Главная

Хайи Ватан – Дагъустан

Хайи Ватан – Дагъустан

Хайи Ватан – Дагъустан

Алкьвадар Гьасан эфенди

Аваррин Балахани хуьре,

Абдуллагь гьажидин кlвале,

Мурад авай вичин кьиле,

Афисатаз хьанай куьрпе.

 

Къад лагьай асир, зулун бере.

Алкьвадрал шад хабар хьанай.

Абдулагьан Афисатаз,

Сад Аллагьди хва ганай.

 

Чlехи хьанай абурун гада,

Савадлу яз гьар са рекьяй.

Илимрай кьил акъудай хва,

Алкьвадар Гьасан эфенди.

 

Халкьдин тереф хуьн тир ният,

Пачагьдиз экъечlай акси.

Душманри ваз ганай зиллет,

Алкьвадар Гьасан эфенди.

 

Къазаматрай азад хьанай,

Сад Аллагьдин куьмекдалди.

Хуьре мектеб на ачухнай,

Лезги хва Гьасан эфенди.

 

Рикlе аваз михьи ният,

Гъиле Къуръан, гъиз салават.

Зурба хьанай а ви къудрат,

Алкьвадар Гьасан эфенди.

 

Лезги хва тир девирд игит,

Ваз вирида гьуьрметзавай.

Сад Аллагьди пай ганвай,

Алкьвадар Гьасан эфенди.

 

Пlирер, шейхер юлдашар хьай,

Вун Меккадиз яхдиз фенай.

Вакай зурба шейх хьанвай,

Алкьвадар Гьасан эфенди.

 

Дагъустандин алим чlехи,

Вун Женнетдин багъда жеда.

«Дагъустандин асари» ви

Хайи халкьдиз савкьват хьана.

 

Ви невеяр камаллу я,

Тухум вири алимар я,

Архайин хьухь Эхиратда,

Алкьвадар Гьасан эфенди.

 

Мариян Бугаева

 

 

 

 

Дагъустан зи Ватан я

Гьикьван къастар хьаначиртlани,

Вун муьтlуьгъариз, Дагъустан.

Кlеви гьужумар атаначиртlани,

Вун дагъвийриз хьана масан.

 

Хьанач гьич садазни кьисмет,

Къанихвилер гьакь амукьна.

Беглер-ханар ийиз къибет,

Атай патахъ катиз хьана.

 

Сураяяр, Надир-шагьар,

Пачагьарни хашпараяр.

Амукьна кlасиз пlузарар,

Акурла чи кьакьан дагълар.

 

Гагь кьиблепатай душман,

Гьагь шеки патай кьушун,

Гагь гьуьлерилай атаман,

Яргъал фенач абурун дурум.

 

Алама рикlел бубад гафар:

Авалдай чахъ игитар,

Тlимил авайтlан яракьар,

Авунач чакай лукlар.

 

Гзаф къведалдай бузукьар –

Эвер тавур мугьманар,

Гъалиб жедай дагъвияр –

Лезги чилин игитар.

 

Агъсакъалар кlватl жедай,

Хуьруьн кимел, шартlар гьялиз,

Душман мукьув агатунвай,

Буйругъар гуз жегьилриз.

 

Игит рухваяр вири санлай,

Къарагъдай чlехи дяведиз.

Кас тадачир чан алай,

Барбатlдай вири са йифиз.

 

Туна Аллагьди ﷻ халкьдиз,

Чаз масан тир Дагъустан.

Баркалла гьахьтин миллетдиз,

Гьайиф татай эцигиз чан.

 

Къени дагъви язва гьазур,

Къаравул хьиз йифиз-юкъуз,

Вуж атайтlан ийиз зурзун,

Мужизат хьиз хуьда лугьуз.

 

Гьар са касдиз сад я Ватан,

Шурра хьурай зи Дагъустан.

Дагъларай къвез азандин ван,

Гьа чил патал гьайиф туш чан.

 

Баянар:

Къибет – разивал авачиз.

Сурая – фарсрикай тир игит дишегьли.

Мужизат – пайгъамбарди къалурзавай аламат.

Шурра – азадвал.

 

Гьажимирзоева Сона-ханум, Дагъустандин Огни шегьер

 

 

 

 

 

 

Хайи диде

Ви муьгьуьббат, ви руьгьда ава,

И дуьньядал кӀевиз жедач.

ГьакӀ назиквал, муьрветвал,

Вири ганва гьайиф татана.

 

Хайи диде, зи шадвал,

Ягъугъ вун заз авайди.

