Главная

Умматдин тlал

Умматдин тlал

Умматдин тlал

ЦIуд йисаралди давам жезвай акьунар мад къати хьана. Адан нетижайри вири мукьвал рагъэкъечIдай патан региондиз зарар гузва, вири дуьньяди адан патахъай гъам чIугвазва. Зурба кьадар телефвилер ва абур къвердавай артух жезва.

 

Им са асирдилай артух яз идалай вилик башламишна: бязи чувудриз хсуси гьукумат арадал гъиз кIан хьун, цIуд агъзурралди чувудар Палестинадин чилел куьч хьун, Палестина паюнин патахъай ООН-дин резолюция, арабринни чувудрин сад лагьай дяве ва гуьгъуьнлай гьамиша жезвай акьунар. Тарихдиз деринра гьахьдач, ам виридаз малум я.

Садбуруз – им чилер патал дяве я, муькуьбуруз – азадвал патал женг. Амма кьве дуьшуьшдани ислягь инсанар, дишегьлияр, аялар рекьизва ва азиятдик ква. Агъзурралди инсанар чпин кIвалер гадарна финиз мажбур хьанва.

Къе Палестинада кьиле физвай вакъиаяр са вахтунда тарихда хьайи вакъиайриз ухшар ава. 1099-йисуз кьиле фейи сад лагьай хашарин дяве ва хашар алайбуру Иерусалим къачурвал рикIел хкваш. Ахпа 1187-йисалди ам абурун гьукумдик хьана, та машгьур Салагь ад-Дина ам дяведалди абурувай къахчудалди.

Вири и йисара Иерусалим элкъвена мусурманрин ва мусурманрин гьукуматрин юкьва авай. Амма и карди ам азад авуниз сакIани куьмек гузвачир, вучиз лагьайтIа мусурманрин арада садвал авачир. Салагь ад-Дина авур сифте кар – сад авун, мусурманар диндихъ, илимдихъ хкун, абура виридалайни хъсан ерияр тербияламишун тир. Къе вири патарихъай элкъвена мусурманрин юкьва авай Палестинадиз вичин къене сад ийидай къуват жагъизвач – ам гзаф йисара жуьреба-жуьре дестейрин таъсирдик квай сергьятриз пайнава. Абур вири мусурманар, арабар ятIани, са чIалал рахазватIани, са ватан аватIани, абурувай сакIани санал ацукьна гаф сад ийиз жезвач.

 

 

 

 

Куьне гьакI фикирдиз гъваш, саки са затIни авачиз и чилерал арадал атай Израилдикай къуватлу кьушун, илим, гьатта бязи малуматралди ядерный яракь авай чIехи технологийрин гьукумат хьанва. Амма Израилдин патав гвай, чIехи пай мусурманар яшамиш жезвай уьлквеяр илимдай ва техникадай гьикьван вилик фенва? Абурун илим гьи дережада ава? Абурун жегьилрин эрзиман вуч я ва ида гьа уьлквейрин гьакъикъи уьмуьрдиз гьикI таъсир ийизва? Къенин юкъуз палестинвияр ва и региондин вири мусурманар авай гьалдин себебарни гьа и суалрин жавабра ава.

Гьавиляй усалди хьайитIани, амма ислягьвал хьунин умуд аваз иви экъичун акъвазарун, сад хьун ва чпи чапхунчивал кьабул тийизвайди, мусурманри са сивяй лугьун важиблу я.

Къе чна, рикIе чIуру ниятар аваз къастуналди гьалдарзавайбуруз яб гана виже къведач! Душманвал ийизвайбуру, хиперин хамара авай жанавурри хьиз, чпиз мусурманар язух къвезвайди хьиз къалуриз, чун алаш-булашдин, виридаз акси тир дяведин цIуз вегьез кIанзава.

 Гьар патарихъай митингриз экъечIуниз, кьисас къахчуниз, «жигьаддиз» финиз эвер гунин ванер къвезва, амма гьа са вахтунда эвер гузвайбуру садани чпин эвер гунриз яб гана, кьиникь мумкин тир инсанрин гележегдин патахъай чпин жавабдарвал аннамишзавач.

Къуй Аллагьди ﷻ чун дявейрикай-шулугърикай хуьрай ва Палестинадин вири шагьидар Женнетдин бустанралди шад авурай. Раббидивай ﷻ и акьунар фад куьтягь хьун ва мусурманар чпин чилерал секиндиз яшамиш хьун тIалаб. Къуй Аллагьди ﷻ квез виридаз хъсанвал гурай!

 

Гьасан Магьмудов

2026-09-01 (Рабиул аввал 1448 г.) №9.


Мусурманди йикъан къене авуна кIанзавай крар

Пайгъамбардин ﷺ гьадисда лугьузва: «Женнетда инсан Аллагь ﷻ рикIел алачиз акъудай нефесдилай ва хийирлу, хъсан кар тавунилай гъейри сефилардай са затIни жедач». Имам аль-Гъазалиди кхьизва: «Инсандин гьар са нефес – им багьа гевгьер я, вичиз къимет авачир. Эгер ам ахъаяйтIа,...


Мавлид – берекатлу межлис

Мавлид – им хайи вахт, чка лагьай чIал я. Мавлид – Мугьаммад Пайгъамбардин ﷺ уьмуьрдикай, гьар са вакъиада ада вичи-вич тухвай къайдайрикай, адан къилихрикай ахъайзавай, адалай тарифар ийизвай мярекат я. Алай девирдин алимрикай тир Сайид Мугьаммад Алави аль-Малики аль-Гьасаниди лагьана:...


ФатIимани цегв

Ажаиб я, ам гьикI хкечI хъувуна. Ам гьикI хьана адавай? ФатIимади цекврел къум вегьезвай, анжах ам гьар гъилера къумадикай хкечI хъийизвай. Ада гьа и кар са шумуд сеферда тикрар хъувуна, амма цегв гьикI хьайитIани винел акъатзавай.   «Ам гьикьван кьегьалди ва къуватлуди ятIа килиг...


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Рабиа ва Абу Бакр   Рабиа аль-Аслямиди ахъайзава: «Зи ва Абу Бакран арада къайи рахунар хьана ва ада заз зи кефи хадай гафар лагьана. Абу Бакр тадиз вичи лагьай гафарал пашман хьана ва заз лагьана: «Я Рабиа, вунани заз гьахьтин гафар лагь, ам ви патай заз кьисас...


Пак гьадисрай къачунвай насигьатар

1.       Аллагь Таалади лугьузва: «Эй, инсанар! Куьн и куьтягь жезвай, фана дуьньяда яшамиш хьун патал гьикьван чалишмиш жезва, квез гьикьван и куьруь уьмуьр кIанда? Гьакъикъатда, муьтIуьгъбуруз Женнет тайинарнава, абур гьаниз Адан муьжуьд къапудай фида....