Главная

Хайи Ватан – Дагъустан

Хайи Ватан – Дагъустан

Хайи Ватан – Дагъустан

Алкьвадар Гьасан эфенди

Аваррин Балахани хуьре,

Абдуллагь гьажидин кlвале,

Мурад авай вичин кьиле,

Афисатаз хьанай куьрпе.

 

Къад лагьай асир, зулун бере.

Алкьвадрал шад хабар хьанай.

Абдулагьан Афисатаз,

Сад Аллагьди хва ганай.

 

Чlехи хьанай абурун гада,

Савадлу яз гьар са рекьяй.

Илимрай кьил акъудай хва,

Алкьвадар Гьасан эфенди.

 

Халкьдин тереф хуьн тир ният,

Пачагьдиз экъечlай акси.

Душманри ваз ганай зиллет,

Алкьвадар Гьасан эфенди.

 

Къазаматрай азад хьанай,

Сад Аллагьдин куьмекдалди.

Хуьре мектеб на ачухнай,

Лезги хва Гьасан эфенди.

 

Рикlе аваз михьи ният,

Гъиле Къуръан, гъиз салават.

Зурба хьанай а ви къудрат,

Алкьвадар Гьасан эфенди.

 

Лезги хва тир девирд игит,

Ваз вирида гьуьрметзавай.

Сад Аллагьди пай ганвай,

Алкьвадар Гьасан эфенди.

 

Пlирер, шейхер юлдашар хьай,

Вун Меккадиз яхдиз фенай.

Вакай зурба шейх хьанвай,

Алкьвадар Гьасан эфенди.

 

Дагъустандин алим чlехи,

Вун Женнетдин багъда жеда.

«Дагъустандин асари» ви

Хайи халкьдиз савкьват хьана.

 

Ви невеяр камаллу я,

Тухум вири алимар я,

Архайин хьухь Эхиратда,

Алкьвадар Гьасан эфенди.

 

Мариян Бугаева

 

 

 

 

Дагъустан зи Ватан я

Гьикьван къастар хьаначиртlани,

Вун муьтlуьгъариз, Дагъустан.

Кlеви гьужумар атаначиртlани,

Вун дагъвийриз хьана масан.

 

Хьанач гьич садазни кьисмет,

Къанихвилер гьакь амукьна.

Беглер-ханар ийиз къибет,

Атай патахъ катиз хьана.

 

Сураяяр, Надир-шагьар,

Пачагьарни хашпараяр.

Амукьна кlасиз пlузарар,

Акурла чи кьакьан дагълар.

 

Гагь кьиблепатай душман,

Гьагь шеки патай кьушун,

Гагь гьуьлерилай атаман,

Яргъал фенач абурун дурум.

 

Алама рикlел бубад гафар:

Авалдай чахъ игитар,

Тlимил авайтlан яракьар,

Авунач чакай лукlар.

 

Гзаф къведалдай бузукьар –

Эвер тавур мугьманар,

Гъалиб жедай дагъвияр –

Лезги чилин игитар.

 

Агъсакъалар кlватl жедай,

Хуьруьн кимел, шартlар гьялиз,

Душман мукьув агатунвай,

Буйругъар гуз жегьилриз.

 

Игит рухваяр вири санлай,

Къарагъдай чlехи дяведиз.

Кас тадачир чан алай,

Барбатlдай вири са йифиз.

 

Туна Аллагьди ﷻ халкьдиз,

Чаз масан тир Дагъустан.

Баркалла гьахьтин миллетдиз,

Гьайиф татай эцигиз чан.

 

Къени дагъви язва гьазур,

Къаравул хьиз йифиз-юкъуз,

Вуж атайтlан ийиз зурзун,

Мужизат хьиз хуьда лугьуз.

 

Гьар са касдиз сад я Ватан,

Шурра хьурай зи Дагъустан.

Дагъларай къвез азандин ван,

Гьа чил патал гьайиф туш чан.

 

Баянар:

Къибет – разивал авачиз.

Сурая – фарсрикай тир игит дишегьли.

Мужизат – пайгъамбарди къалурзавай аламат.

Шурра – азадвал.

 

Гьажимирзоева Сона-ханум, Дагъустандин Огни шегьер

 

 

 

 

 

 

Хайи диде

Ви муьгьуьббат, ви руьгьда ава,

И дуьньядал кӀевиз жедач.

ГьакӀ назиквал, муьрветвал,

Вири ганва гьайиф татана.

