Суварин капI (Салатуль`Ид)

Суварин капI (Салатуль`Ид ва я `ИдкапI ) им Къурбанд суварин юкъуз (гьакI Сив хуьнин суваризни) рагъ экъечIайдалай гуьгъуьниз нисиналди (адет яз, тахминан рагъ экъечIна са сятдилай) ийизвай суварин кьве ракатдин суннаткапI я. Ам ийидай вахт мискIиндин имамдивай виликамаз чирун герек я.

Суварин капI кIвале авуртIани жеда, амма итимри а капI иман гвай ксарихъ галаз санал мискIинда авуртIа хъсан я. Жез хьайитIа, мискIиндиз яргъал рекьяй фена, куьруь рекьяй хтун меслят къалурзава, вучиз лагьайтIа, Аллагьдин Векил Мугьаммад Пайгъамбарди вичи гьакI ийизвай.

Суварин капI ийиз башламишдайла икI лугьуз ният авуна кIанда: «За ният ийизва `Иду-ль-Адгьадин (Къурбандин суварин) кьве кьил суннат-капI авуниз Аллагь патал». Эгер капI имамдихъ галаз санал ийизваз хьайитIа, ниятдин гафарал «имамдихъ галаз санал» ва я «имамдин гуьгъуьналлаз» келимаяр алава хъувун лазим я.

Ният авунихъ галаз сад хьиз тадиз «Аллагьу акбар» гафар лугьуда ва гъилер япарив кьван хкажна, ахпа агъузна руфунал эцигна капI авунив эгечIда. Чидайбуру кпIунин эвел кьиляй, адет тирвал, «Важагьту» дуьа кIелда. И дуьа авуна куьтягь хьайила, мад гъилер хкажна, «Аллагьу акбар» лугьуда ва ахпа гъилер авадарна, руфунал эцигна («Фатигьа» сура кIелдайла хьиз) кIелда: «СубхIана-л-лагьи валь-хIамду ли-л-лягьи ва ля илягьа илля-л-лагьу ва-л-лагьу акбар».

И дуьа кIелайдалай гуьгъуьниз мад, гъилер хкажна, «Аллагьу акбар» лугьуда, ахпа, сифте сеферда хьиз гьа са дуьа кIелда. Гьа икI ирид сеферда «Аллагьу акбар» лугьуда ва ругуд сеферда дуьа кIелда. Ахпа, ирид лагьай сеферда, «Аллагьу акбар» лагьайдалай гуьгъуьниз «Фатигьа» сура кIелда.

Адалай гуьгъуьниз вири гьерекатар адетдин кпIунал хьиз ийида. Кьвед лагьай ракатда «Фатигьа» сура кIелдалди вилик мад «Аллагьу акбар» лугьуда, анжах вад сеферда, сажда авуна къарагъдайла лугьузвай «Аллагьу акбар» квачиз.

Арайра лагьайтIа, сад лагьай ракатда хьиз дуьа кIелда, анжах кьуд сеферда. Эгер кьил какахьна, «Аллагьу акбар» шумуд сеферда лагьанатIа рикIелай алатнатIа, капI акъвазарун виже къведач, тIимил кIелайдай гьисабна, герек кьадар жедайвал алава хъийида.

Кьве ракатдани «Фатигьа» сурадилай гуьгъуьниз гьакI Къуръандай са аят ва я сура кIелун меслят къалурнава. Виридалайни хъсанди сад лагьай ракатда «Къаф», кьвед лагьайда - «Икътараба» сураяр, ибур тийижирбуруз сад лагьайда - «Аль-Кафирун», кьвед лагьайда - «Аль-Ихлас» («Къулгьу») сураяр кIелун хъсан я.

Суварин капI кIвале ийизвайбуру ам жуван хизан - паб, аялар, диде ва масабур галаз санал авуртIа хъсан я. Жезмай кьван суварин капI рекье-хуьле (сафар) авайбуруни авуртIа хъсан я. Винидихъ къалурнавай дуьа чин тийидай касдивай адетдин кьве кьил суннат капI (суварин капI авунин ният аваз) авуртIани жеда.