Главная

Гунагьрилай гъил къачун тlалабун

Гунагьрилай гъил къачун тlалабун

Аллагь Таалади лагьана: «…ва жуван гунагьдилай гъил къачун тIалаб ва иман гъанвай итимрин ва дишегьлийрин гунагьрилай гъил къачун тIалаб» («Мугьаммад» сура, 19-аят).

 

Аллагьди ﷻ гьакIни лагьана: «Аллагьдивай гъил къачун тIалаб, гьакъикъатда, Аллагь – Гъил Къачудайди, Регьимлуди я» («Ан-Нисаъ» сура, 106-аят).

Аллагьди ﷻ гьакIни лагьана: «…ви Раббидилай тариф ая ва Адавай гъил къачун тIалаб, Ам – туба Кьабулдайди я хьи» («Ан-Наср» сура, 3-аят).

Аллагьди ﷻ гьакIни лагьана: «Лагь: «Идалай вуч хъсан ятIа квез лугьудани? (Ина ихтилат дуьньядин лезетрикай физва). Аллагьдихъай кичIебуруз Раббиди Женнетдин багълар гьазурнава, абурун кIаникай вацIар авахьзава ва абур ана гьамишалугъ яз амукьда, ва михьи папар (яни абуруз вацран кьилер жедач), ва Аллагьдин патай хатур жеда». Аллагьдиз Вичин лукIар аквазва икI лугьузвай: «Чи Рабби! Гьакъикъатда, чун инанмиш хьана, гьакI хьайила чи гунагьрилай гъил къачу ва ЦIун азабрикай хуьх!», - абур сабурлу, дугъри, муьтIуьгъ я, чпин пулар Аллагьдин рекье харжзава ва экв жедалди вилик Адавай гунагьрилай гъил къачун тIалабзава» («Али Имран» сура, 15-17-аятар).

Аллагьди ﷻ гьакIни лагьана: «Ни са пис кар авуртIа ва я жув бейкефардай кар авуртIа, ахпа Аллагьдивай гъил къачун тIалабайтIа, адаз Аллагь – Гъил Къачудайди, Регьимлуди яз аквада» («Ан-Нисаъ» сура, 110-аят).

Аллагьди ﷻ гьакIни лагьана: «Амма Аллагьди абуруз жаза гудач (яни Меккадин бутпересриз), та вун абурухъ галаз санал аламай кьван, ва Аллагьди абуруз жаза гудач, абуру гъил къачун тIалабдайла» («Аль-Анфаль» сура, 33-аят).

Аллагьди ﷻ гьакIни лагьана: «Ни са гунагь кар авунатIа ва я жув бейкефардай кар авунатIа (яни гунагь авур касдиз анжах вичиз зарар жедай гунагь авуна), амма ахпа Аллагь рикIел хтанатIа, вичин гунагьрилай гъил къачун тIалабнатIа – Аллагьдилай гъейри маса нивай гунагьрилай гъил къачуз жеда кьван? – ва вичи авур кардал мад элкъвена хквез гьазур туштIа, чиз (яни кутуг тавур кар авунвайди чиз), ахьтинбуруз суваб яз абурун Раббиди гъил къачуда ва Женнетдин багълар гуда…» («Али-Имран», 135-136-аятар).

Мад гзаф маса аятар ава, и кьилихъ галаз алакъалу тир.

1.Аль-Агъарра аль-Музаниди агакьарайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Гьакъикъатда, акI жезва хьи, зи рикI кIеви жезва ва, гьакъикъатда, за Аллагьдивай ﷻ йикъа виш сеферда гъил къачун тIалабзава (адет яз, Пайгъамбарди ﷺ гьамиша Аллагьдиз ﷻ зикир ийизвай, адаз дуьаяр ийизвай ва маса диндар крар ийизвай, амма са куь ятIани адан фикир а краривай масанихъ алуднайтIа, ада вичи гунагь авурдай гьисабзавай ва адай гъил къачун тIалабзавай)» (Муслим).

