Главная

Лугьунар авун Исламда къадагъа я

Лугьунар авун Исламда къадагъа я

Лугьунар авун Исламда къадагъа я
  1. Умар бин аль-ХатIтIаба агакьарайвал, Пайгъамбарди лагьана: «Кьенвайдаз вичин сура азабар гуда адахъ лугьунар ийизвайвиляй».

 

И гьадисдин маса жуьреда агакьарзавайвал, Пайгъамбарди ﷺ лагьана: «…адахъ лугьунар ийизвай кьван вири вахтунда (Имам ан-Нававиди  къейд ийизва хьи, и гьадисдин манадин патахъай алимрин фикирар чара жезва, амма абурукай чIехи паюни гьисабзава хьи,  Пайгъамбарди ﷺ лагьай гафар ахьтин инсандиз талукь я хьи, ни вичин мукьвабуруз вичихъ кIевиз лугьунар авун веси авунатIа, акI хьайила, адаз акI авуна кIанзавай)» (Аль-Бухари).

  1. Ибн Масуда агакьарайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Чакай туш чпин хъуькъвер гатазвайбур, чпел алай перемар къазунзавайбур (ина ихтилат физвайди кьил твазвай чка я, маса гафаралди, хев) ва я Аллагьдивай ﷻ тIалабзавайбур, жагьилиядин девирда ийизвайди хьиз! (Ихтилат гьараюнар авуникай физва, мукьва са кас кьейи инсанри чпелни кьиникь ва жуьреба-жуьре бедбахтвилер атун тIалабиз гатIумзава)» (Аль-Бухари, Муслим).
  2. Аль-Мугъира бин Шу`бади лагьана: «Заз ван хьана Аллагьдин Расулди ﷺ икI лугьуз: «Гьакъикъатда, нихъ кIевиз лугьунар ийизватIа, Дувандин юкъуз и кардай адаз азабар гуда» (Аль-Бухари, Муслим).
  3. Абдуллагь бин Умара лагьана: «Са`д бин Убада (Бану Хазраж тайифадин регьбер) азарлу хьайила, Пайгъамбар ﷺ Абд ар-Рагьман бин Авфахъ, Са`д бин Абу Вакъкъасахъ ва Абдуллагь бин Масудахъ галаз санал адал кьил чIугваз фена. Азарлудан патав фейила ва ам вич-вичелай фенваз акурла, Пайгъамбарди ﷺ жузуна: «Ам кьенвани?» Абуру жаваб гана: «Ваъ, я Аллагьдин Расул ﷺ». А чIавуз Аллагьдин Расул ﷺ шехьна. Пайгъамбар ﷺ шехьиз акурла, амайбурни шехьна. Ахпа ада лагьана: «Квез ван къвезвачни кьван? Гьакъикъатда, Аллагьди ﷻ я вилерай авахьзавай накъварай, я рикIи хажалат чIугунай азабар гудач, амма Ада азабар гуда идай, - ва ада вичин мез къалурна, - ва я идай регьим ийида! (Им лагьай чIал я хьи, эгер мукьвабур кьейила инсанри кIевиз лугьунар ийиз хьайитIа, абуруз жаза гуда, амма эгер Шариатди къадагъа тавунвай шейэр лугьуз хьайитIа ва лугьунар тавуртIа, Аллагь Таалади абуруз сувабар гуда)» (Аль-Бухари, Муслим).
  4. Абу Малик аль Аш`ариди агакьарайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Нагагь кьейидал кIевиз лугьунар авур дишегьлиди вич рекьидалди туба тавуртIа, Дувандин юкъуз адал жими къиредин парталар алаз ва кьуру хамарин кьеркьина аваз чан хкида» (Муслим).
  5. Абу Мусади агакьарайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Я дагъ хьтинди! Я инсанрин агъа!» ва ихьтин маса гафар лугьуз кIевиз лугьунар ийизвай гьар са кьенвайдахъ кьве малаик акъвазарда. Абуру адан хуруда гъутар эцяда ва лугьуда: «Вун дугъриданни гьахьтинди тирни?» (Ат-Тирмизи).

 

«Риязу-с-салигьин» ктабдай.

 

 

2026-04-01 (Шаввал 1447 г.) №4.


Сура аль-А`раф (Манийвилер)

эвел алатай нумрайра   Чна абур дестейралди чилел чукIурна (дуьньядин жуьреба-жуьре паяриз). Абурун арада хъсан ксар ава (Ислам кьабулнавайбур) ва масабур (имансузар ва гунагькарар). Чна абур ахтармишна хъсанвилелди (агьвалдалди ва сагъламвилелди) ва писвилелди (кашалди ва азарралди),...


Кьиникьин къеце патан себебар

Къе чун виридаз талукь тир темадай рахада – къеце пата себебралди жезвай кьиникьрин вилик пад атIуникай.   Къецепатан себебар вучар я? Абур азарар ва яш туш. Абур чанар тухузвай – гзаф вахтара жегьил, къуватлу инсанрин – бейхабардиз жезвай, мусибатлу вакъиаяр я. Абур...


СУАЛ-ЖАВАБ

Мусурманриз килисадиз фидай ихтияр авани? Имам ар-Рамлиди вичин «Нигьаят аль-Мугьтаж» ктабда кхьизва: «Мусурманриз килисадиз, синагогадиз ва икI мад фидай ихтияр ава, эгер: - абурун (гьа ибадатханадин векилрин) ихтияр аваз хьайитIа; - ана кьадардилай артух вине кьазвай шикилар,...


Буба туна, диде хъфизва…

Дидедиз бубадихъ галаз чара жез кIанзава ва за вуч фикир ийизва лугьуз, ада завай хабар кьазва. Буба инсульт себеб яз кьве йис я инвалид хьана, амма вич-вичихъ гелкъвезва, кIвалахал физва. Дидедин ва бубадин арада мукьвал-мукьвал къалмакъалар жезвай ва заз чизва, чара хьайила дидедиз регьят жеда,...


Я Аллагь, Вуна заз ихьтин аялар вучиз гана?

Гьуьрметлу стхаяр ва вахар! Аллагь Таалади чаз и дуьньяда яшамиш жедай къайда - Шариат къалурнава. ГьикI гьар са гъвечIи ва я чIехи алатдин конструкторди «эксплуатациядин къайдаяр» кхьизватIа, гьакI и Шариатни Халикьди Вичин махлукьатрикай виридалайни ажайиб, къимет авай - инсан патал...