Юнус пайгъамбардин агьвалат тикрар хъхьана
Итим китди туькьуьнна. Адал гьикI чан аламукьна?
Къуръандани Библияда кхьенвай Юнус (Иона) пайгъамбардин кьиса 2021-йисан июндин сифте кьиляй Америкадин Массачусетс штатдин Провинстаун шегьердин кьере тикрар хъхьана.
56 йисан яшда авай Майкл Паккарда аквалангиствиле кIвалахзавай ва гьар юкъуз ам омарар (гьуьлуьн цIуд кIвач квай пахлаханар) кьаз гьуьлуьн кIаниз гьахьзавай. Гьа юкъуз ам, гьамиша хьиз, кIвалахдал фена, ва са куьнини бедбахтвиликай хабур гузвачир. Амма дериндиз гьахьайла, ам садлагьана михьиз мичIи чкадиз аватна. Майкл сифтедай вуч хьанватIа гъавурда акьунач, ада вичел са шей алчукайди хьиз ва беден зарбдиз са гьиниз ятIани физвайди гьиссна. Тежрибалу балугъчи хьиз ам гъавурда акьуна хьи, сифтедай ам зурба гьуьлуьн гьайвандин сивиз фенва ва ахпа ам адан руфуниз тухванва.
Гьа и легьзеда Майкл Паккарда рикIяй вичин уьмуьрдихъай вил атIана ва вичин 12 ва 15 йисар хьанвай рикI алай рухваяр рикIел хкана. Адет яз океанда инсанрал акулайри гьужумдайди я, амма хирер тахьуни им акула туширдакай лугьузвай. Майкл михьиз мичIи чкада авай, амма идалай вилик ам са хъуьтуьл турбадай ракъурнавай. Михьиз кьеженвай, кьил акъат тийир нияр, гъер – вири ахвара хьиз тир, ва ам вич рекьидайди инанмиш яз, ажалдал вил алаз акъвазнавай. Амма ажал къвезвачир ва гзаф затIар акур аквалангистди вичин чан патал женг чIугун кьетIна.
Ам тийижир гьайвандин къене инихъ-анихъ югъваз, эцягъиз гатIумна. Аквадай гьалда, гьайвандиз вердиш тушир гьатай затI бегенмиш хьанач ва ам садлагьана гьар патахъ физ башламишна, къене авай Майкл лагьайтIа, гагь эрчIи патахъ, гагь чапла патахъ гадар жезвай, ва эхирни ам вичин къеняй гадарна. Анжах гьа чIавуз тежрибалу аквалангист гъавурда акьуна ам зурба горбатый китди туькьуьннавайди.
Къуватдай фенвай итим адахъ галаз санал кIвалахзавайбуру ва маса балугъчийри къахчуна ва тадиз шегьердин азарханадиз агакьарна. Шукур хьурай Аллагьдиз , вири хъсан хьана: духтурриз еке зиянар ва хайи кIарабар жагъанач, чуькьуьн себеб яз анжах хъуьтуьл тканриз зиян хьанвай. Са тIимил вахтунилай Майкл азарханадай ахъайна, амма адаз гужлу шок хьанвай ва са кьадар вахтунда ада реабилитация фена кIанзава. Гьелелиг адаз къекъвез са тIимил четинзава, амма адаз вичин кIвалахдал хтунин кIеви ният ава.
Китри инсанрал гьужум авун
Китар дуьньяда авай виридалайни чIехи гьайванар я. Абур гьакьван зурбабур ятIани, абурукай инсанриз къурхувал авач ва артухлама абуру кьасухдай гьужумзавач. Китри гимийрал ва сирнавзавай маса шейэрал гьужумай лап тIимил дуьшуьшар къейднава. Майкл Паккардан кьилел атай агьвалат – лап кьериз жезвай дуьшуьш я.
Зоологри къейдзавайвал, китри гъвечIи балугъар ва пахлаханрин жуьреяр кьун патал сив гьяркьуьз ахъайзава ва и вахтунда абуруз чпин вилик вуч жезватIа аквазвач. Гьа ихьтин, китди гъуьрч ийидай вахтунда, Майкл адан вилик акатна ва идалди Юнус пайгъамбардин кьилел атай дуьшуьш тикрарна. Майклан бахтуни гъана, ам китдин къене яргъалди амукьдайвал хьанач.
Амма Юнус пайгъамбардин ва ам зурба гьуьлуьн гьайвандин руфуна хьайи кьисадиз талукь яз лагьайтIа, адакай Библиядани Къуръанда кхьенва, ам лап итижлуди я ва ада инсанар патал гзаф арифдарвал ва насигьатар ава. Къуръанда идакай икI лагьанва (баяндин мана): «…Ада (Юнуса) мичIи чкадай (балугъдин руфунай) Чаз лагьана: «Валай гъейри ибадат авуниз лайихлу Рабби авач! Вун михьи я (вири нукьсанрикай)! Гьакъикъатда за адалатсузвал авуна». Чна адан дуьадиз жаваб гана ва ам пашманвиликай къутармишна…» («Аль-Анбия» сура, 87-88-аятар).
МУГЬАММАД РАДЖАБОВ
