Главная

Михьивал: эвленмиш жедалди ва хьайила

Михьивал: эвленмиш жедалди ва хьайила

Вири ихтиярар хьун ва явавал халкьдин арада чукIурун, вири ачухдиз къалурзавай сегьнеяр, эдебсуз игитар, къазанмишунихъ ялун – ибурай виридай, са шумуд несилди еке гьуьрмет ийизвай фильмар ва сериалар ацIанва.

 

Мектебда кIелзавай гадайрин арада виридаз чизвай ява руш авачир, я тахьайтIа, вичел вучиз ятIани са классда кIелзавай рушар куьрс жезвай гьакьван ява угъраш авачир жегьилрин кинодин сценаяр фикирдиз гъиз четин я. Нагагь вун тухузвай къайда акьван «викIегьди» тушиз хьайитIа, вун лузер ва я лохушка я.

И сериалра чаз аквазва гьикI рушари чпиз шумуд гада авайтIа веревирд ийизватIа, ва гадайри чпин ихтиярда хьайи рушарин кьадардал тариф ийизватIа.

Голливудди вичин кIвалах ийизва, амма гьатта США-да, вири ихтиярар гунин гар артух хьунин маканда, явавилиз аксивалзавай гьерекат ава.

Адан эвел Америкадин Теннесси штатда хьайи вакъиайри эцигна. 1993-йисуз мектебдин чIехи классра кIелзавай кьве руша мукъаятсузвал авуна чпиз месин алакъайрин тежриба авач лагьана хиве кьурла, абур вири мектебди хъуьруьнриз вегьена.

Абурун пад чкадин пастор Ричард Росса кьуна. Адан гафаралди, абурун чIехи пай таяриз ахьтин тежриба авач, амма хиве кьаз регъуьзва. И вакъиадилай True Love Waits («Халисан муьгьуьббатди гуьзлемишзава») гьерекатдин тарих башламишна. И гьерекатди эвленмиш жедалди михьивал хуьниз эвер гузва. Гьаниз килигна ахьтин тIварни ганва, регьят ва са куьнихъни мажбур тийизвай алакъайри эвленмиш жедалди месин алакъайрал, явавилел, азаррал, фад руфунал залан хьунал, чIур хьайи алакъайрал гъизва. Амма гьа са вахтунда халисан кIанивили – некягь ийидалди гуьзлемишзава.

Жегьилрин явавилин месэла аннамишун са кьадарда аваз США-дин ихтиярар гъиле авай ксарални агакьна. Гьа икI, 1996-йисуз, Америкадин президент Билл Клинтона «Нефс хуьз чирун» программа кардик кутунин къанундал къул чIугуна. «Халисан муьгьуьббатди гуьзлемишзава» гьерекатди США-да вичин кIвалах гегьеншарун давамарна ва 1999-йисуз Лацу кIвалин вилик 200 агъзурдилай гзаф жегьилри декларациядал къул чIугуна ва некягь ийидалди михьивал хуьн хиве кьуна. Некягь ийидалди михьи я – некягьдани михьи я. Вири лап регьят я.

Халисан кIанивили гуьзлемишзавайди чи уьлкведин жегьилризни чир хьун лазим я. Эвленмиш хьунин къиметлувилин гъавурда вири гьатдайвал авун ва адан артухвилер явавилин гзаф зарарлу нетижайрин гъавурда тунихъ галаз санал къалурун Россиядин мектебра ва вузра, СМИ-йра, машгьур блогра, сериалра ва кинойра чарасуз хьана кIанда.

Къе чавай и кардал дамах ийиз жезвач, амма месэла авайди аннамишун – ам гьялунин рекье ийизвай сад лагьай кам я.

 

 

Гьамид Асадулин

2026-02-01 (Шаабан 1447 г) №2.


ТIуьн тIуьрдалай кьулухъ зарарлу хесетар

Чна гьар юкъуз са гьихьтин ятIани крар ийизва ва абур чи хесетриз ва я адетриз элкъвезва. Амма абурукай гзафбуру чи сагъламвилиз пис эсер авун мумкин я, иллаки тIуьнилай кьулухъ чна чун тухунихъ галаз алакъалубур. Чна куь фикирдиз, тIуьн тIуьрдалай кьулухъ гьасятда вуч авун виже къвезвачтIа,...


Ша, илиф, азиз Рамазан!

Рамазан варз гьар йисуз дуьньядин мусурманри гуьзлемишзавай багьа мугьман я, вучиз лагьайтlа а вацра хъсан амалар ийиз регьят жезва ва гьа са вахтунда абурай гузвай сувабдин кьадарни Аллагьди ﷻ артухарзава. Куьрелди лагьайтlа, Рамазан вацрахъ гьисабиз тежер кьадар хъсанвилер ава. Къуй чун абурукай...


Сура аль-А`раф (Манийвилер)

эвел алатай нумрайра   Фиръавана лагьана: «Куьне зи ихтияр авачиз адал иман гъанани? Гьакъикъатда, ибур – чинебан чIуру къасатар я куьне (Мусадихъ галаз икьрар хьана) уьлкведа (Египетда) фикир авунвай, анай адан агьалияр чукурдайвал. Амма мукьвара квез чир жеда (и кардай квез...


Четинвилер душманар туш, муаллимар я

Къе, инсаниятдиз мад тайин туширвилин девир акурла, инсанрин рикIера къвердавай гзаф къурхувилер ва шаклувилер гьатзава. АкI жезва хьи, дуьньядик йигинвал акатзава, вакъиаяр къвердавай вуч ва гьикI жедатIа лугьуз тежедайбур жезва, хатасузвал лагьайтIа – са гьалдинди.   Ихьтин вахтара...


СУАЛ-ЖАВАБ

Мусурманди вичин атIанвай чIарарни кикер гьиниз авун лазим я? Мусурмандиз абур санал кIватIна са михьи чкадал, чилик кутун меслят къалурзава («Ианату-тI-тIалибин»).       Алай вахтунда некягь ийидайла, гададин паталай адан буба физва. Ихьтин некягь дуьз...