Устаздиз гьуьрмет авунин эдебар
Гьакъикъи устаздин гуьгъуьна аваз фин, ада тапшурмишнавай вирд (Аллагьдиз ﷻ зикир авун ва Пайгъамбардал ﷺ салаватар кIелун) тамамарун гьар са мусурмандиз ферз я. Ам итимриз ва дишегьлийриз, алимриз ва тийижирбуруз, гьакимриз ва гьакIан инсанриз, кьуьзуьбуруз ва жегьилриз ферз я.
Къуръандин гзаф аятри, Пайгъамбардин ﷺ гьадисри ва вири кьуд мазгьабдин имамри лагьай гафари мусурманар Аллагь ﷻ чирунин рекьиз – тIарикъатдиз – гьахьун, суфийрин шейхдин гъилик фин мажбур ийизва. Абур вири инал гъидай мумкинвал авач. Делилар кIанзавай касдивай Иорданияда акъуднавай «Гьакъаикъун ан ат-тасаввуф» ктаб кIелайтIа жеда.
Устаздин гуьгъуьна аваз фин герек туш лугьузвай фикир гьич дуьз туш. Виридаз малум я хьи, Аллагьди ﷻ инсан маса инсандихъ муьгьтеж яз халкьнава. Хайи йикъалай аял диде-бубадихъ муьгьтеж я, ахпа, гьина кIелиз хьайитIани, ам тербиячидихъ муьгьтеж я. Месела, низ духтурдин пеше къачуз кIанзаватIа, ам тежрибалу духтур-муаллимдихъ муьгьтеж я, рекьиз физвайди – рехъ къалурдайдахъ ва икI мад.
Эгер чун виридалайни четин, яргъал ва важиблу рекьяй – Аллагьдиз ﷻ мукьва жедай рекьяй физватIа, а рекье чаз устаз, рехъ къалурдайди герек туш лугьуз тестикьарзавай инсан, гьихьтин къвезмай крар акваз алакь тийидайди хьун лазим я. Акьуллу инсанди тестикьардани кьван, эгер беден сагъарун патал духтур герек ятIа, руьгьдин начагъвилер сагъар хъувун патал ахьтин духтур герек туш лугуьз? Суфийрин шейх – им алим я, Аллагь Тааладихъ физвай рехъ дуьз къалурзавай ва духтур я, руьгьдин азарар сагъар хъийизвай. Къе мусурман иллаки гьакъикъи шейхдихъ муьгьтеж я, гьавиляй ам адан гъилик фин лазим я. Шейхдин тербиядик экечI тавунин себеб я гзаф кьадар гунагьар, я ички ишлемишун, я пис хесетар ва икI мад хьун лазим туш. Гьикьван гзаф гунагьар аватIа, гьакьван фад суфийрин шейхдин патав фин лазим я, гьикI азарлу инсан тадиз духтурдин патав фин герек ятIа.
Садбур шейхдин патав физвач, чпивай галай-галайвал ва гьамиша лап вахтунда шейхдин тапшуругъар тамамариз тахьана, берекатдикай магьрум жез кичIевиляй. Нагьакь. Эгер са гьихьтин ятIани себебдалди ада вирдер авун ахъаяйтIани, ана гунагь авач, викIегьдиз шейхдин патав фена, тIарикъатдин рекьел акъвазун лазим я. Тапшуругъ тамамариз Аллагьди ﷻ ва шейхдин берекатди куьмек гуда. Бязибуру шейхдин патав физ тади ийизвач, абуру фикирзава хьи, эгер тIарикъатдин рекьиз фейитIа, уьмуьрдин хъсанвилер ишлемишна кIандач, кIвалах гадарна кIанда ва гьамиша хелвет хьана Аллагьдиз ﷻ зикир авуна кIанда. Имни ягъалмишвал тирди гъавурда акьун четин туш. ТIарикъатдин рекьел акъвазай инсандиз, виридаз хьиз, ихтияр авай сергьятра майишатдал машгъул жедай ихтияр ава ва кIвалахдилай экъечIдай муьгьтежвални авач. ГьакIни ахьтин инсанар жезва хьи, шейхдин муьруьдри гунагь крар ийизва лугьуз, абур шейхдин гьакъикъивиле шаклу жезва. Имни дуьз туш, вучиз лагьайтIа анжах пайгъамбарар я гунагьрикай хвенвайди, масабур Аллагьди ﷻ гунагьрикай азад яз, михьи яз халкьнавач. Иман гваз Исламда хьунилай гъейри, мусурмандиз шейхдин патав финилай чIехи бахт ва регьим авач.
Идалай кьулухъ чна чIехи имарин, алимрин ва шейхерин ктабрай къачунвай муьруьдди вичин устаздиз гьуьрмет авунин бязи эдебрин къайдайрикай лугьуда.
Муьруьд инанмиш хьун лазим я хьи, вичин устаз Пайгъамбардин ﷺ сердер ва Аллагьдин ﷻ гьакъикъи вали тирди. Муьруьд вичин устаз къенин юкъуз дуьньяда виридалайни тамам инсан тирдахъ инанмиш хьун лазим я. Амма шейхер, пайгъамбарар хьиз, вири гунагьрикай хвенва лагьана, фикирна кIандач. Абур гунагьрикай са тайин дережада хвенва, амма гунагьар авунни мумкин я, ва и карда вичин арифдарвал ава.
