Главная

Вахт рекьизва…

Вахт рекьизва…

Вахт рекьизва…

Гзаф мумкинвилер авай дуьньяда виридалайни кьит затI вахт хьанва. Ам бес тахьуникай виридаз зарар жезва – гъвечIибурузни, чIехибурузни. Уьмуьр секундомердал алай цифраяр хьиз фад физвайди хьиз жезва. Чна гьавайда ракъурзавай гьар са декьикьа чна чаз акси яз ийизвай чIехи тахсиркарвилив гекъигиз жезва.

 

Алай аямда сагъдиз амукьун, вилик фин, руьгьдин жигьетдай чIехи хьун, мукьвабуруз вахт чара авун патал, чаз халисандиз и 24 сятинин къадир хьана кIанда, абур са чIавузни гзаф жедайди туш, амма чун патал а вахтунин гьисаб гьар гьи легьзеда хьайитIани куьтягь хьун мумкин я.

Вахтуникай душман ваъ, жуван патал алайди гьикI ийидатIа, ша чна санал кьил акъудин.

 

Инал ва исятда

Жуван йикъар жезмай кьван хийирлудаказ ишлемишиз чирдалди вилик, чи вахт чуьнуьхзавай хесетрикай чун азад хьун лазим я. Гзаф кьадар месэлаяр гьялун патал къачузвай сад лагьай кам – им аннамишун я. Йикъар кIан квачир дериндиз аватунин себеб жагъурун патал, исятдин вахтунда куьн квел машгъул ятIа гъавурда акьуна кIанда. Дустарихъ галаз рахазвани, тахьайтIа соцсетра авани? Аял математикадин гъавурда твазвани ва я диде-бубайрин чатда ихтилатар ийиз ацукьнавани? Компьютердихъ ацукьна кIвалахзавани, я тахьайтIа онлайн туьквендай шейэр маса къачузвани? Къенин юкъуз вишералди ракьар ава, абура гьатайла инсандин рикIелай вахт алатзава. Амма и ракьара гьат тавун чалай аслу я.

Гуьгъуьнал алай кам – хъсандакайни лап хъсандакай хкягъиз чир хьун я. Гьар гьи кар гъиле кьуртIани, чна жува-жуваз суал гун лазим я: «И вахт завай генани хийирлу кардиз серф ийиз жедани?» Месела, аялрихъ галаз кинодиз килигун хъсан я, амма абурухъ галаз михьи гьавадал къугъун – генани хъсан. Жув вилик тухун патал са хийирлу затI кIелун хъсан яни, я тахьайтIа исятда куьмекдихъ муьгьтеж са тайин тир инсандиз куьмек гун?

 

Им бине я

Тайм-менеджмент – жуван вахт идара авунин устадвал, гьар садаз чир хьана кIанзавай кар я, иллаки а касдиз, нин уьмуьрда кьведалай гзаф «гужлуз кар ийизвай хилер» аватIа. КIвалах ва кIвалин крар, кIвалин крар ва аялар, аялар ва кIелун. Вири и четинвилерал гуж акакьда жуван вахт идара ийиз чир хьайила. Тайм-менеджментдин пешекаррин фикирдалди, сифтедай мурадар тайин авун, ахпа абур тайин тир месэлаяр хьиз къалурун виридалайни хъсан я. А месэлаяр жуваз виридалайни герек хьунин тегьердиз килигна паюн герек я. Авуна кIанзавай вири крар кхьенвай ва абур тамамарун патал герек къвезвай вахт къалурнавай сиягь туькIуьра. Гуьгъуьнлай куьне ам гьакъикъатда ийиз алакьай крарихъ галаз гекъигда ва квевай вахт генани дуьз пайиз жеда.

Зурба сиягь авай чар вири юкъуз гьамиша вилик тахьун патал, ам «пакаман», «йикъан» ва нянин» паяриз паяйтIа жеда. Чкадал кьил акъудайтIа жеда: «кIвалин крар» ва «шегьерда авай крар». Чарасуз жуваз «герек хьайитIа лагьана вахт» тур. Пешекарри, гуьзлемиш тийизвай крар фикирдиз къачуна, кIвалахдин ва гьакIни жуван хсуси вахтунин анжах 70% гьисабдиз къачун меслят къалурзава. Ида са кардизни килиг тавуна, йикъан график кьиле тухуз куьмек гуда.

Куьне куь уьмуьр квез серф ийизватIа генани хъсандиз чир хьун патал са гьафтедин, вацран, йисан план туькIуьрайтIа жеда. Ихьтин чIехи графикди вахт менфятлудаказ пайиз куьмек гуда: кIелун, кIвалах, хизан – гьар са хилез лазим фикир гана кIанда. Жуван къуватриз дуьз къимет це. Йикъан эхирдай намусдиз азиятар тагудайвал, я тахьайтIа туькIуьрнавай план кIвалин яргъа пипIез гадар тавун патал, жуван вилик жувалай алакьдай везифаяр эциг. Виридалайни важиблу крар ая, къуй тIимил хьурай, амма ери авайбур ва вахт акадар тийиз ийидайбур. Нетижа хкажиз кIанзавай гьар са инсанди вичин биоритмаяр фикирда кьуна кIанда. Йикъан къене чи къуватар хкаж жезвай ва агъуз аватзавай вахтар ава. Жуваз гужлувал виридалайни гзаф авай вахтунда акьулдин ва бедендин къуватар герек къвезвай месэлаяр гьялун лазим я, агъуз аватайла – кьвед лагьай дережадин крар.