 

Хайи диде, зи шадвал,

Ягъугъ вун заз авайди.

Мус жеда ваз чӀимелвал,

Рак ахъайда на къенидаз.

 

Заз ван атанва хъсан гафар,

Дидедин кӀвачик Женнет ква.

Диде авачиз рикӀ пичӀи жеда,

Адан уьмуьр гьеле чими я.

 

Хьуй гьар накъвар са сеферда,

Чи дидеяр сагъдиз хьурай.

Къенивални жеда ваз Женнетда,

Хийир-дуьа, виридалай михьиди.

 

Сад Аллагьди ﷻ хуьрай чи дидеяр,

Аллагьди ﷻ хуьй алемда авай дидеяр.

Чпин гевилар чпизни кӀан хьурай,

Хьанва абур, гьич тахьай хьиз.

 

Алиса Камова, таржума авурди Мурад Тагирбеков

26.08.2024 йис.

 

 

 

 

Мацар (Ахцегь район)

Чи суварин къужахда,

Лайихлу са хуьр ава.

Къагьриманрив гекъиг тежер,

Кьегьалрин хуьр вун я, Мацар.

 

Элкъвез лекьер суварилай,

Лекьерин ван алаз хьурай.

Ашукьдин ван алаз хьурай,

Лезги чилел квел, Мацар.

 

Булахарни ава къайи,

Ава гуьзел яйлахарни.

Чи суварин михьи гьава,

Дагъдин къайи шагьвар кӀанда.

 

Нехирбанар чпин малар гваз,

Хтанва къе майишат гваз.

Чубанар чпин суьруьяр гваз,

Хтанва къе хайи хуьруьз.

 

Хуьр гадарна хьанва гьайиф,

РикӀни, беден хьанва зайиф.

Гевил чӀавар, къекъвей чуьллер,

РикӀелай фидач хуьр Мацар.

 

Акьуллу ксар акъатай хуьр,

Хъсан инсанар акъатай хуьр.

Шаирар акъатай хуьр,

Бажарагълуйрин хуьр, Мацар.

 

Мурад Тагирбеков

2026-02-01 (Шаабан 1447 г) №2.


Эдебият

Мугьаммад ﷺ ашкар Я Аллагь, за авур ният Ля илягьа илляЛлагь, Кьабула ам тирла мурад Ля илягьа илляЛлагь.   Я Аллагь, зун гьатна рекье Жуван вилел акун Кябе. Капl кьабула а Ви кlвале Ля илягьа илляЛлагь.   Вибур я хьи чилер, цавар. Вири алем, ракъар, варцар. Ваз...


Интернет ва аялар

Интернетди жуьреба-жуьре халкьарихъ ва медениятрихъ галаз таниш жедай гзаф мумкинвилер ачухна. Ида са жерге хъсан крар арадал гъана, абурун арада акьулдин ва медениятдин ачухвал, чирвилин дережа гегьеншарун ва илимдин ахтармишунар гьевеслу авун ава.   Адалай гъейри, интернетди ам...


Ша, илиф, азиз Рамазан!

Рамазан варз гьар йисуз дуьньядин мусурманри гуьзлемишзавай багьа мугьман я, вучиз лагьайтlа а вацра хъсан амалар ийиз регьят жезва ва гьа са вахтунда абурай гузвай сувабдин кьадарни Аллагьди ﷻ артухарзава. Куьрелди лагьайтlа, Рамазан вацрахъ гьисабиз тежер кьадар хъсанвилер ава. Къуй чун абурукай...


Шейх Желил бубадикай кьисаяр

Вучиз чай хъваначир?   Шейх Желилаз, мугьмандиз ша лугьуз, гзаф теклифдай тир. Тlвар за кьадач, амма са касди Желилаз мугьмандиз ша лагьанай. Мугьмандиз фидайла, шейх Желилан суьрсет вичин гьебеда (чанта) жедай тир. Кlвализ фенмазди вичив гвай паярни фад-фад акъуддай. Ша лагьай чкадиз ам фидай...


Вучиз чна герексуз шейэр маса къачузва?

Чаз икI хьайиди яни? Фу ва нек къачуз туьквендиз фена, амма анай гель, «хъсандиз кьадай» нур гудай кофта ва вад декьикьадин вилик квез гьеле хабарни авачир эхиримжи гаджет гваз экъечIна. Гана кIанзавай пулунин кьадар акурла, са легьзеда нефес кьуразва, амма къене пата шадвал ава:...