Главная

Михьивал: эвленмиш жедалди ва хьайила

Михьивал: эвленмиш жедалди ва хьайила

Вири ихтиярар хьун ва явавал халкьдин арада чукIурун, вири ачухдиз къалурзавай сегьнеяр, эдебсуз игитар, къазанмишунихъ ялун – ибурай виридай, са шумуд несилди еке гьуьрмет ийизвай фильмар ва сериалар ацIанва.

 

Мектебда кIелзавай гадайрин арада виридаз чизвай ява руш авачир, я тахьайтIа, вичел вучиз ятIани са классда кIелзавай рушар куьрс жезвай гьакьван ява угъраш авачир жегьилрин кинодин сценаяр фикирдиз гъиз четин я. Нагагь вун тухузвай къайда акьван «викIегьди» тушиз хьайитIа, вун лузер ва я лохушка я.

И сериалра чаз аквазва гьикI рушари чпиз шумуд гада авайтIа веревирд ийизватIа, ва гадайри чпин ихтиярда хьайи рушарин кьадардал тариф ийизватIа.

Голливудди вичин кIвалах ийизва, амма гьатта США-да, вири ихтиярар гунин гар артух хьунин маканда, явавилиз аксивалзавай гьерекат ава.

Адан эвел Америкадин Теннесси штатда хьайи вакъиайри эцигна. 1993-йисуз мектебдин чIехи классра кIелзавай кьве руша мукъаятсузвал авуна чпиз месин алакъайрин тежриба авач лагьана хиве кьурла, абур вири мектебди хъуьруьнриз вегьена.

Абурун пад чкадин пастор Ричард Росса кьуна. Адан гафаралди, абурун чIехи пай таяриз ахьтин тежриба авач, амма хиве кьаз регъуьзва. И вакъиадилай True Love Waits («Халисан муьгьуьббатди гуьзлемишзава») гьерекатдин тарих башламишна. И гьерекатди эвленмиш жедалди михьивал хуьниз эвер гузва. Гьаниз килигна ахьтин тIварни ганва, регьят ва са куьнихъни мажбур тийизвай алакъайри эвленмиш жедалди месин алакъайрал, явавилел, азаррал, фад руфунал залан хьунал, чIур хьайи алакъайрал гъизва. Амма гьа са вахтунда халисан кIанивили – некягь ийидалди гуьзлемишзава.

Жегьилрин явавилин месэла аннамишун са кьадарда аваз США-дин ихтиярар гъиле авай ксарални агакьна. Гьа икI, 1996-йисуз, Америкадин президент Билл Клинтона «Нефс хуьз чирун» программа кардик кутунин къанундал къул чIугуна. «Халисан муьгьуьббатди гуьзлемишзава» гьерекатди США-да вичин кIвалах гегьеншарун давамарна ва 1999-йисуз Лацу кIвалин вилик 200 агъзурдилай гзаф жегьилри декларациядал къул чIугуна ва некягь ийидалди михьивал хуьн хиве кьуна. Некягь ийидалди михьи я – некягьдани михьи я. Вири лап регьят я.

Халисан кIанивили гуьзлемишзавайди чи уьлкведин жегьилризни чир хьун лазим я. Эвленмиш хьунин къиметлувилин гъавурда вири гьатдайвал авун ва адан артухвилер явавилин гзаф зарарлу нетижайрин гъавурда тунихъ галаз санал къалурун Россиядин мектебра ва вузра, СМИ-йра, машгьур блогра, сериалра ва кинойра чарасуз хьана кIанда.

Къе чавай и кардал дамах ийиз жезвач, амма месэла авайди аннамишун – ам гьялунин рекье ийизвай сад лагьай кам я.

 

 

Гьамид Асадулин

2026-06-01 (Зуль Гьижжа 1447 г.) №6.


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

За вун гьабурукай жедайдак умуд кутазва   Абу Гьурайради агакьарайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Ни вичин эменнидикай Аллагьдин ﷻ рекье кьве паб таъмин ийиз хьайитIа, адаз Женнетдин варарай эверда. Женнетдиз муьжуьд варар ава. Ни кпIуна чалишмишвал авуртIа, адаз КпIунин варарай...


Гъуьл кечмиш хьана…

Зи уьмуьрда бедбахтвал хьана: бейхабардиз зи кIани гъуьл кечмиш хьана. Чун кефи хан тийиз санал 30 йисалай гзаф яшамиш хьана, планар туькIуьрзавай, мурадар авай. Вири са легьзеда атIана. Инлай кьулухъ гьикI яшамиш жедатIа, чидач.   Алимдин жаваб: И дуьньядиз атай гьар са инсан Аллагь...


Халис инсан ятIа эгер…

ИкI лугьудай Хъсанвал ая эбеди, Амукьдайди са гьам я. Тикрардай заз дидеди, Писвал авун гьарам я.   “Батмиш жедач вацIа ам, ВегьейтIани кудач цIуз”. Жедачир кагьул бубадиз, Заз акьулдин тарсар гуз.   — Хъсанвал я ядигар, РикIелай гьич тефидай. Чун я, бала, инсанар, Дуьнья туна...


Женнетдикай гьакъикъи делилар

Аллагь Таалади лагьана: «Гьакъикъатда, Аллагьдихъай кичIебур багълара ва булахрин юкьва жеда. Абуруз лугьуда: «Алад гьаниз ислягьвилелди, са затIунихъайни хатавал авачиз!» Чна абурун рикIерай такIанвал акъудда ва абур месерал стхаяр хьиз ацукьда, сад-садахъ элкъвена. Абур ана са...


Шейх Желилакай гьикая

Гьуьрметлу Желил халу заз аял чlавалай жуван буба хьиз чида, ада захъ галаз назик, ширин суьгьбетар ийидай.   Желил халуни зи буба Жамалдин рикl алай дустар яз, стхайрилайни багъри тир. Сифтегьан Цlелегуьнар – Касал булахдин кьилел, Магьмутрин, Брекрин хуьрер аквадай кьакьан тепедал,...