Дажалакай Пайгъамбардин ﷺ гьакъикъи гьадис

Ан-Наввас бин Самана лагьана: «Са сеферда Аллагьдин Расулди ﷺ экуьнахъ фад Дажалакай ахъайиз гатIумна. Пайгъамбарди ﷺ адакай гагь явашдиз, гагь кIевиз лугьудай (Яни Пайгъамбарди ﷺ адакай инсанрихъ галаз яргъалди ихтилат авуна ва галат жез гатIумдайла, са тIимил ял ягъун патал, ада сес агъузардай, ахпа и важиблу месэладал вичин асгьабрин фикир желб авун патал, мад сес хкаждай.

ГьакIни гьадисдин маса риваятра (маса асгьабрилай агакьнавай) лагьанва: «…гагь ам алчах кьаз, гагь ам еке метлеб авайдай кьаз ахъайдай»), ва эхирни чна ам пальма кьван кьакьанди жеда лагьана кьетIна (яни Пайгъамбарди ﷺ Дажала рекьяй акъудуникай а тегьерда лугьузвай хьи, инсанри а кар лап важиблу, метлеблу ва гзаф писди яз гьисабиз гатIумдайвал). Нянихъ чун адан патав атайла, чаз вуч хьанватIа ам гъавурда акьуна ва ада жузуна: «Квез вуч хьанва?» Чна лагьана: «Я Аллагьдин Расул ﷺ, къе пакамаз вуна гагь сес агъузариз, гагь хкажиз Дажалакай ахъайна, ва чаз акI хьана хьи, ам пальма кьван кьакьанди жеда!» Пайгъамбарди ﷺ лагьана: «Заз куь патахъай кичIе жез тазвайди Дажал туш, вучиз лагьайтIа эгер ам зун квехъ галай вахтунда акъатайтIа (Пайгъамбарди ﷺ и гафар, Дажал инсанрин арада эхир заманада акъатдайди адаз гьеле ачухдалди лагьанвайбур я), адахъ галаз куь паталай за гьуьжет тухуда (яни, адан тапан тестикь авунар таб тирди субутда), амма нагагь ам зун куь арада амачирла акъатайтIа, гьар сада вичин патахъай адахъ галаз гьуьжет вичи тухвана кIан жеда, Аллагьди ﷻ лагьайтIа, а карда гьар са мусурмандиз зун эвез ийида (Им лагьай чIал я хьи, Пайгъамбар ﷺ амачирла, Дажала рекьяй акъудуникай ва дуьз рекьелай элячIуникай гьар са мусурман хуьн патал, Аллагьди ﷻ къайгъу ийида).

Дажалан акунар

Гьакъикъатда, Дажал бурма чIарар авай, са вил буьркьуь (мумкин я, са вил дакIур инсан фикирда аваз хьун) жегьил гададин къаматда аваз къведа, завай ам Абд аль-Узза бин Катанахъ галаз гекъигиз жеда (Бязи хабарралди, Абд аль-Узза бин Катан бану Мусталик тайифадай тир ва гьеле жагьилия девирда ам кьенай. Амма имам Агьмада гъизвай и гьадисдин жуьреда лугьузва хьи, ада Ислам кьабулна ва Пайгъамбардин ﷺ и гафар ван хьайила, ада хабар кьуна: «Я Аллагьдин Расул ﷺ, зун адаз ухшар хьуни заз зарар гудачни?» Пайгъамбарди ﷺ лагьана: «Ваъ, вучиз лагьайтIа вуна иман гъанва, ам – имансуз я».

«Кагьф» сура

Ам пайда жедай девирдал кьван чан аламукьайдаз талукь яз лагьайтIа, къуй ада «Кагьф» сурадин сифте аятар кIелрай (Ина фикирда авайди сифте цIуд аят я. И гьадисдин маса жуьреда (риваят) лугьузва хьи, Дажала рекьяй акъудуникай жув хуьн патал, а сурадин эхиримжи цIуд аят кIелун лазим я), ва, гьакъикъатда, ам аш-Шамдин ва Иракдин арада авай рекьел пайда жеда ва эрчIи патахъни, чапла патахъни писвал чукIурда. Эй Аллагьдин лукIар, иман кIевиз яхъ!» (яни, Дажал анжах гьа вуч авай чкада писвал чукIурунал сергьятламиш жедач, ада гьакIни вичин кьушунар вири патарихъ ракъурда).

