Главная

Гележег тIебиивиле (органикада) ава

Гележег тIебиивиле (органикада) ава

ТIебии миянардай затIар

Гьайванрин, набататрин, набататринни гьайванрин ва промышленностдинни яшайишдин амукьайрикай арадал атанвай миянардай тIебии шейэриз тIебии миянардай затIар лугьузва. Абурук гзаф кьадар кьеж ва набататар гужлу ийидай жуьреба-жуьре элементар ква. Абур яргъал рекьиз тухуз жез тахьуниз килигна, абур чкайрал ва я гьасилзавай чкадин мукьув ишлемишзава ва абуруз чкадин миянардай затIар лугьузва.

Фитедилай, тIекьерилай ва кIарасдин руьхъведилай гъейри тIебии миянардай затIарик акатзава:

1) Кьук. Ам накьвадин лишанар хъсанарун патал ишлемишзава. Ам фид ва набататрин амукьаяр акадарна, кутIун патал са шумуд йисуз турла арадиз гъиз жеда. Адан артухвал ам я хьи, адак я зарарлу шейэр, я кьеж квач. Кьуквадик квай менфятлу элементар гила куьлуь кIусариз чкIанва, гьавиляй ада набататдин дувулар герек элементралди фад таъминарзава.

2) Компост. И миянардай затI йисан къене тIуьнин ва набататрин амукьаяр ктIана арадал атанвай шей я. И миянардай затI вири жуьре магьсулрихъ галаз кьазва. Фитедилай тафаватлу яз, компостди чIуру хъчар экъечIуниз ва зиянлу гьашаратар пайда хьуниз рехъ гузвач.

3) Сидератар. Абур, накьв азотдалди ва фосфордалди таъмин авуна, ам виликан гьалдиз хкизвай набататар я. Абурук горчица, пахладин жинсинин вири жуьреяр, гергерар, сил акатзава. Ник миянарун патал, магьсулар цадалди са йис амаз ана сидератар цун лазим я.

ТIебии миянардай затIар синтездалди арадал гъанвайбурулай адалди тафаватлу я хьи, кьвед лагьайбуру чпин кар фад ийизватIани, вучиз лагьайтIа яд галукьайла абур фад куьлуь кIусариз чкIизва, амма адакай жезвай таъсир тIимил вахтунинди я. ГьакIни абуру накьвадин гьал хъсанарзавач ва гзаф пай шейэрик анжах са шумуд пай я квайди. ТIебии миянардай шейэр лагьайтIа, са кIватIал шейэралди миянарун патал виже къвезва, накьвадин ери хъсанарзава ва абурукай тIебиатдиз хатавал авач.

Дарина Ниязова

2026-02-01 (Шаабан 1447 г) №2.


Жуван меслят жуваз тур!

Куьне фикир гайиди яни, маса инсандиз меслят гуз гьикьван регьят кар ятIа? Я тахьайтIа жуван фикир лугьуз, ада вуч авун ва я тавун лазим тиртIа, гьатта вавай хабар кьун тавунваз хьайитIани? Кар чарадан уьмуьрдиз талукь тирла, чакай на лугьуди психологар ва я арифдарар жезва ва вуч ийидатIа, дуьз...


Асиррай фенвай муьгъ

Дагъустан Республикадин меркезда, Исламдин юкьван асиррин алемдин образовательный центрайрин виридалайни метлеблубурукай сад тир, ан-Низамия медресадин бине эцигайдалай инихъ 950 йис тамам хьуниз бахшнавай чIехи форум кьиле фена.   2025-йисан декабрдиз Махачкъала вири Россиядай алимар,...


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Кьунвай кьиниз вафалувал   Айшади ахъайзава: «Абу Бакра са чIавузни кьур кьин чIурайди туш, та кьин кьун чIурайла гъил къачуниз куьмекдай кар авунин аят ракъурдалди». Адалай кьулухъ ада лагьана: «Къедлай кьулухъ, са кардин патахъай кьин кьурла, эгер заз идалай са маса кар...


СУАЛ-ЖАВАБ

Мусурманди вичин атIанвай чIарарни кикер гьиниз авун лазим я? Мусурмандиз абур санал кIватIна са михьи чкадал, чилик кутун меслят къалурзава («Ианату-тI-тIалибин»).       Алай вахтунда некягь ийидайла, гададин паталай адан буба физва. Ихьтин некягь дуьз...


Четинвилер душманар туш, муаллимар я

Къе, инсаниятдиз мад тайин туширвилин девир акурла, инсанрин рикIера къвердавай гзаф къурхувилер ва шаклувилер гьатзава. АкI жезва хьи, дуьньядик йигинвал акатзава, вакъиаяр къвердавай вуч ва гьикI жедатIа лугьуз тежедайбур жезва, хатасузвал лагьайтIа – са гьалдинди.   Ихьтин вахтара...