Главная

Асиррай фенвай муьгъ

Асиррай фенвай муьгъ

Дагъустан Республикадин меркезда, Исламдин юкьван асиррин алемдин образовательный центрайрин виридалайни метлеблубурукай сад тир, ан-Низамия медресадин бине эцигайдалай инихъ 950 йис тамам хьуниз бахшнавай чIехи форум кьиле фена.

 

2025-йисан декабрдиз Махачкъала вири Россиядай алимар, тарихчияр, диндин алимар ва ругьанийрин регьберар вичел чIугвадай чкадиз элкъвена. Дуствилин КIвале кьетIен шадвилелди Вирироссиядин форум «Ан-Низамия медресадин 950 йис: къадим университетди Россиядин медениятдик ва образованидик кутур пай» кьиле фена.

1075-йисуз ЦIахур хуьре бине эцигай ан-Низамия медресада диндин ва светский илимрин арада сергьят авачир, ана философияни, теологияни, медицинани асторономия санал чирзавай.

РД-дин Кьил Сергей Меликован куьмекдалди Дагъустан Республикадин Муфтиятди тешкилнавай форумдин иштиракчийри, амай месэлайрихъ галаз санал, къвезмай несилрал гьакIан са чIехи тIварар ваъ, гьакIни ан-Низамиядин цлара арадал атанвай чирвал гунин методология гьикI агакьардатIа лугьуз, веревирд ийизвай.

Анал рахай РД-дин алимрин Советдин председателдин куьмекчи, Исламдин илимрин доктор Мугьаммад Магомедова гьикI медреса Исламдин илим арадал гъидай чка хьанатIа ва гьикI анай къачур илимди сагъ са регионар девлетлу ийизвайтIа, лагьана. Россиядин РИУ ЦДУМ-дин проректор Руслан-хазрат Саяхова вичин рахунра къейд авурвал, ан-Низамиядин ирс – им музейдин экспонат туш, ам алай девирдин образование патал къуват къачудай чан алай чешме я.

Элкъвей столди вичин кIвалах акьалтIарайла, Дуствилин КIвалин чIехи залда шад межлис кьиле фена, ана 800 кьван касди иштиракна. Тебрикдин гафарилай ва Россиядин регионрин муфтияр рахайдалай кьулухъ нашидар яна ва «Этос» театрди тамаша къалурна.

Форумдин вини дережа – медресадин ватанда, ЦIахур хуьре, мусурманрин алимрин межлис кьиле фена.

 

Роберт Курбанов

2026-03-01 (Рамадан 1447 г.) №3.


Хъсанвилин «зулум»

Адетдин гьал фикирдиз гъваш. Куьне, хъсан ниятар аваз, мукьва инсандиз са важиблу ва хъсан кар ийизва. Белки, ада тIалаб тавунваз жуван ял ядай югъ адаз гузва, ада са уьтери лагьай адан месэла гьялзава, я тахьайтIа ам шадарун патал, четин хуьрек гьазурзава.   Амма вил алай рикIин сидкьидай...


Алукьзавай сувар мубаракрай!

Регьимлу ва Мергьяматлу Аллагьдин тIварцIелди! Играми мусурман стхаярни вахар, за квез виридаз алукьзавай шад ва нурлу сувар Ид-уль-фитIр мубарак ийизва.   Рамазан вацра куьне кьур вири сивер, авур дуьаяр ва вири хъсан крар къуй Аллагь Таалади кьабулрай, абур Ада квез са шумуд сеферда эвез...


ФитIр закатдин важиблувал

Закату-ль-ФитIр – сагь гьар са мусурманди, Рамазан вацра сивер хуьн-техуьнилай аслу тушиз гузвай ферз тир садакьа я. Умаран хва Абдуллагьа Пайгъамбардин ﷺ гьадис ахъайна: «Мусурманрин арадай итим ва дишегьли, азадди ва лукI талагьна, Рамазан вацра закату-ль-ФитIр гун гьар са инсандиз...


Устаздиз гьуьрмет авунин эдебар

Эвел алатай нумрада   Устазди ганвай, Аллагьдиз ﷻ зикир авунин, тапшуругъар вахтунда, эдебдин къайдаяр кьиле тухуз, тамамариз алахъ. Са гьихьтин ятIани себеб аваз ахъа хьайи вирд эвез хъийиз алахъ. Метлеблу ва устаздиз хийир авай крар хабар кьун тавуна авуртIани жеда, амма ада...


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Абу Бакран хтул   Асма бинт Абу Бакра ахъайзава хьи, гьеле Меккада амаз ам руфунал залан хьана. Аял хадай вахт жедайла, чна гъуьлуьхъ галаз Мединадиз куьч хьун кьетIна. Рекье чун Къуба лугьудай чкада акъвазна.   Ана за чи хва Абдуллагь хана. За ам Аллагьдин Расулдин ﷺ патав тухвана ва...