Бурж вахкун тийиз хьайитIа…

Гьайиф хьи, чи вахтунда гзаф инсанри чпи къачур бурж вахкунин важиблувилин ва къурхудин жигьетдай жаваб гузвач. Чна Пайгъамбардин са кьадар гьадисар гъида, белки куь дустуни бурж вахкунин важиблувилиз фикир гуда жеди: «Вахкун тийидай фикир аваз гьар ни бурж къачуртIани, ам Аллагьдин вилик угъри хьиз акъвазда» (Ибн Мажа).

Аллагьдин Расул бурж кьуникай акьван игьтиятлу жедай хьи, эгер а кар ийиз хьанайтIа, ада са шей гиравда эцигдай.

Идан гьакъиндай имам аль-Бухариди, Аллагь рази хьурай вичелай, гъанвай гьадисда лагьанва:

«Аллагьдин Расулди са чувуддивай тIуьн къачуна ва адав гирав яз ракьун кьеркь туна» («Фатгьуль-Бари», 5/53).

Генани са гьадисда лугьузва:

«Шагьиддин (пак дяведин ягъунрин майдандал чан гайиди) вири гунагьрилай гъил къачузва, амма бурж квачиз» («Сагьигь Муслим», №3498).

Эхиримжи гьадисдиз фикир це, гьатта шагьиддин вахкун тавунвай буржунин гунагьдилайни гъил къачузвач, ам гьакьван чIехи гунагь я. Гьелбетда, эгер вуганвай бурж чарарал тестикьарнавайтIа, гьич са четинвални жедачир, дуванханадиз арза ийидай ва адан куьмекдалди жуван шей вахчуз жедай. Эхирки, Исламдин къанунралди бурж чарарал шагьидарни алаз тестикьарун хъсан амалдай гьисаба кьазва ва Ислам дуьньядиз сифте чкIиз башламишай вахтара, ам гьатта чарасуз амал тир.

Гьа ихьтин гьаларикай яргъа хьун патал, гележегда пуларин гьар гьи кIвалах хьайитIани, чарарал тестикьара, гирав яз са шей таз тур, гирав тун Исламда ихтияр ава. Эгер ахьтин шагьадатнама авачиз хьайитIа, амукьзавайди инсандин намуслувилел ва итимвилел умудлу хьун я. Генани адан диде-бубадин ва амай багърийрин куьмекдалди адаз таъсир авуртIа жеда, абур аку ва бурж квайдахъ галаз рахун патал абурувай тIалаб. Эгер мумкинвал аваз бурж вахкун тийиз хьайитIа, Шариатди бурж къачунвай касдин девлетдикай а буржунин къиметдин са шей вахчудай ихтияр гузва. Эгер инсандиз бурж вахкудай мумкинвал авачиз хьайитIа, адан шейэрик кядай ихтияр авач.