Главная

Умматдин тlал

Умматдин тlал

Умматдин тlал

ЦIуд йисаралди давам жезвай акьунар мад къати хьана. Адан нетижайри вири мукьвал рагъэкъечIдай патан региондиз зарар гузва, вири дуьньяди адан патахъай гъам чIугвазва. Зурба кьадар телефвилер ва абур къвердавай артух жезва.

 

Им са асирдилай артух яз идалай вилик башламишна: бязи чувудриз хсуси гьукумат арадал гъиз кIан хьун, цIуд агъзурралди чувудар Палестинадин чилел куьч хьун, Палестина паюнин патахъай ООН-дин резолюция, арабринни чувудрин сад лагьай дяве ва гуьгъуьнлай гьамиша жезвай акьунар. Тарихдиз деринра гьахьдач, ам виридаз малум я.

Садбуруз – им чилер патал дяве я, муькуьбуруз – азадвал патал женг. Амма кьве дуьшуьшдани ислягь инсанар, дишегьлияр, аялар рекьизва ва азиятдик ква. Агъзурралди инсанар чпин кIвалер гадарна финиз мажбур хьанва.

Къе Палестинада кьиле физвай вакъиаяр са вахтунда тарихда хьайи вакъиайриз ухшар ава. 1099-йисуз кьиле фейи сад лагьай хашарин дяве ва хашар алайбуру Иерусалим къачурвал рикIел хкваш. Ахпа 1187-йисалди ам абурун гьукумдик хьана, та машгьур Салагь ад-Дина ам дяведалди абурувай къахчудалди.

Вири и йисара Иерусалим элкъвена мусурманрин ва мусурманрин гьукуматрин юкьва авай. Амма и карди ам азад авуниз сакIани куьмек гузвачир, вучиз лагьайтIа мусурманрин арада садвал авачир. Салагь ад-Дина авур сифте кар – сад авун, мусурманар диндихъ, илимдихъ хкун, абура виридалайни хъсан ерияр тербияламишун тир. Къе вири патарихъай элкъвена мусурманрин юкьва авай Палестинадиз вичин къене сад ийидай къуват жагъизвач – ам гзаф йисара жуьреба-жуьре дестейрин таъсирдик квай сергьятриз пайнава. Абур вири мусурманар, арабар ятIани, са чIалал рахазватIани, са ватан аватIани, абурувай сакIани санал ацукьна гаф сад ийиз жезвач.

 

 

 

 

Куьне гьакI фикирдиз гъваш, саки са затIни авачиз и чилерал арадал атай Израилдикай къуватлу кьушун, илим, гьатта бязи малуматралди ядерный яракь авай чIехи технологийрин гьукумат хьанва. Амма Израилдин патав гвай, чIехи пай мусурманар яшамиш жезвай уьлквеяр илимдай ва техникадай гьикьван вилик фенва? Абурун илим гьи дережада ава? Абурун жегьилрин эрзиман вуч я ва ида гьа уьлквейрин гьакъикъи уьмуьрдиз гьикI таъсир ийизва? Къенин юкъуз палестинвияр ва и региондин вири мусурманар авай гьалдин себебарни гьа и суалрин жавабра ава.

Гьавиляй усалди хьайитIани, амма ислягьвал хьунин умуд аваз иви экъичун акъвазарун, сад хьун ва чпи чапхунчивал кьабул тийизвайди, мусурманри са сивяй лугьун важиблу я.

Къе чна, рикIе чIуру ниятар аваз къастуналди гьалдарзавайбуруз яб гана виже къведач! Душманвал ийизвайбуру, хиперин хамара авай жанавурри хьиз, чпиз мусурманар язух къвезвайди хьиз къалуриз, чун алаш-булашдин, виридаз акси тир дяведин цIуз вегьез кIанзава.

 Гьар патарихъай митингриз экъечIуниз, кьисас къахчуниз, «жигьаддиз» финиз эвер гунин ванер къвезва, амма гьа са вахтунда эвер гузвайбуру садани чпин эвер гунриз яб гана, кьиникь мумкин тир инсанрин гележегдин патахъай чпин жавабдарвал аннамишзавач.

Къуй Аллагьди ﷻ чун дявейрикай-шулугърикай хуьрай ва Палестинадин вири шагьидар Женнетдин бустанралди шад авурай. Раббидивай ﷻ и акьунар фад куьтягь хьун ва мусурманар чпин чилерал секиндиз яшамиш хьун тIалаб. Къуй Аллагьди ﷻ квез виридаз хъсанвал гурай!

 

Гьасан Магьмудов

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Итимдин далу

Заз, папаз хьиз, гъуьл кIвалахдал хкаж жедай ва агалкьунар жедай шартIар арадал гъиз кIанзава. Им хизандин сергьятра мумкин яни? Я тахьайтIа итим кIвалахдин рекьяй хкаж хьун анжах адан къилихдилай ва хсуси ерийрилай аслу яни? Бес гьа «далу» гьикI хьана кьван?   Алимдин...


Руьгь гьамга хьиз михьибур…

Лагьанач лугьумир!   Санал акъудиз бахчада йикъарни-йифер, Дустар хьанва къаргъаярни лифер. Гьа тегьерда дустар жезва кицIни кац, Шадвал ийиз, сада-садав вугуз пац. Алахъзавай масадан фу яванриз, И кар чешне туш са бязи инсанриз. *** Пеше кьунач, закай хьанач гъуьрчехъан, Алава яз,...


Рекье авайла суннатар авун герек яни?

Суал: Са бязибуру сеферда (рекье) авайла суннат-кпIар тавуртIани жеда лугьуз тестикьарзава. Ибур дуьз гафар яни?   Жаваб: Ваъ, дуьз гафар туш. АкI лугьузвайбур чеб Шариатдикай хабар авачирбур я. Абурун гафар кьуд мазгьабдикай гьич садавни кьадайбур туш. Кьуд мазгьабдани а кпIар авун суннат...


Аялриз Исламдин тербия гунин эдебар

Эгер аялрик хъсан эдебдин къайдаяр кутунвачтIа, диде-бубайриз уьмуьрда шад йикъар аквадач. И уьмуьрда инсандин бахтлувал ва бахтсузвал хъсан къилихдин несил тербияламишиз алакьунилай аслу я.   Виридаз тежрибадай малум я хьи, диде-бубдин кIвале гьихьтин секинвал жезватIа, эгер аялар тербия...


СУАЛ-ЖАВАБ

Эгер бедендин тамам дастамаз (полное купание) къачудай чlавуз бедендин са пай чуьхуьн тавуна амукьайтIа, ахпа вири беден чуьхуьн хъувуна кIан жезвани, тахьайтIа гьа пай чуьхуьн хъувун бес жезвани? Тамам дастамаз къачудайла нубат хуьн ферз тахьуниз килигна, анжах чуьхуьн тавуна амукьай пай чуьхуьн...