда. Къуй, зи руш, Аллагьди ﷻ вун гьахьтин ксарикай авурай!
- Амин!- лагьана Айшади вичин диде къужахламишна.
