Главная

Бурж вахкун тийиз хьайитIа…

Бурж вахкун тийиз хьайитIа…

Гьайиф хьи, чи вахтунда гзаф инсанри чпи къачур бурж вахкунин важиблувилин ва къурхудин жигьетдай жаваб гузвач. Чна Пайгъамбардин са кьадар гьадисар гъида, белки куь дустуни бурж вахкунин важиблувилиз фикир гуда жеди: «Вахкун тийидай фикир аваз гьар ни бурж къачуртIани, ам Аллагьдин вилик угъри хьиз акъвазда» (Ибн Мажа).

Аллагьдин Расул бурж кьуникай акьван игьтиятлу жедай хьи, эгер а кар ийиз хьанайтIа, ада са шей гиравда эцигдай.

Идан гьакъиндай имам аль-Бухариди, Аллагь рази хьурай вичелай, гъанвай гьадисда лагьанва:

«Аллагьдин Расулди са чувуддивай тIуьн къачуна ва адав гирав яз ракьун кьеркь туна» («Фатгьуль-Бари», 5/53).

Генани са гьадисда лугьузва:

«Шагьиддин (пак дяведин ягъунрин майдандал чан гайиди) вири гунагьрилай гъил къачузва, амма бурж квачиз» («Сагьигь Муслим», №3498).

Эхиримжи гьадисдиз фикир це, гьатта шагьиддин вахкун тавунвай буржунин гунагьдилайни гъил къачузвач, ам гьакьван чIехи гунагь я. Гьелбетда, эгер вуганвай бурж чарарал тестикьарнавайтIа, гьич са четинвални жедачир, дуванханадиз арза ийидай ва адан куьмекдалди жуван шей вахчуз жедай. Эхирки, Исламдин къанунралди бурж чарарал шагьидарни алаз тестикьарун хъсан амалдай гьисаба кьазва ва Ислам дуьньядиз сифте чкIиз башламишай вахтара, ам гьатта чарасуз амал тир.

Гьа ихьтин гьаларикай яргъа хьун патал, гележегда пуларин гьар гьи кIвалах хьайитIани, чарарал тестикьара, гирав яз са шей таз тур, гирав тун Исламда ихтияр ава. Эгер ахьтин шагьадатнама авачиз хьайитIа, амукьзавайди инсандин намуслувилел ва итимвилел умудлу хьун я. Генани адан диде-бубадин ва амай багърийрин куьмекдалди адаз таъсир авуртIа жеда, абур аку ва бурж квайдахъ галаз рахун патал абурувай тIалаб. Эгер мумкинвал аваз бурж вахкун тийиз хьайитIа, Шариатди бурж къачунвай касдин девлетдикай а буржунин къиметдин са шей вахчудай ихтияр гузва. Эгер инсандиз бурж вахкудай мумкинвал авачиз хьайитIа, адан шейэрик кядай ихтияр авач.

2026-04-01 (Шаввал 1447 г.) №4.


Буба туна, диде хъфизва…

Дидедиз бубадихъ галаз чара жез кIанзава ва за вуч фикир ийизва лугьуз, ада завай хабар кьазва. Буба инсульт себеб яз кьве йис я инвалид хьана, амма вич-вичихъ гелкъвезва, кIвалахал физва. Дидедин ва бубадин арада мукьвал-мукьвал къалмакъалар жезвай ва заз чизва, чара хьайила дидедиз регьят жеда,...


Ислен йикъалай башламишда

Квез мукьвал-мукьвал ихьтин фикир къвезвани: «КIвалахар куьтягьда ва фадлай рикIик квай кар гъиле кьада»? Дустарихъ галаз гуьруьшар, машгъулатар, сиягьатар ва гьатта гьакIан шадвилерни кваз «хъсан вахтарал» вегьезвани? Эгер гьакI ятIа, куьн тек туш.   Алай девирдин...


Дуьнья ислягь хьурай!

  Арабрин чил   Арабар гьаниз акъатдалди, Къумлух, кьуру чуьллер тир. Са стlал яд жагъидалди, Чан акъатай вахтар тир.   Чабалмишиз, чlугваз зегьмет, Арадиз гъана шегьерар. Гуьрчегвилиз авач къимет, Акурла вилиз меркезар.   Йифиз-юкъуз алимри Гьуьжетдивди ийиз...


Къуни-къуншивал

Са юкъуз дахдиз аялрин кIвале Айшани диде къуншийрикай ихтилатар ийиз ацукьнаваз акуна. Руша чпин къуншияр гьихьтин мегьрибан, чин ачух, хъсан инсанар ятIа, ихтилатзавай.   Гьа и арада дахди, абур авай кIвализ гьахьна, икI лагьана: «Ваз чидани, чан руш, кIвал къачудалди, къуншидал вужар яшамиш...


Гьуьрмет авуна кlвачел къарагъуникай

Суал: Са касдихъ галаз гуьруьш хьайила адаз гьуьрмет авуна кIвачел къарагъдай ихтияр авани?   Жаваб: Ягъалмиш хьанвай инсанри тестикьарзава хьи, на лугьуди, са кас кIвализ атайла, адаз гьуьрмет авуна кIвачел къарагъдай ихтияр авач. Чпин гафар субутарун патал абуру Пайгъамбардин ﷺ ихьтин...