Главная

Гележег тIебиивиле (органикада) ава

Гележег тIебиивиле (органикада) ава

ТIебии миянардай затIар

Гьайванрин, набататрин, набататринни гьайванрин ва промышленностдинни яшайишдин амукьайрикай арадал атанвай миянардай тIебии шейэриз тIебии миянардай затIар лугьузва. Абурук гзаф кьадар кьеж ва набататар гужлу ийидай жуьреба-жуьре элементар ква. Абур яргъал рекьиз тухуз жез тахьуниз килигна, абур чкайрал ва я гьасилзавай чкадин мукьув ишлемишзава ва абуруз чкадин миянардай затIар лугьузва.

Фитедилай, тIекьерилай ва кIарасдин руьхъведилай гъейри тIебии миянардай затIарик акатзава:

1) Кьук. Ам накьвадин лишанар хъсанарун патал ишлемишзава. Ам фид ва набататрин амукьаяр акадарна, кутIун патал са шумуд йисуз турла арадиз гъиз жеда. Адан артухвал ам я хьи, адак я зарарлу шейэр, я кьеж квач. Кьуквадик квай менфятлу элементар гила куьлуь кIусариз чкIанва, гьавиляй ада набататдин дувулар герек элементралди фад таъминарзава.

2) Компост. И миянардай затI йисан къене тIуьнин ва набататрин амукьаяр ктIана арадал атанвай шей я. И миянардай затI вири жуьре магьсулрихъ галаз кьазва. Фитедилай тафаватлу яз, компостди чIуру хъчар экъечIуниз ва зиянлу гьашаратар пайда хьуниз рехъ гузвач.

3) Сидератар. Абур, накьв азотдалди ва фосфордалди таъмин авуна, ам виликан гьалдиз хкизвай набататар я. Абурук горчица, пахладин жинсинин вири жуьреяр, гергерар, сил акатзава. Ник миянарун патал, магьсулар цадалди са йис амаз ана сидератар цун лазим я.

ТIебии миянардай затIар синтездалди арадал гъанвайбурулай адалди тафаватлу я хьи, кьвед лагьайбуру чпин кар фад ийизватIани, вучиз лагьайтIа яд галукьайла абур фад куьлуь кIусариз чкIизва, амма адакай жезвай таъсир тIимил вахтунинди я. ГьакIни абуру накьвадин гьал хъсанарзавач ва гзаф пай шейэрик анжах са шумуд пай я квайди. ТIебии миянардай шейэр лагьайтIа, са кIватIал шейэралди миянарун патал виже къвезва, накьвадин ери хъсанарзава ва абурукай тIебиатдиз хатавал авач.

Дарина Ниязова

2026-06-01 (Зуль Гьижжа 1447 г.) №6.


Халис инсан ятIа эгер…

ИкI лугьудай Хъсанвал ая эбеди, Амукьдайди са гьам я. Тикрардай заз дидеди, Писвал авун гьарам я.   “Батмиш жедач вацIа ам, ВегьейтIани кудач цIуз”. Жедачир кагьул бубадиз, Заз акьулдин тарсар гуз.   — Хъсанвал я ядигар, РикIелай гьич тефидай. Чун я, бала, инсанар, Дуьнья туна...


Аш’аридин акъида дуьзди тушни?

Суал: Эхиримжи вахтара имам Аш’аридин акъида (инанмишвилин тегьер) инкар ийизвай, ам кафирвал я лугьузвай инсанар акъатнава. Абур гьахъ яни?   Жаваб: Ваъ, абур ягъалмиш я. Фикъгьдин (шариат) месэлайрин гьакъиндай «агьлу-с-Суннадин» имамар Абу Гьанифа, Малик, Шафии ва Агьмад...


Гъуьл кечмиш хьана…

Зи уьмуьрда бедбахтвал хьана: бейхабардиз зи кIани гъуьл кечмиш хьана. Чун кефи хан тийиз санал 30 йисалай гзаф яшамиш хьана, планар туькIуьрзавай, мурадар авай. Вири са легьзеда атIана. Инлай кьулухъ гьикI яшамиш жедатIа, чидач.   Алимдин жаваб: И дуьньядиз атай гьар са инсан Аллагь...


КьетIенвилер гьисаба яхъ

Акьалтзавай несилдиз тербия гун алай аямдин жемятдин важиблу везифа ва чи уьлкведин сиясатдин пай я. Ам менфятлудаказ кьилиз акъудунилай уьлкведин гележег аслу я. Демократвилин бинеяр авай правовой уьлкве туькIуьрун руьгьдин жигьетдай девлетлу, хиве жавабдарвал авай ва сагълам несил тербияламиш...


Тапарар ва алай аямдин илим

Чна виш лагьай сеферда Къуръандин аят гъизва (мана): «Чна ахпа Чи аламатар къалурда, та абуруз, Ам Гьакъикъат тирди, ашкара жедалди» («Фуссилат» сурадин 53-аят) – ва виш лагьай сеферда Аллагьдин ﷻ регьимдал чун аламат жезва, вучиз лагьайтIа Ада Вичи лагьайдахъ чаз...