Дажалан девир

Чна хабар кьуна: «Я Аллагьдин Расул ﷺ, ам чилел гьикьван вахтунда амукьда?» Пайгъамбарди ﷺ лагьана: «ЯхцIур юкъуз, абурукай са югъ са йис хьиз жеда, мад сад – варз хьиз, мад сад – гьафте хьиз, амай йикъариз талукь яз лагьайтIа, абур куь йикъар хьиз жеда». Чна жузуна: «Я Аллагьдин Расул ﷺ, эгер са йис хьиз жедай юкъуз, чна адет яз гьар юкъуз ийизвай кьван кпIар авуртIа бес жедани?» (Яни, гьа юкъуз адетдин вад капI авун бес жедани? Ашкара я хьи, и суал вацраз ва гьафтедиз барабар йикъаризни талукь я). Пайгъамбарди ﷺ лагьана: «Ваъ, амма а юкъуз вахт лазим къайдада тайин ая» (Им лагьай чIал я хьи, а юкъуз экуьнин кпIунилай кьулухъ адетдин йикъара экуьнин ва нисинин кпIарин арада юкьван жуьреда гьикьван вахт физватIа, гьакьван вахтунилай инсанри нисинин капI авун лазим я. Рагъдандин капI – нисинин капIни рагъдандин капI чара ийизвай юкьван жуьредин вахт арадай фейила ва икI мад. Вад капI авурдалай кьулухъ гьисабун мад цIийи кьилелай башламиш хъувуна кIанда ва гьа йикъан къене вири гьа и саягъда авун лазим я, ва гьакIни вацраз ва гьафтедиз барабар жедай йикъарани гьа жуьреда).

Чна хабар кьуна: «Я Аллагьдин Расул ﷺ, ам чилелай гьикьван фад къекъведа?» Пайгъамбарди ﷺ лагьана: «Гару гьалзавай марфадин циф хьиз. Ам инсанрин патав къведа ва абуруз эвер гуда (яни, Дажала вич абурун Рабби тирдахъ инанмиш хьуниз эвер гуда), абур адахъ инанмиш жеда ва адаз жаваб гуда, ва а чIавуз адан буйругъдалди цавай марф къвада, адан эмирдалди чили емишар гъида, нянихъ абурун гьайванар чIурай хкведа ва абурун мандавар садрани тахьайди хьиз виниз хкаж жеда, ва гьар садан регъуь садрани тахьайди хьиз ацIуда, ва абурун къвалар садрани тахьайди хьиз элкъвейбур жеда (яни, девейрин мандавар хкаж жеда, вучиз лагьайтIа пидай ацIуда ва гьа себеб яз абурун къваларни элкъвейбур жеда). Ахпа ам маса инсанрин патав фида ва гьабурузни эвер гуда, амма абуру адан гафар кьабулдач ва ам абур гадарна фида, абурухъ лагьайтIа кьурагьвал галукьда ва абуруз са мал-девлетни амукьдач (ина фикирда авайди я гьайванар я, кьурагь хьунин себеб яз гишила рекьидай, я вири мал-девлет). Гьа вахтунда ам барбатI хьанвай Чилелай къекъведа ва адаз буйругъда: «Жуван хазинаяр акъуд!», - ва адан хазинаяр чIижерин кул хьиз Дажалан гуьгъуьна аваз фида. Ахпа ада вичин патав жегьилвили цуьк акъуднавай жегьил гададиз эверда, ам гапурдалди яда ва кьве патал пайда. А паяр хьел фидай кьван мензилдиз сад-садавай кьве патахъ фида. Адалай кьулухъ ада жегьилдиз вичин патав эверда ва адал чан хтана, чини шадвиляй нур гуз, ам Дажалан патав фида.

Иса цаварилай эвичlун

Гьа вахтунда Аллагь Таалади инсанрин патав Марьяман хва Иса ракъурда. Ам хъипи ранг янавай кьве партал алаз (баянра къалурзавайвал, а парталриз хъипи тарцикай хкуднавай рангуналди ва заферандалди ранг янава), гъилерин капашар кьве малаикдин луварал эцигна, Дамаск шегьердин рагъэкъечIдай паюна авай лацу минарадин патав чилел эвичIда. Ада кьил агъуз ийидайла, адалай стIал-стIал яд авахьда, ам хкаждайла, адалай гевгьерриз ухшар авай стIалар авахьда. Кафиррикай низ адан нефесдин атирдин ни атайтIани, ам рекьида. Адан нефес лагьайтIа, адан вил акьазвай кьван чкада гьатда. Ахпа Иса Дажалахъ къекъвез гатIумда, Люддин (Иерусалимдин патав гвай хуьр) варарин патав адав агакьарда ва ам рекьида. Ахпа Иса Аллагьди ﷻ Дажалакай хвейи инсанрин патав фида (яни, ада рекьяй акъудуникай хвейи, нетижада абуру чпин иман хуьда ва рекьелай алатдач), абурун чинривай гъил гвяда ва Женнетда абуру гьихьтин чкаяр кьадатIа, абуруз лугьуда.

