Туьгьметар кьабулиз гьазур я!
Туьгьметар кьабулиз гьазур я!
Ахьтин жуьре инсанар ава хьи, абуру са чIавузни са хийирлу карни авунач, амма масабуру ийизвай крариз туьгьметар (критика) ийиз абуруз гзаф кIанда. Ахьтин «юлдашриз» акI ава хьи, чеб амайбурулай акьуллу я ва, меслятар гуз ва дугъриданни хийирлу кардал машгъулбур критика ийиз, виридаз акьулар гудай ихтияр ава. Зарарсузбур абуруз лугьуз жедач ва гьакI гьавайда жувалай алудизни жедач, вучиз лагьайтIа абур алат тийидайбур ва бизар ийидайбур я.
Абуруз акси тир нетижалу дарман – къалурнавай нукьсан «дуьзар хъувун» теклифун я. «Критика ийизвани – теклиф ая» эвердалди рази хьана акъвазна кIандач, ам тIимил я. Алава хъувуна кIанда: «Теклифзавани – ая». Чеб кардал къалуррай, жезвайди анжах са критика ийиз туширди субутрай. Гьакъикъи са кар кьванни абурувай ийиз жедани? Гьелбетда, гьакъикъи са кар ийидалди, са затIни тавун абуруз регьят я. Авур кIвалахдайни, тавур кIвалахдайни жавабдарвал гьа кIвалахай инсандин хиве жеда, «меслятчидивай» вуч истемишда кьван? Са затIни.
Якъин, чакай гьар са кас гъавурда тваз ва фикирдиз гъиз кIанзавайбурал гьалтна. Гъавурда авай, чизвай инсанри, та чпивай хабар кьадалди, адет яз са затIни фикирдиз гъидач (за гьатта кьатIузва вучиз ятIа). Амма са затIни чин тийизвайбурувай чпин фикир талагьна, рехъ къалур тавуна яшамиш жедач. Гьахьтин дуьшуьшра чна вуч ийида бес? Чна – им кIвалах ийизвайбуру, меслят къалурзавайбуру ваъ. Жуван тежрибадай заз аквазва хьи, виридалайни хъсан кар – меслят гузвайбуруз акунвай чIуру кар гьа чпиз дуьзар хъия лугьун я. Эхь, гьавиляй акьуллубур чпин фикирар лугьун тийиз алахъзава: абуруз чизва, меслят гайидалай кьулухъ вуч хьун мумкин ятIа.
Вучиз гьакI ийидач кьван? Ахьтинбуру масабурун гъалатIар туькIуьр хъийиз гъиле кьун тавуртIани, чпин фикирар кьванни лугьун акъвазарда. Адет яз абуруз хъсан са карни аквазвайди туш, абурун фикирдалди, вири пис я ва кIвачелай кьилел кьван вири дегишарна кIанда. Гьа са вахтунда дугъриданни вахъ рикI кузвайда ва хъсанвал кIанзавайда, нукьсан акурла, сифте тариф ийидай са затI жагъуриз алахъда, кIвалахзавайдан алахъуниз фикир гуда ва анжах ахпа хъуьтуьлдиз, хъел текъведай саягъда вуч дуьззавачтIа ва гьикI туькIуьр хъийидатIа лугьуда. Ихьтин рафтарвал хьайила, кьуру критикачи, акьуллу гафуналди куьмек гузвай хъсан меслятчидивай регьятдиз тафатлу ийиз жеда.
Бязи вахтара газет кIелзавайбуру макъалаяр критика ийизва, гьа жергедай яз зибурни. Абуруз ана кхьенвайди бегенмиш тушир вахтарни жезва. Чна абуруз лугьузвач: «Куьне кхьихь», гьикI имаратар эцигзавайбуру ва я духтурри лугьузвачтIа: «Куьне эциг», «куьне сагъар хъия». Чун гъавурда акьазва, гьар са касди вичин кIвалах ийизва ва вичивай жедайвал ийизва, белки, гьамиша лап хъсандиз жезвач жеди. Амма адан гъалатIар къалурдалди, лап хъсан жедай авур кIвалах веревирд авуна, жув гьа автордин, пешекардин чкадал эцигнайтIа. Ибур гьакIан куьлуь-шуьлуьяр я, инсанри фикир ийиз тади тийизвай.
Гьар са критикадиз себеб хьана кIанда. Терефкарвал авачирди хьун регьят кар туш, амма критикадин карда, за фикирзавайвал, ам чарасуз шартI я. Амма «бегенмиш я» ва я «бегенмиш туш» - им ери тайинарунин лишан туш.
Гьавиляй са патахъай критика – им са кардиз дуьз, герек тир къимет гун я (акьуллуда гьикI авуртIани адакай вичиз хийир къачуда, нетижаяр хкудда), муькуь патахъай лагьайтIа, критика – инсандивай вахт къакъудзавай, нервияр чIурзавай, амма нетижа тагузвай кьуру критикачивилиз элкъуьн мумкин я. Эгер критика менфятлуди ятIа, ам кьабулдай акьул, нагагь адакай хийир авачтIа, сабур тIалабиз кIанзава заз.
