Главная

Гунагьрикай гьикI михьи жеда?

Гунагьрикай гьикI михьи жеда?

Гьар йикъан уьмуьрда чна муьквал-мукьвал гьар жуьредин межлисра иштиракзава, кIантIа абур кIвалахал жезвай рахунар хьурай, санал кIвалахзавайбур кIватI хьана ацукьунар ва я дустарихъ галаз гуьруьшмиш хьунар.

 

Ахьтин вахтара гьакIан буш рахунрал, фитнейрал, ягьанатар авунал ва я гьатта я и дуьньяда, я эхиратда хийир авачир затIар веревирд авунал машгъул хьун регьят кар я. Исламди чаз жуван мез ва вахт хуьз чирзава, гьар са гаф малаикри кхьизва хьи ва Дувандин юкъуз абур инсандиз къалурда.

Амма Аллагьдин ﷻ регьимдиз и кьил а кьил авач. Абу Гьурайради агакьарай якъин гьадисда лугьузвайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Эгер инсан гзаф менфятсуз ихтилатар авур межлисда авайтIа, амма анай хъфидалди лагьанатIа: «Субгьанака, Аллагьумма ва бигьамдика, ашгьаду алля илягьа илля анта, астагъфирука ва атубу иляйка» (мана: «Баркалла Ваз, я Аллагь ﷻ, ва шукур хьуй Ваз! За шагьидвал ийизва, Валай гъейри маса худа авач. За Вавай тIалабзава залай гъил къачун ва Ваз туба ийизва»), а межлисда вуч хьанатIани, адалай гьикI хьайитIани гъил къачуда» (ат-Тирмизи).

И куьруь, амма дерин дуьа гьар са межлисдилай кьулухъ кIелун – руьгь «михьи авун» я, иллаки ана гьакIан буш рахунар ва гунагьдин ихтилатар хьанатIа. Ада чи рикIел Аллагьдин ﷻ гьайбатлувал хкизва, чи иман тестикьарзава ва чна рикIин сидкьидай туба ийизвайди къалурзава.

Гъавурда акьун важиблу я хьи, ихьтин дуьади межлисдал хьайи гъвечIи гунагьрикай михьи ийизва. ЧIехи гунагьриз талукь яз лагьайтIа, месела, буьгьтен авун, таб авун, намусдик хкIурун ва я маса инсанрин ихтиярар чIурун хьтин, абурулай гъил къачун патал гзаф дериндай туба авун, абурун вилик жуван тахсир кьезил жедайвал багъишламишун тIалабун ва я эвез хъувун герек къвезва.

Гьавиляй чун чи ихтилатар менфятлубур ва межлисар хийирлубур хьун патал алахъун лазим я. Эгер масакIа хьанватIа, рикIин сидкьидай тубадин и михьи гафар лугьун бес жеда.

Къуй Аллагьди ﷻ чун гьакIан буш ихтилатрикай хуьрай ва гафарани крара диндарвал гурай!

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Рекье авайла суннатар авун герек яни?

Суал: Са бязибуру сеферда (рекье) авайла суннат-кпIар тавуртIани жеда лугьуз тестикьарзава. Ибур дуьз гафар яни?   Жаваб: Ваъ, дуьз гафар туш. АкI лугьузвайбур чеб Шариатдикай хабар авачирбур я. Абурун гафар кьуд мазгьабдикай гьич садавни кьадайбур туш. Кьуд мазгьабдани а кпIар авун суннат...


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Абу Бакран тIвар кьурла Умар шехьзава   Садра Умар алай чкадал инсанар Абу Бакракай рахаз хьана. Умара лагьана: «Заз зи вири крар Абу Бакран уьмуьрдай са йикъахъни са йифехъ дегишарнайтIа кIандай. Йифиз талукь яз лагьайтIа – им Пайгъамбардихъ ﷺ галаз чуьнуьх хьун патал Савр...


Савда бинт Зам’ат

Меккадиз Ислам атай чIавалай башламишна къурайшитри чпин ватанэгьлийриз абуру Ислам кьабулна лугьуз жазаяр гуз хьана. Мусурманрин гьал лап четин хьайила, Пайгъамбарди ﷺ динэгьлияр къутармишун патал абуруз Эфиопиядиз куьч хьун эмирна, а чIавуз адан кьиле гьахълу пачагь авай. Ада мусурманар...


Гунагьрилай гъил къачун тlалабун

Аллагь Таалади лагьана: «…ва жуван гунагьдилай гъил къачун тIалаб ва иман гъанвай итимрин ва дишегьлийрин гунагьрилай гъил къачун тIалаб» («Мугьаммад» сура, 19-аят).   Аллагьди ﷻ гьакIни лагьана: «Аллагьдивай гъил къачун тIалаб, гьакъикъатда, Аллагь...


Итимдин далу

Заз, папаз хьиз, гъуьл кIвалахдал хкаж жедай ва агалкьунар жедай шартIар арадал гъиз кIанзава. Им хизандин сергьятра мумкин яни? Я тахьайтIа итим кIвалахдин рекьяй хкаж хьун анжах адан къилихдилай ва хсуси ерийрилай аслу яни? Бес гьа «далу» гьикI хьана кьван?   Алимдин...