Яжуж ва Мажуж атун

Гьа вахтунда Аллагь Таалади Исадиз ихьтин вагьйу ракъурда: «За ахьтин Зи лукIар гъанва хьи, абурухъ галаз дяве ийидай къуват садазни авач, гьавиляй Зи лукIар ТIур дагъдал кIева!» Адалай кьулухъ Аллагьди ﷻ Яжуж ва Мажуж (Къуръанда чпикай лагьанвай, инсанрин душманар тир, Чилин рагъэкъечIдай патан къерехда авай цлан а пата яшамиш жезвай чан алай затIар. Дувандин йикъан вилик а цал чкIида «ва абур гьар са кьакьан чкадилай тепилмиш жеда» («аль-Анбия», 96)) ракъурда. Абурукай сифтебур Тивериад вирелай фида ва адан яд хъвада. Эхиримжибур фейила, абуру лугьуда: «Са мус ятIани ина яд авай!» Аллагьдин пайгъамбар Исадиз талукь яз лагьайтIа, ам ва адан патав гвай инсанар элкъуьрна кьунваз жеда, та абурукай гьар садаз къенин виш динардилай жунгавдин кьил хуш жедалди (маса гафаралди, абуруз гишинвили азиятар гуда). А чIавуз Аллагьдин пайгъамбар Исади ва адахъ галайбуру Аллагь Тааладиз дуьаяр ийиз тIалабда ва Аллагьди ﷻ Яжужан ва Мажужан гарданрал куквар ракъурда (яни девейрин ва хиперин нерра жедай кьетIен жуьредин куквар). Пака экуьнахъ абур вири сад хьиз кукIварнаваз жеда ва терг жеда (яни, Аллагьдин ﷻ кьадардалди а къуватлу затIар усал затIари терг ийида). Адалай кьулухъ Аллагьдин пайгъамбар Иса ва адахъ галайбур чилел эвичIда ва абурухъай къвезвай пис ни (яни, кукIварнавай Яжужан ва Мажужан мейитрин пис ни) авачир са чIиб алай чкани жагъуриз жедач. А вахтунда Исади ва адахъ галайбуру мад Аллагь Тааладивай дуьаяр ийиз тIалабда ва Аллагь Таалади къушар ракъурда, абурун гарданар девейрин гарданар хьтинбур жеда. А къушари абурун жендекар тухуда ва Аллагьдиз ﷻ кIан хьайи чкадал гадарда. Ахпа Къудратлу ва ЧIехи Аллагьди чилел ахьтин гужлу марф ракъурда хьи, адакай я накьвадин кIваливай, я алачухдивай хуьз жедач, ва ада вичелай кьулухъ чил михьи гуьзгуь хьиз ийида.

Чилел берекат чукlун

Ахпа чилиз лугьуда: «Ви емишар гъваш ва ви берекатар инсанрив дадмишиз тур!», - ва гьа-гьа юкъуз ахьтин чIехи анардин тар экъечIда хьи, сагъ са десте инсанривай са гужуналди адан са емиш нез жеда ва адан хамунин сериндик чуьнуьх жеда. НекIедиз талукь яз лагьайтIа, ам акьван берекатлуди жеда хьи, са деведикай ацай нек сагъ са десте инсанриз бес жеда, са каликай ацай нек сагъ са тайифадиз бес жеда, са хипекай ацай нек са шумуд хизандиз бес жеда. Гьа чIавуз Аллагь Таалади чилел хуш гар ракъурда. Ада инсанар хъуьчIерикай кьада ва гьар са иман гъанвайдан ва гьар са мусурмандин руьгь вичихъ галаз тухуда, амукьда виридалайни пис инсанар. Абур ламар хьиз къизмиш жеда (яни, абуру, инсанар ала лагьана, регъуь тахьана, виридан вилик ламари хьиз дишегьлийрихъ галаз месин алакъаяр ийида) ва гьахьтинбуруз аквада а Сят (яни, Дувандин югъ) гьикI алукьдатIа» (Муслим).

Дажалакай Пайгъамбардин ﷺ гьакъикъи гьадис