Чирвиликай хийир тахьайла
Чирвилер къачун – чIехи лайихлувал я. Гьар са касди вичин хизандиз, мукьвакьилийриз ва дустариз чирвилер гун лазим я. Къачур чирвилер тежрибада ишлемишна кIанда. ЧIехи суваб жеда а касдиз, ни чирвилер къачузватIа ва абур маса инсанриз чирзаватIа.
Амма алай девирдин жегьилар чирвилерин гьакъикъи къиметдин гьавурда гьамиша авач ва гзаф вахтара абуру диплом, машгьурвал ва агалкьунар патал кIелзава. Михьи чирвилер алчах мурадар патал ишлемишмир. Чирвилер виридалайни вине я, Аллагь патал михьи ният ая ва къуй куь мурад Адан разивал къазанмишун хьурай.
Диндин гьуьжетар
Къенин юкъуз бязибуру, чпин чирвилер къалурун патал, диндин месэлайрай гьуьжетар ийизва. Ихьтин гьуьжетри инсанрин арада такIанвал арадал гъизва ва рикIер ажугълу ийизва. Гьуьжетдай гъалибчи яз экъечIиз кIан хьуни писвилин маса жуьреяр арадал гъизва. Инсан гьуьжетдилай аслу жезва ва адаз гьуьжет ийидай маса инсанрихъ къекъвез кIан жезва. Ахьтин касдин фикир цIийи чирвилерихъ къекъуьн ва абур чирун туш, адан фикир – вичи гьуьжет ийизвай касдал гъалибвал къачун патал генани хъсан рекьер жагъурун я.
Асуллу асгьаб Жабир ибн Абдуллагьа агакьарайвал, Пайгъамбарди лагьана: «Алимрин вилик дамах авун патал чирвал къачумир ва адалди ахмакьрихъ галаз гьуьжетар ийимир, ва ам межлисра жувал фикир желб авун патал ишлемишмир. Амма ни гьакI авуртIа, къуй ЦIукай игьтиятвал авурай» (Ибн Мажагь).
ТIимил чирвили инсанриз такабурвал гуда, гзафда – умунвал
Вич-вичиз бегенмиш тир кас чирвили рекьяй акъудда. Ахьтин нукьсандикай къутармиш хьун лап четин я. Инсанди гьатта са тIимил кьадар чирвал къачунмазди, ада гьадалди дамах ийиз эгечIда ва вич амайбурулай вине кьада. Адавай са затI хабар кьурла, ада вун икI лугьуналди алчахарда: «Ахмакь, ваз гьа имни чизвачни кьван?» Чирвал аваз вуна инсанриз ахьтин жаваб гьикI гуда кьван, эгер Пайгъамбарди рикIе са зерредин заланвилин такабурвал авай кас Женнетдиз фидач лугьузвайла!
РикIел хкваш, Пайгъамбардиз гьихьтин къилих авайтIа, адан асгьабриз ва алимриз гьихьтин къилих авайтIа! Къачур чирвилихъ галаз кьадайвал яшамиш тежезвайбур далудал пар алай ламариз ухшар я. Абурун чирвиликай хийир авач, такабурвили абурун рикI ва акьул буьркьуь авунва. РикIел хуьх, чирвал гьамиша къачуна кIанда. Са ктаб михьиз чирна куьтягьдалди маса ктабдал элячIмир, тикрара, жуван чирвилер мягькемара. Сабурлу хьухь ва квез гзаф чирвал къачудай мумкинвал авайла, тIимил чирвилел рази хьана акъвазмир. Чирвилер къачун ахпадал вегьемир. Фикирар тийиз кIелуникай менфят авач, амма чирвал авачиз фикирар авунни хаталу я.
Чирвал авайбурун намусдик хукIурун
Эхиримжи вахтара Интернетда инсанри, нетижайрикай фикир тийиз, алимрик тахсирар ва буьгьтенар кутазвай дуьшуьшар гзаф жезва. Ученикди рикIелай алудна кIандач хьи, муаллим Аллагьдин разивал къазанмишунин карда куьмекчи тирди. Муаллимдизни ученикдиз и хъсан карда санал суваб хьуна гьихьтин чIехи арифдарвал аватIа килиг! Алимрихъ галаз хьухь, чирвилер къачу – куьн алимрин къиметлувилин гъавурда акьада. Жуван муаллим патал дуьаяр ая, адахъ гелкъуьгъ ва садрани адан далудихъ фитне ийимир.
Чирвилер жуван къене хуьмир
Чирвилер жуван къене хуьмир, абур масабуруз чира. Чирвилер гьакI чирвал патал къачумир. Гзаф вахтара ван къведа: «за жув патал кIелзава», «за чирвилер жув патал къачузва». Им дуьз туш. Эгер Аллагьдин куьмекдалди куьне виридалайни чIехи девлет – чирвилер – къачунватIа, абур гъавурда аваз масабуруз чирун лазим я. Чирвал – им михьи рикIер авайбур патал Аллагьдин савкьват я. Абур и дуьньяда чIехи къуллугърихъ къекъвезвач ва абуруз гунагьар ийиз кIанзавач. Чирвилин куьтягь тежедай нямет къачун патал ва вири инсанар патал адан чIехи менфят гьиссун патал, дуьз инсанар хьухь!
АДЕЛИНА Х.