Шейхдиз гьуьрмет авун лазим я. Ам алай чкадал кIевиз рахун ва я маса инсанрихъ галаз рахун эдебсузвал я. Вири фикир адал кIватIун герек я. Шейх алай чкадал кIевиз хъуьруьн герек туш, амма кIуфук хъвер хьайитIа жеда. Адан патав фидалди, вирида дастамаз къачуна кIанда ва адан патав дастамаз гваз ва вири патарихъай михьи хьана кIанда. Ам рахадайла вирида кисна адаз яб гун лазим я, анжах ам рахана куьтягь хьайила, рахайтIа жеда. Ам алай чкадал, чна кпIуна гьиссзавай хьтин муьтIуьгъвал ва лап еке гьуьрмет чавай къакъатна кIанзавач. ГьакI асгьабри чеб Пайгъамбардин ﷺ патав тухузвай. Асгьаб Али ибн Аби ТIалиба ахъайзава: «Пайгъамбар ﷺ рахадайла, адан патав гвайбур вири кьилер агъузна ацукьдай, гьавиляй абурун кьилерал нуькIеривай ацукьиз жедай» (ат-Тирмизиди агакьарна, «Итгьафдиз» килиг, 8-том, 229-чин).
Устаздин патахъай эдеб вилив хуьдайла, адан патав гвайбурухъ, адан муьруьдрихъ галаз гьуьжетар авун герек туш. Гьа гьахьтин гьуьрмет адан хизандизни, папаризни, аялризни авун лазим я. Гьатта ам квевай яргъа аваз хьайитIани, адаз гьуьрмет авуна, жув а къайдада тухун герек я хьи, на лугьуди ам патав гва. Адахъ галаз алакъалу тир гьар са гафуна, гьар са карда, вири гьалара мукъаят хьана кIанда: адан парталар ишлемишна кIандач, адан балкIандал (улакьда), адан хъуьцуьгандал, адет яз ам ацукьзавай, ацукьна кIандач, ада адет яз ишлемишзавай къапунай хъвана кIандач, ам алай чкадал ксана кIандач. Ам алай чкадал суннат кпIар авунал машгъул хьана кIандач. Эгер ада суннат кпIар ийиз хьайитIа ва я мискIинда аваз хьайитIа, муьруьдривайни ам алай чкадал суннат кпIар авуртIа жеда. Ам Пайгъамбардин ﷺ сердер хьуниз килигна, ам жуван аялрилай ва диде-бубадилай, уьмуьрдин хъсанвилерилай ва алакъа авай вири инсанрилай гзаф кIан хьун лазим я. Адахъ кIанивал хьун – им кьве дуьньядани бахтлу хьунин бине я.
Адан патав фейила жуваз хийир къачунин фикир хьана кIандач, и дуьньядин ва эхиратдин уьмуьрдин няметар патал, Женнет къазанмишун ва Жегьеннемдикай къутармиш хьун патал, адан аламатар ва алакьунар (керематар) акунин мураддалди, ам акурла хъсан кас хьун патал адан патав фин лазим туш. Ниятда анжах са мурад хьана кIанда – Аллагь Таала рази хьун.
Устаздин разивал ва адан хийирлу таъсир жедач а касдиз, низ вичикай хъсан фикир аватIа. Жуван хъсан крарик ва чирвилерик умуд кутуна виже къведач. Вуж адан патав ичIи яз фейитIа, ам адан патавай ацIана хкведа. Са чIавузни устаздай адан аламатдин алакьунар акваз алахъна кIандач, вучиз лагьайтIа адан лайихлувал ва тамамвал абурулай ерли аслу туш. Ам ахтармишун патал адан патав фейитIа, ам бедбахтвилиз элкъуьн мумкин я. Устаздин патав фидалди, туба авун лазим я, цIувад ва адалай артух сеферда «Астагъфируллагь» лагьана, са сеферда «аль-Фатигьа» сура, пуд сеферда «аль-Ихлас» сура кIелда ва кIелайдан суваб устаздин руьгьдиз бахш ийида.
Устаздиз куьмек гудай, адаз къуллугъ ийидай мумкинвал хьайитIа, шад хьухь, амма и кардал такабур жемир. Ахьтин мумкинвиляй Аллагьдиз ﷻ шукур авун лазим я. Вуна устаздиз гьихьтин чIехи куьмек гайитIани, ам гзаф тирдай гьисабна кIандач, адан вилериз килигун лазим туш. Адан патав шаклу яз ва я такIанз фин герек туш. Ам алай чкадал муьруьд жезмай кьван кьил агъузна ацукьун, муьтIуьгъ яз ацукьун лазим я, адалай берекат (Аллагь ﷻ чир хьунин нур) къведайвал.
Ваз устаз гьихьтин гьалда акуртIани – ада дуьньядин ихтилатар ийизвани, хъуьрезвани, хъел квани, тIуьн незвани ва я зарафатар ийизвани – гьи дуьшуьшда хьайитIани ви инанмишвал ва адахъ авай кIанивал дегиш хьун гьич виже къведач, вучиз лагьайтIа ахьтин гьалари адан лайихлувилин чIехи дережадиз сакIани пис эсер ийидач. Вуна адан гъалатIдай гьисабзавай кардикай ваз вуна дуьзди яз гьисабзавай жуван кардилай гзаф хийир жеда. Гьавиляй ваз адан буйругъдиз муьтIуьгъ хьайитIа хъсан я, гьатта вуна адан крар Шариатдихъ галаз кьан тийидайбур яз фикирзаватIани. Абур ахьтинбур жезвайди туш. Вуна акI фикирзава вун Шариатдин гъавурда дериндай акьун тавунвайвиляй ва вун Шариатдин арифдарвилин деринрин гъавурда акьадач. Ахьтин буйругъра адахъ далу агалдара ва адакай жуван инанмишвал ва фикир дегишармир. Ада ваз тербия гудайла, вун адан вилик кьенвай инсан чуьхуьзвайдан вилик квай мейит хьиз хьухь, михьиз адаз кIандайвал ийиз ва ада ийизвай крариз муьтIуьгъ жез.
Кьатl ама.
