Главная

Асиррай фенвай муьгъ

Асиррай фенвай муьгъ

Дагъустан Республикадин меркезда, Исламдин юкьван асиррин алемдин образовательный центрайрин виридалайни метлеблубурукай сад тир, ан-Низамия медресадин бине эцигайдалай инихъ 950 йис тамам хьуниз бахшнавай чIехи форум кьиле фена.

 

2025-йисан декабрдиз Махачкъала вири Россиядай алимар, тарихчияр, диндин алимар ва ругьанийрин регьберар вичел чIугвадай чкадиз элкъвена. Дуствилин КIвале кьетIен шадвилелди Вирироссиядин форум «Ан-Низамия медресадин 950 йис: къадим университетди Россиядин медениятдик ва образованидик кутур пай» кьиле фена.

1075-йисуз ЦIахур хуьре бине эцигай ан-Низамия медресада диндин ва светский илимрин арада сергьят авачир, ана философияни, теологияни, медицинани асторономия санал чирзавай.

РД-дин Кьил Сергей Меликован куьмекдалди Дагъустан Республикадин Муфтиятди тешкилнавай форумдин иштиракчийри, амай месэлайрихъ галаз санал, къвезмай несилрал гьакIан са чIехи тIварар ваъ, гьакIни ан-Низамиядин цлара арадал атанвай чирвал гунин методология гьикI агакьардатIа лугьуз, веревирд ийизвай.

Анал рахай РД-дин алимрин Советдин председателдин куьмекчи, Исламдин илимрин доктор Мугьаммад Магомедова гьикI медреса Исламдин илим арадал гъидай чка хьанатIа ва гьикI анай къачур илимди сагъ са регионар девлетлу ийизвайтIа, лагьана. Россиядин РИУ ЦДУМ-дин проректор Руслан-хазрат Саяхова вичин рахунра къейд авурвал, ан-Низамиядин ирс – им музейдин экспонат туш, ам алай девирдин образование патал къуват къачудай чан алай чешме я.

Элкъвей столди вичин кIвалах акьалтIарайла, Дуствилин КIвалин чIехи залда шад межлис кьиле фена, ана 800 кьван касди иштиракна. Тебрикдин гафарилай ва Россиядин регионрин муфтияр рахайдалай кьулухъ нашидар яна ва «Этос» театрди тамаша къалурна.

Форумдин вини дережа – медресадин ватанда, ЦIахур хуьре, мусурманрин алимрин межлис кьиле фена.

 

Роберт Курбанов

2026-05-01 (Зуль Къаада 1447 г.) №5.


Авиценнадин ахтармишун

Инсан – паярикай кIватIнавай тамам тушир органрин кIватIал туш, ам сагъ сад тир махлукьат я. Адан беден, акьул ва руьгь акьван кIевиз сад-садак акахьнава хьи, са чкада хьайи гьар гьи чIурувили хьайитIани гьикI хьайитIани масабуруз таъсир ийида. Алай девирдин психосоматикади Исламдин адетри ва...


Буржарин фур

Ингье вад йис я гъуьл буржарин фура аваз: куьгьне кредитар алудун патал цIийибур къачузва. Гаталди «кьечIяда» лугьуз гаф гузва, амма гатуз мад къахчузва. За адаз авайвал гьакъикъат лагьана, амма жаваб яз заз ван атайди зун кIеви къван хьтин рикI авайди я лугьудай гафар ва «вичин...


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Абу Бакран иман   Са сеферда Пайгъамбарди ﷺ асгьабривай хабар кьуна: «Квекай садаз кьванни (къе) ахвар акунани?» Са асгьабди лагьана: «Заз акуна, гьикI цаварилай терезар эвичIнатIа ва абурал вунни Абу Бакр алцумна, вун адалай залан хьана. Ахпа Абу Бакр ва Умар алцумна, Абу...


СУАЛ-ЖАВАБ

Нежесдихъ гъил галукьайтIа, дастамаз чIур жезвани? Чиркерихъ (нежес) гъил ва я бедендин маса пай галукьай чlавуз дастамаз чlур жезвач, амма ам целди чуьхуьн лазим я. Инсандиз себеб ва муьгьтежвал авачиз, вичиз-вич нежесрай кьацlурдай ихтияр авач, гьарам я....


Кьиникьихъ галаз алакъалу Шариатдиз акси адетар

1.         ЯхцIурар (яхцIурни цIикьведар) къейд авун патал тешкилзавай межлисар. Кьейиди рикIел хкун патал адетар ийидайла мусурман тушир халкьарин адетриз тешпигь жедай ихтияр авач. Пайгъамбардин ﷺ гьадисда лагьанвайвал, яс пуд йикъалай гзаф кьадай ихтияр...