Главная

Михьивал: эвленмиш жедалди ва хьайила

Михьивал: эвленмиш жедалди ва хьайила

Вири ихтиярар хьун ва явавал халкьдин арада чукIурун, вири ачухдиз къалурзавай сегьнеяр, эдебсуз игитар, къазанмишунихъ ялун – ибурай виридай, са шумуд несилди еке гьуьрмет ийизвай фильмар ва сериалар ацIанва.

 

Мектебда кIелзавай гадайрин арада виридаз чизвай ява руш авачир, я тахьайтIа, вичел вучиз ятIани са классда кIелзавай рушар куьрс жезвай гьакьван ява угъраш авачир жегьилрин кинодин сценаяр фикирдиз гъиз четин я. Нагагь вун тухузвай къайда акьван «викIегьди» тушиз хьайитIа, вун лузер ва я лохушка я.

И сериалра чаз аквазва гьикI рушари чпиз шумуд гада авайтIа веревирд ийизватIа, ва гадайри чпин ихтиярда хьайи рушарин кьадардал тариф ийизватIа.

Голливудди вичин кIвалах ийизва, амма гьатта США-да, вири ихтиярар гунин гар артух хьунин маканда, явавилиз аксивалзавай гьерекат ава.

Адан эвел Америкадин Теннесси штатда хьайи вакъиайри эцигна. 1993-йисуз мектебдин чIехи классра кIелзавай кьве руша мукъаятсузвал авуна чпиз месин алакъайрин тежриба авач лагьана хиве кьурла, абур вири мектебди хъуьруьнриз вегьена.

Абурун пад чкадин пастор Ричард Росса кьуна. Адан гафаралди, абурун чIехи пай таяриз ахьтин тежриба авач, амма хиве кьаз регъуьзва. И вакъиадилай True Love Waits («Халисан муьгьуьббатди гуьзлемишзава») гьерекатдин тарих башламишна. И гьерекатди эвленмиш жедалди михьивал хуьниз эвер гузва. Гьаниз килигна ахьтин тIварни ганва, регьят ва са куьнихъни мажбур тийизвай алакъайри эвленмиш жедалди месин алакъайрал, явавилел, азаррал, фад руфунал залан хьунал, чIур хьайи алакъайрал гъизва. Амма гьа са вахтунда халисан кIанивили – некягь ийидалди гуьзлемишзава.

Жегьилрин явавилин месэла аннамишун са кьадарда аваз США-дин ихтиярар гъиле авай ксарални агакьна. Гьа икI, 1996-йисуз, Америкадин президент Билл Клинтона «Нефс хуьз чирун» программа кардик кутунин къанундал къул чIугуна. «Халисан муьгьуьббатди гуьзлемишзава» гьерекатди США-да вичин кIвалах гегьеншарун давамарна ва 1999-йисуз Лацу кIвалин вилик 200 агъзурдилай гзаф жегьилри декларациядал къул чIугуна ва некягь ийидалди михьивал хуьн хиве кьуна. Некягь ийидалди михьи я – некягьдани михьи я. Вири лап регьят я.

Халисан кIанивили гуьзлемишзавайди чи уьлкведин жегьилризни чир хьун лазим я. Эвленмиш хьунин къиметлувилин гъавурда вири гьатдайвал авун ва адан артухвилер явавилин гзаф зарарлу нетижайрин гъавурда тунихъ галаз санал къалурун Россиядин мектебра ва вузра, СМИ-йра, машгьур блогра, сериалра ва кинойра чарасуз хьана кIанда.

Къе чавай и кардал дамах ийиз жезвач, амма месэла авайди аннамишун – ам гьялунин рекье ийизвай сад лагьай кам я.

 

 

Гьамид Асадулин

2026-06-01 (Зуль Гьижжа 1447 г.) №6.


КьетIенвилер гьисаба яхъ

Акьалтзавай несилдиз тербия гун алай аямдин жемятдин важиблу везифа ва чи уьлкведин сиясатдин пай я. Ам менфятлудаказ кьилиз акъудунилай уьлкведин гележег аслу я. Демократвилин бинеяр авай правовой уьлкве туькIуьрун руьгьдин жигьетдай девлетлу, хиве жавабдарвал авай ва сагълам несил тербияламиш...


Мусурман ва чарадан мал-мулк

Угъривал ва къанунсуз саягъда чарадан мал-девлет вичиз къачун – им вири мусурманрин вилерай чIехи гунагь яз гьисабзавай еке чIуру кар я. Ам Аллагьди ﷻ къадагъа авунвайдан патахъай абурукай садни шаклу жезвач.   Гьакъикъи мусурман гьамиша дугъри ва намуслу я ва чарадан эменнидикай са...


Тапарар ва алай аямдин илим

Чна виш лагьай сеферда Къуръандин аят гъизва (мана): «Чна ахпа Чи аламатар къалурда, та абуруз, Ам Гьакъикъат тирди, ашкара жедалди» («Фуссилат» сурадин 53-аят) – ва виш лагьай сеферда Аллагьдин ﷻ регьимдал чун аламат жезва, вучиз лагьайтIа Ада Вичи лагьайдахъ чаз...


Къурбандин сувар мубаракрай!

Ассаламу алайкум ва рагьматуллагьи ва баракатугь.   Играми стхаяр ва вахар! За квез алукьнавай Къурбандин сувар рикIин сидкьидай мубаракзава. И шад йикъа чи рикIел Ибрагьим пайгъамбардин еке дережадин чешне, адан Аллагьдиз ﷻ авай рикIин сидкьидай тир вафалувал, михьи ниятар ва Раббидин ﷻ...


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

За вун гьабурукай жедайдак умуд кутазва   Абу Гьурайради агакьарайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Ни вичин эменнидикай Аллагьдин ﷻ рекье кьве паб таъмин ийиз хьайитIа, адаз Женнетдин варарай эверда. Женнетдиз муьжуьд варар ава. Ни кпIуна чалишмишвал авуртIа, адаз КпIунин варарай...