Къурбандин суварин зурбавал

Къурбандин суварин зурбавал

Къурбандин сувар - им гьар йисуз гьаждал финалди кьиле тухузвай адетрин эхир, нетижа кьазвай хьтин кар я.

Ам Зу-ль-Гьижжа вацран 10-юкъуз къейд ийизва. И юкъуз гьайванар тукIваз, як паюналди къурбандар ийидай (садакьаяр гудай) адет ава. Адан гуьгъуьнай къвезвай 11, 12 ва 13-йикъариз «аййаму ташрикъ» лугьузва ва гьа и йикъаризни къурбандар авуртIа жеда.

Пак Къуръанда и месэладиз талукь яз, Аллагь Таалади иман гвайбуруз икI лугьузва: «Аллагь ﷻ рикIел гъиз капI-тIеат ая, къурбандар це».

Мугьаммад Пайгъамбарди ﷺ лагьана: «Къурбандин сувариз гьайван тукIун хьтин баркаллу кардилай хъсан кар Аллагь ﷻ рази хьун патал инсанди гьеле авунвач. И къурбанд Къияматдин юкъуз гьайвандин хам ва крчар алаз пайда жеда».

Къурбандин ивидиз Аллагьди ﷻ еке къимет гузва. Иви чилел аватдалди Аллагьди ﷻ къурбанд кьабулзава. Гьа са вахтунда, къурбандар михьи рикIелди авун герек я.

Къурбандин сувар кьуд юкъуз давам жезва. И йикъара бубайрин сурарал, багърийрин ва дустарин кIвалериз фин, сувар мубарак авун меслят къалурзава.

Къурбанддин шартlар

Гила са кьве гаф къурбандар авунин шартIариз талукь яз лугьун. Месела, къурбанд авун патал тукIваз хкянавай гьайван кьецIиди, буьркьуьди хьун герек туш. Крчар, япар, тум ва жендекдин маса паярни сагъбур хьун лазим я. Куьрелди, гьайван квайни-квайди, сагъламди хьун герек я.

Исламдин истемишун яз, ихьтин гьайванар къурбанд ийиз (тукIваз) жеда: йис тамам хьайи лапаг (хеб ва я гьер), кьве йис хьайи цIегь ва я мал (кал ва я жунгав), вад йис тамам хьайи деве.

Лапаг са касдилай, деве ва я жунгав ирид касдилай къурбанд ийиз жеда;

ТукIвадай вахт ва къайдани тайинарнава. Месела, гьайван суварин капI авурдалай гуьгъуьниз кьуд лагьай йикъан няни жедалди тукIваз жеда.

Гьайван тукIвадайла:

1. Ният ийида (яни флан касдилай Аллагь ﷻ патал за и гьайван къурбанд ийизва).
2. Бисмиллагьдилай гуьгъуьниз пуд сеферда такбир (Аллагьу акбар) кIелда.
3. Гьайван кьибледихъ элкъуьрна ихьтин дуьа кIелда: «Я Аллагь, им Вун патал я ва Ви патай я. Кьабула завай (флан касдилай - эгер масада вичин паталай къурбанд авун векил авунваз хьайитIа)». Пайгъамбардал ﷺ салават гъида (Аллагьумма салли аля саййидина Мугьаммадин ва аля али саййидина Мугьаммадин ва саллим).
4. «Бисмиллагьи, Аллагьу акбар» лагьана, тукIвада.

Къурбандин як пуд патал паюн меслят къалурзава: са пай кесибриз, кьвед лагьай пай - къуншийризни багърийриз, пуд лагьайдини - жуван хизандиз тада (Къурбанд авур гьайвандин хам маса гудай ихтияр авач. Ам хийирлу рекьиз ишлемишна кIанда).

Незуьр авур (са кар туькIуьн патал хиве кьунвай) къурбанд, жува тIуьн тавуна, вири паюн лазим я.

Шамиль Омаров