Мус жеда ваз чӀимелвал,

Рак ахъайда на къенидаз.

 

Заз ван атанва хъсан гафар,

Дидедин кӀвачик Женнет ква.

Диде авачиз рикӀ пичӀи жеда,

Адан уьмуьр гьеле чими я.

 

Хьуй гьар накъвар са сеферда,

Чи дидеяр сагъдиз хьурай.

Къенивални жеда ваз Женнетда,

Хийир-дуьа, виридалай михьиди.

 

Сад Аллагьди ﷻ хуьрай чи дидеяр,

Аллагьди ﷻ хуьй алемда авай дидеяр.

Чпин гевилар чпизни кӀан хьурай,

Хьанва абур, гьич тахьай хьиз.

 

Алиса Камова, таржума авурди Мурад Тагирбеков

26.08.2024 йис.

 

 

 

 

Мацар (Ахцегь район)

Чи суварин къужахда,

Лайихлу са хуьр ава.

Къагьриманрив гекъиг тежер,

Кьегьалрин хуьр вун я, Мацар.

 

Элкъвез лекьер суварилай,

Лекьерин ван алаз хьурай.

Ашукьдин ван алаз хьурай,

Лезги чилел квел, Мацар.

 

Булахарни ава къайи,

Ава гуьзел яйлахарни.

Чи суварин михьи гьава,

Дагъдин къайи шагьвар кӀанда.

 

Нехирбанар чпин малар гваз,

Хтанва къе майишат гваз.

Чубанар чпин суьруьяр гваз,

Хтанва къе хайи хуьруьз.

 

Хуьр гадарна хьанва гьайиф,

РикӀни, беден хьанва зайиф.

Гевил чӀавар, къекъвей чуьллер,

РикӀелай фидач хуьр Мацар.

 

Акьуллу ксар акъатай хуьр,

Хъсан инсанар акъатай хуьр.

Шаирар акъатай хуьр,

Бажарагълуйрин хуьр, Мацар.

 

Мурад Тагирбеков

2026-04-01 (Шаввал 1447 г.) №4.


Кьиникьихъ галаз алакъалу ферзер ва эдебар

Чан гайидалай кьулухъ руьгь инсандин бедендай экъечIзава. Инсан мейитдиз элкъвезва. Руьгь гаруз ва я гьавадиз тешпигь я. Ам аквадач ва гьамишалугъ амукьзава.   Азарлудал кьил чIугун сунна я, иллаки ам кьиникьин азар ятIа, амма яргъалди адан патав амукьун меслят къалурзавач. Азарлу касдив...


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Абу Бакра дуьньядин няметрикай игьтиятвал ийизва   Зайд ибн Аркама агакьарна: «Чун Абу Бакрахъ галаз санал алай ва ада вичиз яд гъун тIалабна. Адаз яд ва вирт гъана. Абу Бакраз вичиз цихъ галаз виртни гъанвайди акурла, адан вилерал накъвар акьалтна, ахпа ам кIевиз шехьиз гатIумна. Абу...


Я Аллагь, Вуна заз ихьтин аялар вучиз гана?

Гьуьрметлу стхаяр ва вахар! Аллагь Таалади чаз и дуьньяда яшамиш жедай къайда - Шариат къалурнава. ГьикI гьар са гъвечIи ва я чIехи алатдин конструкторди «эксплуатациядин къайдаяр» кхьизватIа, гьакI и Шариатни Халикьди Вичин махлукьатрикай виридалайни ажайиб, къимет авай - инсан патал...


Гьуьрмет авуна кlвачел къарагъуникай

Суал: Са касдихъ галаз гуьруьш хьайила адаз гьуьрмет авуна кIвачел къарагъдай ихтияр авани?   Жаваб: Ягъалмиш хьанвай инсанри тестикьарзава хьи, на лугьуди, са кас кIвализ атайла, адаз гьуьрмет авуна кIвачел къарагъдай ихтияр авач. Чпин гафар субутарун патал абуру Пайгъамбардин ﷺ ихьтин...


Сура аль-А`раф (Манийвилер)

эвел алатай нумрайра   Чна абур дестейралди чилел чукIурна (дуьньядин жуьреба-жуьре паяриз). Абурун арада хъсан ксар ава (Ислам кьабулнавайбур) ва масабур (имансузар ва гунагькарар). Чна абур ахтармишна хъсанвилелди (агьвалдалди ва сагъламвилелди) ва писвилелди (кашалди ва азарралди),...