Главная

Бурж вахкун тийиз хьайитIа…

Бурж вахкун тийиз хьайитIа…

Гьайиф хьи, чи вахтунда гзаф инсанри чпи къачур бурж вахкунин важиблувилин ва къурхудин жигьетдай жаваб гузвач. Чна Пайгъамбардин са кьадар гьадисар гъида, белки куь дустуни бурж вахкунин важиблувилиз фикир гуда жеди: «Вахкун тийидай фикир аваз гьар ни бурж къачуртIани, ам Аллагьдин вилик угъри хьиз акъвазда» (Ибн Мажа).

Аллагьдин Расул бурж кьуникай акьван игьтиятлу жедай хьи, эгер а кар ийиз хьанайтIа, ада са шей гиравда эцигдай.

Идан гьакъиндай имам аль-Бухариди, Аллагь рази хьурай вичелай, гъанвай гьадисда лагьанва:

«Аллагьдин Расулди са чувуддивай тIуьн къачуна ва адав гирав яз ракьун кьеркь туна» («Фатгьуль-Бари», 5/53).

Генани са гьадисда лугьузва:

«Шагьиддин (пак дяведин ягъунрин майдандал чан гайиди) вири гунагьрилай гъил къачузва, амма бурж квачиз» («Сагьигь Муслим», №3498).

Эхиримжи гьадисдиз фикир це, гьатта шагьиддин вахкун тавунвай буржунин гунагьдилайни гъил къачузвач, ам гьакьван чIехи гунагь я. Гьелбетда, эгер вуганвай бурж чарарал тестикьарнавайтIа, гьич са четинвални жедачир, дуванханадиз арза ийидай ва адан куьмекдалди жуван шей вахчуз жедай. Эхирки, Исламдин къанунралди бурж чарарал шагьидарни алаз тестикьарун хъсан амалдай гьисаба кьазва ва Ислам дуьньядиз сифте чкIиз башламишай вахтара, ам гьатта чарасуз амал тир.

Гьа ихьтин гьаларикай яргъа хьун патал, гележегда пуларин гьар гьи кIвалах хьайитIани, чарарал тестикьара, гирав яз са шей таз тур, гирав тун Исламда ихтияр ава. Эгер ахьтин шагьадатнама авачиз хьайитIа, амукьзавайди инсандин намуслувилел ва итимвилел умудлу хьун я. Генани адан диде-бубадин ва амай багърийрин куьмекдалди адаз таъсир авуртIа жеда, абур аку ва бурж квайдахъ галаз рахун патал абурувай тIалаб. Эгер мумкинвал аваз бурж вахкун тийиз хьайитIа, Шариатди бурж къачунвай касдин девлетдикай а буржунин къиметдин са шей вахчудай ихтияр гузва. Эгер инсандиз бурж вахкудай мумкинвал авачиз хьайитIа, адан шейэрик кядай ихтияр авач.

2026-06-01 (Зуль Гьижжа 1447 г.) №6.


КьетIенвилер гьисаба яхъ

Акьалтзавай несилдиз тербия гун алай аямдин жемятдин важиблу везифа ва чи уьлкведин сиясатдин пай я. Ам менфятлудаказ кьилиз акъудунилай уьлкведин гележег аслу я. Демократвилин бинеяр авай правовой уьлкве туькIуьрун руьгьдин жигьетдай девлетлу, хиве жавабдарвал авай ва сагълам несил тербияламиш...


Гъуьл кечмиш хьана…

Зи уьмуьрда бедбахтвал хьана: бейхабардиз зи кIани гъуьл кечмиш хьана. Чун кефи хан тийиз санал 30 йисалай гзаф яшамиш хьана, планар туькIуьрзавай, мурадар авай. Вири са легьзеда атIана. Инлай кьулухъ гьикI яшамиш жедатIа, чидач.   Алимдин жаваб: И дуьньядиз атай гьар са инсан Аллагь...


Халис инсан ятIа эгер…

ИкI лугьудай Хъсанвал ая эбеди, Амукьдайди са гьам я. Тикрардай заз дидеди, Писвал авун гьарам я.   “Батмиш жедач вацIа ам, ВегьейтIани кудач цIуз”. Жедачир кагьул бубадиз, Заз акьулдин тарсар гуз.   — Хъсанвал я ядигар, РикIелай гьич тефидай. Чун я, бала, инсанар, Дуьнья туна...


Женнетдикай гьакъикъи делилар

Аллагь Таалади лагьана: «Гьакъикъатда, Аллагьдихъай кичIебур багълара ва булахрин юкьва жеда. Абуруз лугьуда: «Алад гьаниз ислягьвилелди, са затIунихъайни хатавал авачиз!» Чна абурун рикIерай такIанвал акъудда ва абур месерал стхаяр хьиз ацукьда, сад-садахъ элкъвена. Абур ана са...


Ашервиле тахсирлу авунин гунагь

Исламда цlемуьжуьд лагьай чlехи гунагь – михьи дишегьлияр, гьакlни итимар ашервиле (зина) тахсирлу авун я. Эгер ам авай кlвалах ятlа, ада Шариатдин къазидин кьилив а кар (зина) чпин вилералди акунвай кьуд шагьид-итим гъун лазим я. Тахьайтlа, маса кас ашервиле тахсирлу авурдаз жаза къвезва....