Главная

Умматдин тlал

Умматдин тlал

Умматдин тlал

ЦIуд йисаралди давам жезвай акьунар мад къати хьана. Адан нетижайри вири мукьвал рагъэкъечIдай патан региондиз зарар гузва, вири дуьньяди адан патахъай гъам чIугвазва. Зурба кьадар телефвилер ва абур къвердавай артух жезва.

 

Им са асирдилай артух яз идалай вилик башламишна: бязи чувудриз хсуси гьукумат арадал гъиз кIан хьун, цIуд агъзурралди чувудар Палестинадин чилел куьч хьун, Палестина паюнин патахъай ООН-дин резолюция, арабринни чувудрин сад лагьай дяве ва гуьгъуьнлай гьамиша жезвай акьунар. Тарихдиз деринра гьахьдач, ам виридаз малум я.

Садбуруз – им чилер патал дяве я, муькуьбуруз – азадвал патал женг. Амма кьве дуьшуьшдани ислягь инсанар, дишегьлияр, аялар рекьизва ва азиятдик ква. Агъзурралди инсанар чпин кIвалер гадарна финиз мажбур хьанва.

Къе Палестинада кьиле физвай вакъиаяр са вахтунда тарихда хьайи вакъиайриз ухшар ава. 1099-йисуз кьиле фейи сад лагьай хашарин дяве ва хашар алайбуру Иерусалим къачурвал рикIел хкваш. Ахпа 1187-йисалди ам абурун гьукумдик хьана, та машгьур Салагь ад-Дина ам дяведалди абурувай къахчудалди.

Вири и йисара Иерусалим элкъвена мусурманрин ва мусурманрин гьукуматрин юкьва авай. Амма и карди ам азад авуниз сакIани куьмек гузвачир, вучиз лагьайтIа мусурманрин арада садвал авачир. Салагь ад-Дина авур сифте кар – сад авун, мусурманар диндихъ, илимдихъ хкун, абура виридалайни хъсан ерияр тербияламишун тир. Къе вири патарихъай элкъвена мусурманрин юкьва авай Палестинадиз вичин къене сад ийидай къуват жагъизвач – ам гзаф йисара жуьреба-жуьре дестейрин таъсирдик квай сергьятриз пайнава. Абур вири мусурманар, арабар ятIани, са чIалал рахазватIани, са ватан аватIани, абурувай сакIани санал ацукьна гаф сад ийиз жезвач.

 

 

 

 

Куьне гьакI фикирдиз гъваш, саки са затIни авачиз и чилерал арадал атай Израилдикай къуватлу кьушун, илим, гьатта бязи малуматралди ядерный яракь авай чIехи технологийрин гьукумат хьанва. Амма Израилдин патав гвай, чIехи пай мусурманар яшамиш жезвай уьлквеяр илимдай ва техникадай гьикьван вилик фенва? Абурун илим гьи дережада ава? Абурун жегьилрин эрзиман вуч я ва ида гьа уьлквейрин гьакъикъи уьмуьрдиз гьикI таъсир ийизва? Къенин юкъуз палестинвияр ва и региондин вири мусурманар авай гьалдин себебарни гьа и суалрин жавабра ава.

Гьавиляй усалди хьайитIани, амма ислягьвал хьунин умуд аваз иви экъичун акъвазарун, сад хьун ва чпи чапхунчивал кьабул тийизвайди, мусурманри са сивяй лугьун важиблу я.

Къе чна, рикIе чIуру ниятар аваз къастуналди гьалдарзавайбуруз яб гана виже къведач! Душманвал ийизвайбуру, хиперин хамара авай жанавурри хьиз, чпиз мусурманар язух къвезвайди хьиз къалуриз, чун алаш-булашдин, виридаз акси тир дяведин цIуз вегьез кIанзава.

 Гьар патарихъай митингриз экъечIуниз, кьисас къахчуниз, «жигьаддиз» финиз эвер гунин ванер къвезва, амма гьа са вахтунда эвер гузвайбуру садани чпин эвер гунриз яб гана, кьиникь мумкин тир инсанрин гележегдин патахъай чпин жавабдарвал аннамишзавач.

Къуй Аллагьди ﷻ чун дявейрикай-шулугърикай хуьрай ва Палестинадин вири шагьидар Женнетдин бустанралди шад авурай. Раббидивай ﷻ и акьунар фад куьтягь хьун ва мусурманар чпин чилерал секиндиз яшамиш хьун тIалаб. Къуй Аллагьди ﷻ квез виридаз хъсанвал гурай!

 

Гьасан Магьмудов

2026-06-01 (Зуль Гьижжа 1447 г.) №6.


Дармандин набататар

Успагьан Урусатдин агьалийри чичIек-дикай, шивитдикай менфят къачузвай хьиз, европавийри успагьан (шпинат) ишлемишзава. И набатат абуруз гзаф менфят квайди тирвиляй кIанзава. Успагьан Россиядани эхиримжи вахтара гегьеншдиз ишлемишзавай набататрикай сад я. Гьакъикъатдани, пешекарри ам витаминралди...


Аш’аридин акъида дуьзди тушни?

Суал: Эхиримжи вахтара имам Аш’аридин акъида (инанмишвилин тегьер) инкар ийизвай, ам кафирвал я лугьузвай инсанар акъатнава. Абур гьахъ яни?   Жаваб: Ваъ, абур ягъалмиш я. Фикъгьдин (шариат) месэлайрин гьакъиндай «агьлу-с-Суннадин» имамар Абу Гьанифа, Малик, Шафии ва Агьмад...


Сура «аль-Анфаль»

Эвел алатай нумрайра   (Эй, имансузар!) Эгер куьне къарар тIалабзавайтIа, къарар квел агакьна (куьн ваъ, мусурманар гъалиб хьана). Нагагь куьне акъвазарайтIа (Аллагьдин Расулдиз душманвал ийиз ва адахъ галаз дяве ийиз), ам квез хъсан жеда. Амма куьн элкъвена хтайтIа (адахъ галаз дяве авунал),...


Бахтунин чинебан къайда

«Саляту-н-нарият» - им Мугьаммад Пайгъамбардиз ﷺ салават гъунин виридалайни фазилатлу ва багьа жуьрейрикай сад я.   Араб чIала «ан-Нар» гафунихъ «цIай» лугьудай мана ава, яни «Саляту-н-нарият» - им цIу хьиз фад таъсир ийидай, фад агакьдай...


Халис инсан ятIа эгер…

ИкI лугьудай Хъсанвал ая эбеди, Амукьдайди са гьам я. Тикрардай заз дидеди, Писвал авун гьарам я.   “Батмиш жедач вацIа ам, ВегьейтIани кудач цIуз”. Жедачир кагьул бубадиз, Заз акьулдин тарсар гуз.   — Хъсанвал я ядигар, РикIелай гьич тефидай. Чун я, бала, инсанар, Дуьнья туна...