Пул авач…

Садлагьана кIвалах квахьун, мажиб тIимил хьун, рикIелни алачир харжар хьун – гьар са хизан ихьтин месэлайрихъ галаз дуьшуьш хьун мумкин я. Диде-бубадиз пулунин четинвилер авайди аялриз чир хьун герек яни? КичIе тежедайвал, арадал атай крарин гъавурда абур гьикI твада?

Психологрин фикирдалди, арадал атанвай гьалдикай аялдиз чир жедай ихтияр ава, амни амайбур вири хьиз гьа хизандай я хьи. Кьилинди – артухан малуматралди адаз гуж тагана, гьич са вядедани жуван къалабулух къалур тавуна, аксина, гьа месэла гьялун патал гьихьтин рекьер аватIа, абурукай лагьана кIанда.

Пешекарри аялдиз сифте жаваб рикIел гъидай суалар гун меслят къалурзава. Месела: «Вуна гьикI фикирзава, чавай вучиз вуна тIалабай къугъвадай затI (игрушка) къачуз хьанач?», «Вуна фикир ганани, чна исятда нянин тIуьн гьамиша кIвале незва, амма виликдай чун мукьвал-мукьвал кафедиз физвай?»

Хизанда пулунин четинвилер – тIал алай месэла я, гьавиляй аялдихъ галаз рахун патал дуьз вахт хкяна кIанда, иллаки ам гъвечIиди яз хьайитIа. Адахъ галаз шикилар ягъ ва я къугъугъ, къуй ада вич бушдиз ва къулайдиз гьиссрай. Адахъ галаз жезмай кьвай гьакIан регьят чIалал рахух, гъавурда акьадай мисалар гъваш: «Исятда чна тух жедайвал тIуьн ва алукIун важиблу я, и кар патал чун са кьадар вахтунда кафедиз фидач ва къугъвадай затIар къачудач».

Чарасуз аялдин рикIел хкваш пулсуз рикI аладардай затIар авайди. Аялрин клубдиз фидай мумкинвал авач – паркда къекъвейтIа жеда. Отпускдиз физ жезвач, амма санал тамуз фена цIун патав ацукьиз, алачухда йиф ийиз, вацIай балугъар кьаз ял ядай йикъар акъудайтIа жеда. Къугъвадай затIар туьквендай къачун чарасуз туш – кIвале авай затIарикай жуван гъилералди са затI гьазуриз алахъда.

Руьгьдин терефни рикIелай ракъурмир. Мугьаммад Пайгъамбарни адан асгьабар гьикI яшамиш хьанайтIа вири бегьемдиз ахъая. Сабур авунай Аллагь Таалади гьихьтин суваб гудатIа абурун рикIел хкваш.

Машгьур хизандин психолог Санама Хафиза четинвилерал гьалтнавайди са куь хизан туширди аялар гъавурда тун меслят къалурзава. Дяведи чукIурнавай чкайра яшамиш жезвай, мектебдиз физ тежезвай, тухдалди недай мумкинвал авачир аялрин уьмуьрдикай санал ацукьна видеойриз ва шикилриз килиг.

«Пулунин четинвилери хизанда садакай садаз даях жезвайди гьиссиз куьмекзава. Четин гьалди чаз виридаз аялриз чпиз авай шейэрай шукур ийиз чирдай, чпи-чпиз фикирна машгъулатар жагъурдай, сада-садаз куьмек гудай ва кьенят ийидай мумкинвал гузва», - нетижа кьазва Хафиза.