Главная

Михьивал: эвленмиш жедалди ва хьайила

Михьивал: эвленмиш жедалди ва хьайила

Вири ихтиярар хьун ва явавал халкьдин арада чукIурун, вири ачухдиз къалурзавай сегьнеяр, эдебсуз игитар, къазанмишунихъ ялун – ибурай виридай, са шумуд несилди еке гьуьрмет ийизвай фильмар ва сериалар ацIанва.

 

Мектебда кIелзавай гадайрин арада виридаз чизвай ява руш авачир, я тахьайтIа, вичел вучиз ятIани са классда кIелзавай рушар куьрс жезвай гьакьван ява угъраш авачир жегьилрин кинодин сценаяр фикирдиз гъиз четин я. Нагагь вун тухузвай къайда акьван «викIегьди» тушиз хьайитIа, вун лузер ва я лохушка я.

И сериалра чаз аквазва гьикI рушари чпиз шумуд гада авайтIа веревирд ийизватIа, ва гадайри чпин ихтиярда хьайи рушарин кьадардал тариф ийизватIа.

Голливудди вичин кIвалах ийизва, амма гьатта США-да, вири ихтиярар гунин гар артух хьунин маканда, явавилиз аксивалзавай гьерекат ава.

Адан эвел Америкадин Теннесси штатда хьайи вакъиайри эцигна. 1993-йисуз мектебдин чIехи классра кIелзавай кьве руша мукъаятсузвал авуна чпиз месин алакъайрин тежриба авач лагьана хиве кьурла, абур вири мектебди хъуьруьнриз вегьена.

Абурун пад чкадин пастор Ричард Росса кьуна. Адан гафаралди, абурун чIехи пай таяриз ахьтин тежриба авач, амма хиве кьаз регъуьзва. И вакъиадилай True Love Waits («Халисан муьгьуьббатди гуьзлемишзава») гьерекатдин тарих башламишна. И гьерекатди эвленмиш жедалди михьивал хуьниз эвер гузва. Гьаниз килигна ахьтин тIварни ганва, регьят ва са куьнихъни мажбур тийизвай алакъайри эвленмиш жедалди месин алакъайрал, явавилел, азаррал, фад руфунал залан хьунал, чIур хьайи алакъайрал гъизва. Амма гьа са вахтунда халисан кIанивили – некягь ийидалди гуьзлемишзава.

Жегьилрин явавилин месэла аннамишун са кьадарда аваз США-дин ихтиярар гъиле авай ксарални агакьна. Гьа икI, 1996-йисуз, Америкадин президент Билл Клинтона «Нефс хуьз чирун» программа кардик кутунин къанундал къул чIугуна. «Халисан муьгьуьббатди гуьзлемишзава» гьерекатди США-да вичин кIвалах гегьеншарун давамарна ва 1999-йисуз Лацу кIвалин вилик 200 агъзурдилай гзаф жегьилри декларациядал къул чIугуна ва некягь ийидалди михьивал хуьн хиве кьуна. Некягь ийидалди михьи я – некягьдани михьи я. Вири лап регьят я.

Халисан кIанивили гуьзлемишзавайди чи уьлкведин жегьилризни чир хьун лазим я. Эвленмиш хьунин къиметлувилин гъавурда вири гьатдайвал авун ва адан артухвилер явавилин гзаф зарарлу нетижайрин гъавурда тунихъ галаз санал къалурун Россиядин мектебра ва вузра, СМИ-йра, машгьур блогра, сериалра ва кинойра чарасуз хьана кIанда.

Къе чавай и кардал дамах ийиз жезвач, амма месэла авайди аннамишун – ам гьялунин рекье ийизвай сад лагьай кам я.

 

 

Гьамид Асадулин

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Сура «аль-Анфаль»

Эвел алатай нумрада   Муьтlуьгъ хьухь Аллагьдиз ﷻ ва Адан Расулдиз ﷺ (вири кlвалахра), ва гьуьжетар ийимир (Бадр женгинин вилик куьне гьуьжетар авур тегьерда), акl авуртlа куьн михьиз руьгьдай аватда ва къуватдикай магьрум жеда. Сабур ая! Гьакъикъатда, Аллагь ﷻ сабур ийизвайбурухъ гала (абуруз...


Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чирун

Мусурманди Мугьаммад Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чируниз кьетIен фикир гана кIанда. Чна Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чирунин себеб эвелни эвел, Аллагьди ﷻ Мугьаммадалай ﷺ лайихлу са касни халкь тавун я.   Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чирунин метлеб адакай ихтилат авун патал гьакI инсанар кIватIун туш, кьве...


Зулумдалди эменни къазанмишун

Ислам динда къад лагьай чlехи гунагь – зулумдалди эменни къазанмишун я (цlекlуьд лагьай чlехи гунагь – им дяведа душманривай вахчунвай эменнидикай (трофей) чуьнуьхун я. Ам зулумдалди эменни къазанмишунин жуьрейрикай сад хьуниз килигна чна а кьве чlехи гунагьдизни талукь яз са макъала...


Руьгь гьамга хьиз михьибур…

Лагьанач лугьумир!   Санал акъудиз бахчада йикъарни-йифер, Дустар хьанва къаргъаярни лифер. Гьа тегьерда дустар жезва кицIни кац, Шадвал ийиз, сада-садав вугуз пац. Алахъзавай масадан фу яванриз, И кар чешне туш са бязи инсанриз. *** Пеше кьунач, закай хьанач гъуьрчехъан, Алава яз,...


Женнетдин няметар

1. Аль-Мугъира бин Шу`бади агакьарайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Са сеферда Мусади вичин Раббидивай ﷻ хабар кьуна: «Женнетда авай инсанрикай виридалайни агъада авай гьал низ жеда?»   Ада жаваб гана: «Ам Женнетдин вири агьалияр Женнетдиз фейидалай кьулухъ атай...