 

Пакаман берекатдин клуб

Социальный сетра #Samklub ва #morningroutine тегриз виш агъзурралди инсанар килигзава. Блогерри, пакамахъ фад къарагъайла гьикьван нетижалу хьун мумкин ятIа, чпин чешнедалди къалурзава. Спорт, жувахъ гелкъуьн, ктабар кIелун, сейр авун, яратмишунал машгъул хьун. Ибур вири агакьзавайбур пакаман жуван крар сятдин 5-далай 9-дал кьван ийизвайбур я. Пакамахъ фад къарагъуни уьмуьрдиз гьикI таъсирзаватIа кхьенвай ктабрикай бестселлерар жезва.

И дуьньяда тIвар-ван авай ва девлетлу инсанар гьикI экв жедалди къарагъзаватIа ва уьмуьрдин вири хилера абурухъ агалкьунар жезватIа ахъайзавай кьисайри инсанрин рикIерик къалабулух кутазва. Чаз, мусурманриз, виридалайни хъсан рехъ ава – 1400 йисан идалай вилик вичин умматдиз экуьнин кпIунилай кьулухъ ксун тавунихъ эвер гайи Мугьаммад Пайгъамбар ﷺ. Пайгъамбарди ﷺ лагьана: «Я Аллагь ﷻ, зи умматдиз пакаман вахт хийирлу ая!» Рагъ экъечIдалди къарагъайла, вахтунда экуьнин ибадат авурла, чна чаз хъсан йикъаз ракIар ачухзава. Пакамахъ кIелзавай шейэр чаз лап хъсандиз чир жезва, цIийи затIар рикIел хуьз регьят жезва, чавай бегьерлудаказ кIвалах ийиз жезва, фикир кьилиз кIватI жезва, хъсандиз фикирда амукьзава. Экв жедалди къарагъайла вахт чаз гьикI муьтIуьгъ жезватIа, душмандикай чи дустуниз гьикI элкъвезватIа, чавай гьиссиз жеда.

И пакаман берекатдин клубдик гьикI экечIда? Регьятдиз, анжах кIевидаказ жуван режим кьиле тухун лазим я. Wi-Fi, вири кIвале авай экв хкудна сятдин 9-даз ксана кIанда. КIевиз будильник эцигна ва ада зенг ягъайла жуван назикдиз хвенвай жендек меселай къарагъиз мажбур авуна кIанда. И кар югъ-къандавай тикрарна кIанда. Сятдин 9-далай кьулухъ гъиле телефон кьадай хесетдихъ галаз женг чIугуна кIанда. Геждалди мугьманда ацукьун акъвазарна кIанда. Ксудалди вилик авуна кIанзавай са хара кIвалахар жува-жуваз туькIуьрна кIандач. Йифен кьулалди суфрадихъ ацукьна чаяр хъунар, экуьнахъ чай хъунал дегишарна кIанда. Жува-жувал гуьзчивал тухун ва низам хуьн, жувал кIвалах тухун ва чун телефзавай шейэрихъ галаз женг чIугун – им пакамахъ фад къарагъунин ва кьве дуьньядани бахтлу хьунин рехъ я.

 

Сафия Фокина

2026-06-01 (Зуль Гьижжа 1447 г.) №6.


КьетIенвилер гьисаба яхъ

Акьалтзавай несилдиз тербия гун алай аямдин жемятдин важиблу везифа ва чи уьлкведин сиясатдин пай я. Ам менфятлудаказ кьилиз акъудунилай уьлкведин гележег аслу я. Демократвилин бинеяр авай правовой уьлкве туькIуьрун руьгьдин жигьетдай девлетлу, хиве жавабдарвал авай ва сагълам несил тербияламиш...


Ашервиле тахсирлу авунин гунагь

Исламда цlемуьжуьд лагьай чlехи гунагь – михьи дишегьлияр, гьакlни итимар ашервиле (зина) тахсирлу авун я. Эгер ам авай кlвалах ятlа, ада Шариатдин къазидин кьилив а кар (зина) чпин вилералди акунвай кьуд шагьид-итим гъун лазим я. Тахьайтlа, маса кас ашервиле тахсирлу авурдаз жаза къвезва....


Сура «аль-Анфаль»

Эвел алатай нумрайра   (Эй, имансузар!) Эгер куьне къарар тIалабзавайтIа, къарар квел агакьна (куьн ваъ, мусурманар гъалиб хьана). Нагагь куьне акъвазарайтIа (Аллагьдин Расулдиз душманвал ийиз ва адахъ галаз дяве ийиз), ам квез хъсан жеда. Амма куьн элкъвена хтайтIа (адахъ галаз дяве авунал),...


Гъуьл кечмиш хьана…

Зи уьмуьрда бедбахтвал хьана: бейхабардиз зи кIани гъуьл кечмиш хьана. Чун кефи хан тийиз санал 30 йисалай гзаф яшамиш хьана, планар туькIуьрзавай, мурадар авай. Вири са легьзеда атIана. Инлай кьулухъ гьикI яшамиш жедатIа, чидач.   Алимдин жаваб: И дуьньядиз атай гьар са инсан Аллагь...


Аш’аридин акъида дуьзди тушни?

Суал: Эхиримжи вахтара имам Аш’аридин акъида (инанмишвилин тегьер) инкар ийизвай, ам кафирвал я лугьузвай инсанар акъатнава. Абур гьахъ яни?   Жаваб: Ваъ, абур ягъалмиш я. Фикъгьдин (шариат) месэлайрин гьакъиндай «агьлу-с-Суннадин» имамар Абу Гьанифа, Малик, Шафии ва Агьмад...