Зулумдин хаталувал
Зулумдин хаталувал
Сир туш, зулум еке гунагьрикай сад я. Инсан Шариатди эцигнавай сергьятрай акъудзавай вири шейэр зулумдай гьисабзава.
Инсанди вичи-вичизни зулум авун мумкин я. Яни Аллагьдиз ﷻ аси хьун зулум я, вучиз лагьайтIа инсандиз гунагьар гзаф хьайила ам Жегьеннемдиз аватзава. Им вуч лагьай чIал я? Им лагьай чIал я хьи, инсанди Жегьеннем вичин гъилералди къазанмишзава. Месела, Аллагьди ﷻ ая лагьана буйругънавай капI-тIеат тавун, ички хъун, зина авун, пIапIрусар чIугун ва масабур – им вичиз ийизвай зулум я. ГьакIни са инсанди масадаз зулум авунни мумкин я. Месела, са касди масадавай къуватдалди пул къакъудун, чарадан намусдик хкуьрун, адакай гъибет авун, дувандал тапан шагьидвал авун ва мсб. Мадни бязибуру гьуьжетар ийидайла чпихъ галаз гьуьжет ийизвай кас виляй вегьезва, гьа имни зулум я.
Гьар са инсандиз Аллагь Таала садрани зулумдал рази тежезвайди чир хьана кIанда. Абу Зарра агакьарна: «Пайгъамбарди ﷺ чаз Аллагь Таалади лагьай гафар ахъайна: «Эй зи лукIар! Зи махлукьатриз зулум авун гьикI За Жуваз гьарам авунватIа, гьакI ам За квезни гьарам авунва. Куьне сада-садаз зулум ийимир!» (Муслим). Къуръанда Аллагь Таалади лагьанва (мана): «Лагь, я Мугьаммад! И дуьньядин няметар са юкъуз куьтягь жеда. Аллагьдихъай ﷻ кичIезвай инсанар патал эхират хъсан я. Квез ана гьич зулум ийидач («Ан-Нисаъ» сура, 77-аят). Садазни сир туш, эхиратда авай няметар дуьньядинбурулай хъсан я, гьавиляй, гьуьрметлубур, куьне гьамишалугъ амукьзавай няметар хкя.
Аллагьди ﷻ Вичин регьимдалди гунагьар ийизвай инсанриз вахт гузвайдини рикIелай алудна кIандач! Гунагь авунмазди Ада инсандиз азаб гузвач, адаз туба ийидай вахт гузва. Гьатта бязибуруз Ада и дуьньяда азаб гьич гузвач, абуру авур кьван гунагьрин гьакъиндай эхиратда са кIусни амачиз азаб гудайвал. Инсанри авур гунагьар Адан рикIелай алатзавач. Абу Мусади Пайгъамбардин ﷺ гьадис ахъайна: «Дугъриданни, Аллагьди ﷻ зулум ийизвай инсандиз вахт гузва, анжах азабди ам кьур арада адаз катдай мумкинвал хъжедач. ГьикI гьар са шейиниз вичин эхир аватIа, гьакI зулумкар вуж хьайитIани, адал вичин жаза Халикьди ﷻ агакьарда».
Чилин месэладихъ галаз алакъалу зулум чи халкьдин азар я. Бязи чпин нефсиниз тербет гуз тежезвай инсанри чпин салар еке авун патал, инсанар къекъвезвай рекьер кьазва. Ихьтин инсанрин гьакъиндай Пайгъамбарди ﷺ лагьанва: «Зулумдалди гьатта са чипIинин кьадар чил вичиз къахчур инсандин гардан Къияматдин юкъуз гьа чиле жеда» (Ибн Мажагь, Абу Давуд). Бязибуру чпин салара кун кутуг тавунвай шейэриз цIай язава, ахпа адалай къарагъай гумади куьчеяр ва къуншийрин кIвалер ацIурзава. Гьелбетда, ибур вири Аллагьди ﷻ къадагъа авунвай крар я. Гьич са гунагьни гьакI, жаза тагана тадач лагьанва. А юкъуз гьатта чпи-чпиз зулум авур гьайванривни кьисас вахчуз тада, инсанрикай мад рахан тийин. Абу Гьурайради Пайгъамбардин ﷺ гьадис агакьарна: «Къияматдин юкъуз гьар сада вичиз буржлу тир, зулум авур инсандивай бурж, кьисас вахчуда. Гьатта крчар алай гьере крчар алачирди вичин крчаривди янаваз хьайтIа, адазни кьисас вахчудай мумкинвал гуда» (Муслим, Тирмизи, Агьмад).
Къуй чи крар Шариатдин терездал алцумдайвал Аллагь Таалди чаз акьул гурай ва Къияматдин югъ алукьдалди хьайи чIуру кIвалахар дуьзар хъийидайвал къуват гурай!
