Главная

Гележег тIебиивиле (органикада) ава

Гележег тIебиивиле (органикада) ава

ТIебии миянардай затIар

Гьайванрин, набататрин, набататринни гьайванрин ва промышленностдинни яшайишдин амукьайрикай арадал атанвай миянардай тIебии шейэриз тIебии миянардай затIар лугьузва. Абурук гзаф кьадар кьеж ва набататар гужлу ийидай жуьреба-жуьре элементар ква. Абур яргъал рекьиз тухуз жез тахьуниз килигна, абур чкайрал ва я гьасилзавай чкадин мукьув ишлемишзава ва абуруз чкадин миянардай затIар лугьузва.

Фитедилай, тIекьерилай ва кIарасдин руьхъведилай гъейри тIебии миянардай затIарик акатзава:

1) Кьук. Ам накьвадин лишанар хъсанарун патал ишлемишзава. Ам фид ва набататрин амукьаяр акадарна, кутIун патал са шумуд йисуз турла арадиз гъиз жеда. Адан артухвал ам я хьи, адак я зарарлу шейэр, я кьеж квач. Кьуквадик квай менфятлу элементар гила куьлуь кIусариз чкIанва, гьавиляй ада набататдин дувулар герек элементралди фад таъминарзава.

2) Компост. И миянардай затI йисан къене тIуьнин ва набататрин амукьаяр ктIана арадал атанвай шей я. И миянардай затI вири жуьре магьсулрихъ галаз кьазва. Фитедилай тафаватлу яз, компостди чIуру хъчар экъечIуниз ва зиянлу гьашаратар пайда хьуниз рехъ гузвач.

3) Сидератар. Абур, накьв азотдалди ва фосфордалди таъмин авуна, ам виликан гьалдиз хкизвай набататар я. Абурук горчица, пахладин жинсинин вири жуьреяр, гергерар, сил акатзава. Ник миянарун патал, магьсулар цадалди са йис амаз ана сидератар цун лазим я.

ТIебии миянардай затIар синтездалди арадал гъанвайбурулай адалди тафаватлу я хьи, кьвед лагьайбуру чпин кар фад ийизватIани, вучиз лагьайтIа яд галукьайла абур фад куьлуь кIусариз чкIизва, амма адакай жезвай таъсир тIимил вахтунинди я. ГьакIни абуру накьвадин гьал хъсанарзавач ва гзаф пай шейэрик анжах са шумуд пай я квайди. ТIебии миянардай шейэр лагьайтIа, са кIватIал шейэралди миянарун патал виже къвезва, накьвадин ери хъсанарзава ва абурукай тIебиатдиз хатавал авач.

Дарина Ниязова

2026-04-01 (Шаввал 1447 г.) №4.


Кьиникьин къеце патан себебар

Къе чун виридаз талукь тир темадай рахада – къеце пата себебралди жезвай кьиникьрин вилик пад атIуникай.   Къецепатан себебар вучар я? Абур азарар ва яш туш. Абур чанар тухузвай – гзаф вахтара жегьил, къуватлу инсанрин – бейхабардиз жезвай, мусибатлу вакъиаяр я. Абур...


Дуьнья ислягь хьурай!

  Арабрин чил   Арабар гьаниз акъатдалди, Къумлух, кьуру чуьллер тир. Са стlал яд жагъидалди, Чан акъатай вахтар тир.   Чабалмишиз, чlугваз зегьмет, Арадиз гъана шегьерар. Гуьрчегвилиз авач къимет, Акурла вилиз меркезар.   Йифиз-юкъуз алимри Гьуьжетдивди ийиз...


Иманди дуьзвал истемишзава

Эвел алатай нумрайра   Йикъа шумуд сеферда куьне гунагьрикай туба ийизва, Аллагьдин ﷻ жазадихъай кичIела, мад абур хъувун тавунин ният аваз? Жувавай хабар яхъ, куьн садра кьванни Аллагьдихъай ﷻ кичIевал гьиссна шехьайди яни?   Аллагьди ﷻ Къуръанда лагьана (мана): «Абуруз...


Кьиникьихъ галаз алакъалу ферзер ва эдебар

Чан гайидалай кьулухъ руьгь инсандин бедендай экъечIзава. Инсан мейитдиз элкъвезва. Руьгь гаруз ва я гьавадиз тешпигь я. Ам аквадач ва гьамишалугъ амукьзава.   Азарлудал кьил чIугун сунна я, иллаки ам кьиникьин азар ятIа, амма яргъалди адан патав амукьун меслят къалурзавач. Азарлу касдив...


Гьуьрмет авуна кlвачел къарагъуникай

Суал: Са касдихъ галаз гуьруьш хьайила адаз гьуьрмет авуна кIвачел къарагъдай ихтияр авани?   Жаваб: Ягъалмиш хьанвай инсанри тестикьарзава хьи, на лугьуди, са кас кIвализ атайла, адаз гьуьрмет авуна кIвачел къарагъдай ихтияр авач. Чпин гафар субутарун патал абуру Пайгъамбардин ﷺ ихьтин...