Главная

Вун хъсанди яни? АкI хьайила, сагъламди я!

Вун хъсанди яни? АкI хьайила, сагъламди я!

Вун хъсанди яни? АкI хьайила, сагъламди я!

Шаксуз, чакай гьар садан уьмуьрда гьич тийижир инсанри чаз хъсанвал авур дуьшуьшар хьана. Мумкин я, сада са залан затI хутахиз куьмек гана ва я рехъ къалурна, я тахьайтIа, аксина, куьне гьич таниш тушир касдиз куьмек гана. Альтруистри лугьузва хьи, хъсан крар авурдалай кьулухъ абурун рикIера ахьтин бахт ва секинвал жезва хьи, абур тавуна абурувай акъвазиз жезвач.

 

Хъсанвал авунин виридалайни кьилин артухвал ам я хьи, а чими гьисс идалай кьулухъни гегьенш жезва. Чун масабурухъ галаз регьимлу хьайила, а регьимлувал абурал физва, ва абурни, лап мумкин я, масабурухъ галаз регьимлу жеда.

Илимдин ахтармишунрини хъсан крар авун менфятлу тирдакай лугьузва. Алимри жемятдин векилрикай гуьгьуьллубуруз хкягъун тIалабна: са вацран къене масабуруз хъсанвал авун (месела, маса къачур шейэр яшлу инсанрин кIвалериз хутахиз ва икI мад) ва я жув патал хъсан крар авун, месела, цIийи парталар къачун ва мсб.

Ахтармишунин эхирдай абурун гьиссерин, психологиядин ва социальный гьалдин дережа ахтармишна ва ачух авуна хьи, масабуруз хъсанвал авун хкягъайбур чпиз хъсанвал авун хкягъайбурулай бахтлу, кьетIи ва гьевеслу хьана. Адалай гъейри, ахтармишзавайбурун арада яргъалди гуьгьуьлар агъуз аватзавайбур авай. Ахтармишуна иштиракайдалай кьулухъ абуру къейд авурвал, гьа и вацран къене абуру чпин кефияр чIур хьайиди гьисснач.

 

Хъсанвал – им сагъламвал я

Инсанди авунвай хъсанвили неинки адан психикадин ва гьиссерин гьалдиз эсер ийизва. Инсандин вири беденди авунвай хъсанвилин ва регьимлувилин гьиссдиз жаваб гузва.

Хъсан крар ийидайла инсан бахтлу жезва ва и гьалда «бахтунин гормон» арадиз къвезва. Ада эндорфиндин ва серотониндин дережа хкажзава ва секинвилинни шадвилин гьиссдин патахъай жаваб гузва.

 

Куьн рикIик къалабулух квай кас яни? Хъсанвал квез куьмекдиз!

Хъсан крари квез секинсузвилихъ ва къалабулухдин гьаларихъ галаз женг чIугваз чирда. Чна масабуруз куьмек гудайла, ида чун пис фикиррикай масанихъ алудзава, тахьайтIа абуру чи фикир чпел желб ийидай. Чна гзаф вахтара фикирзава хьи, гуьгьуьл чIурузвай инсанриз гьакIани бес кьадар месэлаяр ава, гьавиляй масабуруз куьмек це лугьуз тIалабиз, чаз абур четинвилик кутаз кIанзавач. Нагагь инсанриз хуш къведай са кар авуртIа ва абурун игьтияжар кьилиз акъудун патал жуван дикъет кIватIайтIа, ида гуьгьуьлар агъуз аватуни ва рикIин къалабулухди азият гузвайбуруз куьмек гун мумкин я.

 

Хъсан инсанар йисар финивай гуьрчег жезва

Косметологри къейд ийизвайвал, хъсан инсанар кьуьзуь хьайилани гуьрчег амукьзава. Вири кар мимикадин биришра ава. Чинин акунар гьамиша гуьзчивилик кутаз лап четин я. Мукьвал-мукьвал хъел къвезвай инсанрин чинин жакIумар гьамиша тIарамдиз кьунва, чин са гьихьтин ятIани ажугълу маска алайди хьиз, какур хьанва, яш хьунивай ам «кIеви жезва». Гьатта пис ва хъсан инсанрин биришарни гьар жуьрединбур жеда. Чин кичIе жедай хьтинди ийидай дерин биришар, я тахьайтIа гзаф хъуьруьни ийизвай гъвечIи биришар, хъуьрезвай вилера авай ажайиб зиреквал – куьне вуч хкяда? Хъсан фикирар авай инсан гьамиша са кьадар хъсан аквада ва карни ина винел патан акунра авач.

