Главная

Умматдин тlал

Умматдин тlал

Умматдин тlал

ЦIуд йисаралди давам жезвай акьунар мад къати хьана. Адан нетижайри вири мукьвал рагъэкъечIдай патан региондиз зарар гузва, вири дуьньяди адан патахъай гъам чIугвазва. Зурба кьадар телефвилер ва абур къвердавай артух жезва.

 

Им са асирдилай артух яз идалай вилик башламишна: бязи чувудриз хсуси гьукумат арадал гъиз кIан хьун, цIуд агъзурралди чувудар Палестинадин чилел куьч хьун, Палестина паюнин патахъай ООН-дин резолюция, арабринни чувудрин сад лагьай дяве ва гуьгъуьнлай гьамиша жезвай акьунар. Тарихдиз деринра гьахьдач, ам виридаз малум я.

Садбуруз – им чилер патал дяве я, муькуьбуруз – азадвал патал женг. Амма кьве дуьшуьшдани ислягь инсанар, дишегьлияр, аялар рекьизва ва азиятдик ква. Агъзурралди инсанар чпин кIвалер гадарна финиз мажбур хьанва.

Къе Палестинада кьиле физвай вакъиаяр са вахтунда тарихда хьайи вакъиайриз ухшар ава. 1099-йисуз кьиле фейи сад лагьай хашарин дяве ва хашар алайбуру Иерусалим къачурвал рикIел хкваш. Ахпа 1187-йисалди ам абурун гьукумдик хьана, та машгьур Салагь ад-Дина ам дяведалди абурувай къахчудалди.

Вири и йисара Иерусалим элкъвена мусурманрин ва мусурманрин гьукуматрин юкьва авай. Амма и карди ам азад авуниз сакIани куьмек гузвачир, вучиз лагьайтIа мусурманрин арада садвал авачир. Салагь ад-Дина авур сифте кар – сад авун, мусурманар диндихъ, илимдихъ хкун, абура виридалайни хъсан ерияр тербияламишун тир. Къе вири патарихъай элкъвена мусурманрин юкьва авай Палестинадиз вичин къене сад ийидай къуват жагъизвач – ам гзаф йисара жуьреба-жуьре дестейрин таъсирдик квай сергьятриз пайнава. Абур вири мусурманар, арабар ятIани, са чIалал рахазватIани, са ватан аватIани, абурувай сакIани санал ацукьна гаф сад ийиз жезвач.

 

 

 

 

Куьне гьакI фикирдиз гъваш, саки са затIни авачиз и чилерал арадал атай Израилдикай къуватлу кьушун, илим, гьатта бязи малуматралди ядерный яракь авай чIехи технологийрин гьукумат хьанва. Амма Израилдин патав гвай, чIехи пай мусурманар яшамиш жезвай уьлквеяр илимдай ва техникадай гьикьван вилик фенва? Абурун илим гьи дережада ава? Абурун жегьилрин эрзиман вуч я ва ида гьа уьлквейрин гьакъикъи уьмуьрдиз гьикI таъсир ийизва? Къенин юкъуз палестинвияр ва и региондин вири мусурманар авай гьалдин себебарни гьа и суалрин жавабра ава.

Гьавиляй усалди хьайитIани, амма ислягьвал хьунин умуд аваз иви экъичун акъвазарун, сад хьун ва чпи чапхунчивал кьабул тийизвайди, мусурманри са сивяй лугьун важиблу я.

Къе чна, рикIе чIуру ниятар аваз къастуналди гьалдарзавайбуруз яб гана виже къведач! Душманвал ийизвайбуру, хиперин хамара авай жанавурри хьиз, чпиз мусурманар язух къвезвайди хьиз къалуриз, чун алаш-булашдин, виридаз акси тир дяведин цIуз вегьез кIанзава.

 Гьар патарихъай митингриз экъечIуниз, кьисас къахчуниз, «жигьаддиз» финиз эвер гунин ванер къвезва, амма гьа са вахтунда эвер гузвайбуру садани чпин эвер гунриз яб гана, кьиникь мумкин тир инсанрин гележегдин патахъай чпин жавабдарвал аннамишзавач.

Къуй Аллагьди ﷻ чун дявейрикай-шулугърикай хуьрай ва Палестинадин вири шагьидар Женнетдин бустанралди шад авурай. Раббидивай ﷻ и акьунар фад куьтягь хьун ва мусурманар чпин чилерал секиндиз яшамиш хьун тIалаб. Къуй Аллагьди ﷻ квез виридаз хъсанвал гурай!

 

Гьасан Магьмудов

2026-06-01 (Зуль Гьижжа 1447 г.) №6.


Женнетдикай гьакъикъи делилар

Аллагь Таалади лагьана: «Гьакъикъатда, Аллагьдихъай кичIебур багълара ва булахрин юкьва жеда. Абуруз лугьуда: «Алад гьаниз ислягьвилелди, са затIунихъайни хатавал авачиз!» Чна абурун рикIерай такIанвал акъудда ва абур месерал стхаяр хьиз ацукьда, сад-садахъ элкъвена. Абур ана са...


Къурбандин сувар мубаракрай!

Ассаламу алайкум ва рагьматуллагьи ва баракатугь.   Играми стхаяр ва вахар! За квез алукьнавай Къурбандин сувар рикIин сидкьидай мубаракзава. И шад йикъа чи рикIел Ибрагьим пайгъамбардин еке дережадин чешне, адан Аллагьдиз ﷻ авай рикIин сидкьидай тир вафалувал, михьи ниятар ва Раббидин ﷻ...


Дармандин набататар

Успагьан Урусатдин агьалийри чичIек-дикай, шивитдикай менфят къачузвай хьиз, европавийри успагьан (шпинат) ишлемишзава. И набатат абуруз гзаф менфят квайди тирвиляй кIанзава. Успагьан Россиядани эхиримжи вахтара гегьеншдиз ишлемишзавай набататрикай сад я. Гьакъикъатдани, пешекарри ам витаминралди...


Сура «аль-Анфаль»

Эвел алатай нумрайра   (Эй, имансузар!) Эгер куьне къарар тIалабзавайтIа, къарар квел агакьна (куьн ваъ, мусурманар гъалиб хьана). Нагагь куьне акъвазарайтIа (Аллагьдин Расулдиз душманвал ийиз ва адахъ галаз дяве ийиз), ам квез хъсан жеда. Амма куьн элкъвена хтайтIа (адахъ галаз дяве авунал),...


Ашервиле тахсирлу авунин гунагь

Исламда цlемуьжуьд лагьай чlехи гунагь – михьи дишегьлияр, гьакlни итимар ашервиле (зина) тахсирлу авун я. Эгер ам авай кlвалах ятlа, ада Шариатдин къазидин кьилив а кар (зина) чпин вилералди акунвай кьуд шагьид-итим гъун лазим я. Тахьайтlа, маса кас ашервиле тахсирлу авурдаз жаза къвезва....