  1. Абу Гьурайради лагьана: «Заз ван хьана Аллагьдин Расулди ﷺ икI лугьуз: «За Аллагьдал ﷻ кьин кьазва, гьакъикъатда, за йикъа пудкъанни цIуд сефердилай гзаф Аллагьдивай ﷻ гъил къачун тIалабзава ва Адаз туба ийизва» (Аль-Бухари).
  2. Абу Гьурайради агакьарайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «За Адал кьин кьазва хьи, Нин ихтиярда зи руьгь аватIа, эгер куьне гунагьар тийиз хьайитIа, Аллагь Таалади куьн гьикI авуртIани терг ийида ва гунагьар ийидай ва Аллагь Тааладивай гъил къачун тIалабдай инсанар гъида, Ада лагьайтIа, абурулай гъил къачуда. (Идан гъавурда, гьелбетда, гунагьар авуниз гьевеслу ийизвайди хьиз гъавурда акьуна кIандач. Пайгъамбарди ﷺ лагьанвай гафарин мана ам я хьи, инсанрин фикир Аллагьдивай ﷻ гунагьрилай гъил къачун патал тIалабун лазим тирди желбдайвал, вучиз лагьайтIа Аллагьдиз ﷻ а кар кIанзава ва инсанрин рикIин сидкьидай тир туба кьабулзава)» (Муслим).
  3. Ибн Умара лагьана: «Чи гьисабунрай, инсанрихъ галаз са сеферда гуьруьш хьайи вахтунда, Аллагьдин Расулди ﷺ, адет яз, виш сеферда ихьтин гафар лугьузвай: «Зи Рабби, залай гъил къачу ва зи туба кьабула, гьакъикъатда, Вун – туба Кьабулдайди, Регьимлуди я!» (Рабби-гъфир ли ва туб `алаййа, иннака анта-т-таввабу-р-рагьиму!) (Абу Давуд, ат-Тирмизи).

 

Имам ан-Нававидин «Риязу-с-Салигьин» ктабдай

2026-06-01 (Зуль Гьижжа 1447 г.) №6.


Мусурман ва чарадан мал-мулк

Угъривал ва къанунсуз саягъда чарадан мал-девлет вичиз къачун – им вири мусурманрин вилерай чIехи гунагь яз гьисабзавай еке чIуру кар я. Ам Аллагьди ﷻ къадагъа авунвайдан патахъай абурукай садни шаклу жезвач.   Гьакъикъи мусурман гьамиша дугъри ва намуслу я ва чарадан эменнидикай са...


Халис инсан ятIа эгер…

ИкI лугьудай Хъсанвал ая эбеди, Амукьдайди са гьам я. Тикрардай заз дидеди, Писвал авун гьарам я.   “Батмиш жедач вацIа ам, ВегьейтIани кудач цIуз”. Жедачир кагьул бубадиз, Заз акьулдин тарсар гуз.   — Хъсанвал я ядигар, РикIелай гьич тефидай. Чун я, бала, инсанар, Дуьнья туна...


Ашервиле тахсирлу авунин гунагь

Исламда цlемуьжуьд лагьай чlехи гунагь – михьи дишегьлияр, гьакlни итимар ашервиле (зина) тахсирлу авун я. Эгер ам авай кlвалах ятlа, ада Шариатдин къазидин кьилив а кар (зина) чпин вилералди акунвай кьуд шагьид-итим гъун лазим я. Тахьайтlа, маса кас ашервиле тахсирлу авурдаз жаза къвезва....


Шейх Желилакай гьикая

Гьуьрметлу Желил халу заз аял чlавалай жуван буба хьиз чида, ада захъ галаз назик, ширин суьгьбетар ийидай.   Желил халуни зи буба Жамалдин рикl алай дустар яз, стхайрилайни багъри тир. Сифтегьан Цlелегуьнар – Касал булахдин кьилел, Магьмутрин, Брекрин хуьрер аквадай кьакьан тепедал,...


Тапарар ва алай аямдин илим

Чна виш лагьай сеферда Къуръандин аят гъизва (мана): «Чна ахпа Чи аламатар къалурда, та абуруз, Ам Гьакъикъат тирди, ашкара жедалди» («Фуссилат» сурадин 53-аят) – ва виш лагьай сеферда Аллагьдин ﷻ регьимдал чун аламат жезва, вучиз лагьайтIа Ада Вичи лагьайдахъ чаз...