 

Хъсанвили азардин вилик пад кьун мумкин я

Хъсанвили инсандин мефтIеда ва рикIе авай химический балансдиз таъсир ийизва. Хъсан крари азотдин окситоцин акъудзавай гормон арадиз гъиз тазва, ада лагьайтIа, ивидин дамарар агаж хьуниз манийвал ийизва. Ида ивидин давление агъуз вегьезва ва рикIинни къенепатан маса органрин гзаф азарриз манийвал ийизва. Хъсанвили рикI бедендин ва гьиссерин жигьетдай мягькемарзава. Эгер азарар беденда авай воспаленидихъ галаз алакъалу ятIа ва окситоцинди ам тIимиларзаватIа, гьакъикъатда хъсанвили азардин вилик пад кьазва. Хъсанвал пулсуз я ва ам бедендиз менфятлу я. Гзаф хъуьруьхъ ва я волонтёр хьухь – ва жува-жув гьикI гьиссдатIа ахтармиша.

 

Хъсанвили стрессдикай азад ийида

Инсандин гуьгьуьлар агъуз аватунин хатавал артух жезва, эгер кIеви хизан ва дустар авачтIа. Гьа икI, цIийи дустар яхъ ва я ви уьмуьрда авай дустарихъ ва хизандихъ галаз регьимлувал мягькемара. Масабуруз куьмек гуни инсанрихъ галаз рафтарвилер туькIуьруниз куьмек гузва. Чна алакъаяр арадал гъидайла, масадан хийир кIан жедайла (ва я и карда масабуруз куьмек гудайла), чи уьмуьрда авай стрессдин дережа агъуз жезва. Чакай гьар садан уьмуьрда жезвай пис крариз туьнтдиз жаваб гузвач.

 

Амина Евпатова

2026-04-01 (Шаввал 1447 г.) №4.


Кьиникьихъ галаз алакъалу ферзер ва эдебар

Чан гайидалай кьулухъ руьгь инсандин бедендай экъечIзава. Инсан мейитдиз элкъвезва. Руьгь гаруз ва я гьавадиз тешпигь я. Ам аквадач ва гьамишалугъ амукьзава.   Азарлудал кьил чIугун сунна я, иллаки ам кьиникьин азар ятIа, амма яргъалди адан патав амукьун меслят къалурзавач. Азарлу касдив...


Иманди дуьзвал истемишзава

Эвел алатай нумрайра   Йикъа шумуд сеферда куьне гунагьрикай туба ийизва, Аллагьдин ﷻ жазадихъай кичIела, мад абур хъувун тавунин ният аваз? Жувавай хабар яхъ, куьн садра кьванни Аллагьдихъай ﷻ кичIевал гьиссна шехьайди яни?   Аллагьди ﷻ Къуръанда лагьана (мана): «Абуруз...


Буба туна, диде хъфизва…

Дидедиз бубадихъ галаз чара жез кIанзава ва за вуч фикир ийизва лугьуз, ада завай хабар кьазва. Буба инсульт себеб яз кьве йис я инвалид хьана, амма вич-вичихъ гелкъвезва, кIвалахал физва. Дидедин ва бубадин арада мукьвал-мукьвал къалмакъалар жезвай ва заз чизва, чара хьайила дидедиз регьят жеда,...


Я Аллагь, Вуна заз ихьтин аялар вучиз гана?

Гьуьрметлу стхаяр ва вахар! Аллагь Таалади чаз и дуьньяда яшамиш жедай къайда - Шариат къалурнава. ГьикI гьар са гъвечIи ва я чIехи алатдин конструкторди «эксплуатациядин къайдаяр» кхьизватIа, гьакI и Шариатни Халикьди Вичин махлукьатрикай виридалайни ажайиб, къимет авай - инсан патал...


Машгьур макандикай зи фикирар

Виликан Куьре вилаят тарихда вири дуьньядиз машгьур эфендияр, шаирар, алимар, инкъилабчияр акъатнавай макан я.   Девирар дегиш хьуникди, цIийи гьукуматар арадал атуникди, виринра адет тирвал, эвела Куьре вилаят, ахпа Куьре ханлух, Куьре округ, Кьасумхуьруьн район, эхирдай СтIал Сулейманан...