Главная

Лугьунар авун Исламда къадагъа я

Лугьунар авун Исламда къадагъа я

Лугьунар авун Исламда къадагъа я
  1. Умар бин аль-ХатIтIаба агакьарайвал, Пайгъамбарди ﷺ лагьана: «Кьенвайдаз вичин сура азабар гуда адахъ лугьунар ийизвайвиляй».

 

И гьадисдин маса жуьреда агакьарзавайвал, Пайгъамбарди ﷺ лагьана: «…адахъ лугьунар ийизвай кьван вири вахтунда (Имам ан-Нававиди  къейд ийизва хьи, и гьадисдин манадин патахъай алимрин фикирар чара жезва, амма абурукай чIехи паюни гьисабзава хьи,  Пайгъамбарди ﷺ лагьай гафар ахьтин инсандиз талукь я хьи, ни вичин мукьвабуруз вичихъ кIевиз лугьунар авун веси авунатIа, акI хьайила, адаз акI авуна кIанзавай)» (Аль-Бухари).

  1. Ибн Масуда агакьарайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Чакай туш чпин хъуькъвер гатазвайбур, чпел алай перемар къазунзавайбур (ина ихтилат физвайди кьил твазвай чка я, маса гафаралди, хев) ва я Аллагьдивай ﷻ тIалабзавайбур, жагьилиядин девирда ийизвайди хьиз! (Ихтилат гьараюнар авуникай физва, мукьва са кас кьейи инсанри чпелни кьиникь ва жуьреба-жуьре бедбахтвилер атун тIалабиз гатIумзава)» (Аль-Бухари, Муслим).
  2. Аль-Мугъира бин Шу`бади лагьана: «Заз ван хьана Аллагьдин Расулди ﷺ икI лугьуз: «Гьакъикъатда, нихъ кIевиз лугьунар ийизватIа, Дувандин юкъуз и кардай адаз азабар гуда» (Аль-Бухари, Муслим).
  3. Абдуллагь бин Умара лагьана: «Са`д бин Убада (Бану Хазраж тайифадин регьбер) азарлу хьайила, Пайгъамбар ﷺ Абд ар-Рагьман бин Авфахъ, Са`д бин Абу Вакъкъасахъ ва Абдуллагь бин Масудахъ галаз санал адал кьил чIугваз фена. Азарлудан патав фейила ва ам вич-вичелай фенваз акурла, Пайгъамбарди ﷺ жузуна: «Ам кьенвани?» Абуру жаваб гана: «Ваъ, я Аллагьдин Расул ﷺ». А чIавуз Аллагьдин Расул ﷺ шехьна. Пайгъамбар ﷺ шехьиз акурла, амайбурни шехьна. Ахпа ада лагьана: «Квез ван къвезвачни кьван? Гьакъикъатда, Аллагьди ﷻ я вилерай авахьзавай накъварай, я рикIи хажалат чIугунай азабар гудач, амма Ада азабар гуда идай, - ва ада вичин мез къалурна, - ва я идай регьим ийида! (Им лагьай чIал я хьи, эгер мукьвабур кьейила инсанри кIевиз лугьунар ийиз хьайитIа, абуруз жаза гуда, амма эгер Шариатди къадагъа тавунвай шейэр лугьуз хьайитIа ва лугьунар тавуртIа, Аллагь Таалади абуруз сувабар гуда)» (Аль-Бухари, Муслим).
  4. Абу Малик аль Аш`ариди агакьарайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Нагагь кьейидал кIевиз лугьунар авур дишегьлиди вич рекьидалди туба тавуртIа, Дувандин юкъуз адал жими къиредин парталар алаз ва кьуру хамарин кьеркьина аваз чан хкида» (Муслим).
  5. Абу Мусади агакьарайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Я дагъ хьтинди! Я инсанрин агъа!» ва ихьтин маса гафар лугьуз кIевиз лугьунар ийизвай гьар са кьенвайдахъ кьве малаик акъвазарда. Абуру адан хуруда гъутар эцяда ва лугьуда: «Вун дугъриданни гьахьтинди тирни?» (Ат-Тирмизи).

 

«Риязу-с-салигьин» ктабдай.

 

 

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


СУАЛ-ЖАВАБ

КапI авурдалай кьулухъ бязибуру кьилелай гъил алтадзава ва са вуч ятIани кIелзава. Ам Шариатда авай кIвалах яни? Ферз тир капI авурдалай кьулухъ кьилин чIараривай гъил гвягъун Сунна (Пайгъамбардин ﷺ рехъ) я. Анас бин Малика лагьана: «КапI авурдалай кьулухъ Пайгъамбарди ﷺ гъил кьиливай...


Ислягь алакъайра жен

Квез жавандихъ галаз суьгьбетиз кIан хьунин алахъунар шумуд сеферда къал-макъалдалди акьалтIна? Ягьсуз хьанвай аял ягъ тавун патал куьн шумуд сеферда сабур хуьниз мажбур хьана? Вири и дуьшуьшар масакIа куьтягь хьунни мумкин тир! КIанзавайди и четин макъамда аялдив эгечIдай тегьер чир хьун я....


Сура ат-Тавба (гъил къачун тlалабун)

И сурадин вилик «Бисмиллягь…» авач, вучиз лагьайтlа гьакl буйругъна Пайгъамбарди ﷺ. Аль-Гьакима агакьарнавай гьадисди и кар тестикьарзава. Гьакlни чал агакьнава хьи, «бисмиллягь…» - Аллагьди ﷻ хуьн патал лугьузва, амма и сура имансузриз кlичlе гун патал...


Исламда мазгьабар гьикl арадал атана?

Са гьихьтин хьайитIани месэладин гьакъиндай къарар кьабулдайла, имамар сифтени-сифте Къуръанда адакай вуч лагьанватIа, гьаниз килигзава.   Эгер анай абуруз жаваб жагъун тавуртIа, абур гьадисриз килигзава. Эгер гьанайни жагъун тавуртIа, а месэладин гьакъиндай асгьабри сад авунвай гафуниз...


Ибрагьим пайгъамбардикай гьакъикъи гьадисар

Са сеферда Ибрагьим пайгъамбардикай асгьабриз ахъайдай чlавуз Мугьаммад Пайгъамбарди ﷺ лагьана: «Гьакъикъатда, Ибрагьим Исмаилахъ ва адан дидедихъ галаз рекье гьатна ва абурув яд авай цел гвай. Исмаилан дидеди а целцяй яд хъваз хьана ва адаз вичин хциз гудай гзаф нек авай, та абур Меккадиз...