Главная

Асиррай фенвай муьгъ

Асиррай фенвай муьгъ

Дагъустан Республикадин меркезда, Исламдин юкьван асиррин алемдин образовательный центрайрин виридалайни метлеблубурукай сад тир, ан-Низамия медресадин бине эцигайдалай инихъ 950 йис тамам хьуниз бахшнавай чIехи форум кьиле фена.

 

2025-йисан декабрдиз Махачкъала вири Россиядай алимар, тарихчияр, диндин алимар ва ругьанийрин регьберар вичел чIугвадай чкадиз элкъвена. Дуствилин КIвале кьетIен шадвилелди Вирироссиядин форум «Ан-Низамия медресадин 950 йис: къадим университетди Россиядин медениятдик ва образованидик кутур пай» кьиле фена.

1075-йисуз ЦIахур хуьре бине эцигай ан-Низамия медресада диндин ва светский илимрин арада сергьят авачир, ана философияни, теологияни, медицинани асторономия санал чирзавай.

РД-дин Кьил Сергей Меликован куьмекдалди Дагъустан Республикадин Муфтиятди тешкилнавай форумдин иштиракчийри, амай месэлайрихъ галаз санал, къвезмай несилрал гьакIан са чIехи тIварар ваъ, гьакIни ан-Низамиядин цлара арадал атанвай чирвал гунин методология гьикI агакьардатIа лугьуз, веревирд ийизвай.

Анал рахай РД-дин алимрин Советдин председателдин куьмекчи, Исламдин илимрин доктор Мугьаммад Магомедова гьикI медреса Исламдин илим арадал гъидай чка хьанатIа ва гьикI анай къачур илимди сагъ са регионар девлетлу ийизвайтIа, лагьана. Россиядин РИУ ЦДУМ-дин проректор Руслан-хазрат Саяхова вичин рахунра къейд авурвал, ан-Низамиядин ирс – им музейдин экспонат туш, ам алай девирдин образование патал къуват къачудай чан алай чешме я.

Элкъвей столди вичин кIвалах акьалтIарайла, Дуствилин КIвалин чIехи залда шад межлис кьиле фена, ана 800 кьван касди иштиракна. Тебрикдин гафарилай ва Россиядин регионрин муфтияр рахайдалай кьулухъ нашидар яна ва «Этос» театрди тамаша къалурна.

Форумдин вини дережа – медресадин ватанда, ЦIахур хуьре, мусурманрин алимрин межлис кьиле фена.

 

Роберт Курбанов

2026-04-01 (Шаввал 1447 г.) №4.


Иманди дуьзвал истемишзава

Эвел алатай нумрайра   Йикъа шумуд сеферда куьне гунагьрикай туба ийизва, Аллагьдин ﷻ жазадихъай кичIела, мад абур хъувун тавунин ният аваз? Жувавай хабар яхъ, куьн садра кьванни Аллагьдихъай ﷻ кичIевал гьиссна шехьайди яни?   Аллагьди ﷻ Къуръанда лагьана (мана): «Абуруз...


Я Аллагь, Вуна заз ихьтин аялар вучиз гана?

Гьуьрметлу стхаяр ва вахар! Аллагь Таалади чаз и дуьньяда яшамиш жедай къайда - Шариат къалурнава. ГьикI гьар са гъвечIи ва я чIехи алатдин конструкторди «эксплуатациядин къайдаяр» кхьизватIа, гьакI и Шариатни Халикьди Вичин махлукьатрикай виридалайни ажайиб, къимет авай - инсан патал...


Къуни-къуншивал

Са юкъуз дахдиз аялрин кIвале Айшани диде къуншийрикай ихтилатар ийиз ацукьнаваз акуна. Руша чпин къуншияр гьихьтин мегьрибан, чин ачух, хъсан инсанар ятIа, ихтилатзавай.   Гьа и арада дахди, абур авай кIвализ гьахьна, икI лагьана: «Ваз чидани, чан руш, кIвал къачудалди, къуншидал вужар яшамиш...


Буба туна, диде хъфизва…

Дидедиз бубадихъ галаз чара жез кIанзава ва за вуч фикир ийизва лугьуз, ада завай хабар кьазва. Буба инсульт себеб яз кьве йис я инвалид хьана, амма вич-вичихъ гелкъвезва, кIвалахал физва. Дидедин ва бубадин арада мукьвал-мукьвал къалмакъалар жезвай ва заз чизва, чара хьайила дидедиз регьят жеда,...


Диде-бубадиз гьуьрмет авунин эдебар

Эвел алатай нумрада   Диде-буба кечмиш хьайидалай кьулухъ абурухъ дуьаяр кIелун, Аллагьдивай ﷻ регьим ва абурун гунагьрилай гъил къачун тIалабун давамарун лазим я.   Гьадисда лугьузва: «Эгер диде-бубадиз азиятар гайи касди, рикIин сидкьидай а кардин патахъай туба авуна,...