Главная

Гележег тIебиивиле (органикада) ава

Гележег тIебиивиле (органикада) ава

ТIебии миянардай затIар

Гьайванрин, набататрин, набататринни гьайванрин ва промышленностдинни яшайишдин амукьайрикай арадал атанвай миянардай тIебии шейэриз тIебии миянардай затIар лугьузва. Абурук гзаф кьадар кьеж ва набататар гужлу ийидай жуьреба-жуьре элементар ква. Абур яргъал рекьиз тухуз жез тахьуниз килигна, абур чкайрал ва я гьасилзавай чкадин мукьув ишлемишзава ва абуруз чкадин миянардай затIар лугьузва.

Фитедилай, тIекьерилай ва кIарасдин руьхъведилай гъейри тIебии миянардай затIарик акатзава:

1) Кьук. Ам накьвадин лишанар хъсанарун патал ишлемишзава. Ам фид ва набататрин амукьаяр акадарна, кутIун патал са шумуд йисуз турла арадиз гъиз жеда. Адан артухвал ам я хьи, адак я зарарлу шейэр, я кьеж квач. Кьуквадик квай менфятлу элементар гила куьлуь кIусариз чкIанва, гьавиляй ада набататдин дувулар герек элементралди фад таъминарзава.

2) Компост. И миянардай затI йисан къене тIуьнин ва набататрин амукьаяр ктIана арадал атанвай шей я. И миянардай затI вири жуьре магьсулрихъ галаз кьазва. Фитедилай тафаватлу яз, компостди чIуру хъчар экъечIуниз ва зиянлу гьашаратар пайда хьуниз рехъ гузвач.

3) Сидератар. Абур, накьв азотдалди ва фосфордалди таъмин авуна, ам виликан гьалдиз хкизвай набататар я. Абурук горчица, пахладин жинсинин вири жуьреяр, гергерар, сил акатзава. Ник миянарун патал, магьсулар цадалди са йис амаз ана сидератар цун лазим я.

ТIебии миянардай затIар синтездалди арадал гъанвайбурулай адалди тафаватлу я хьи, кьвед лагьайбуру чпин кар фад ийизватIани, вучиз лагьайтIа яд галукьайла абур фад куьлуь кIусариз чкIизва, амма адакай жезвай таъсир тIимил вахтунинди я. ГьакIни абуру накьвадин гьал хъсанарзавач ва гзаф пай шейэрик анжах са шумуд пай я квайди. ТIебии миянардай шейэр лагьайтIа, са кIватIал шейэралди миянарун патал виже къвезва, накьвадин ери хъсанарзава ва абурукай тIебиатдиз хатавал авач.

Дарина Ниязова

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Руш низ гъуьлуьз гуда?

Салафрин (Исламдин сифтегьан асирра яшамиш хьайи михьи несилар) девирда Нугь ибн Марьям лугьудай са кас яшамиш хьанай. Адахъ гзаф мал-девлет ва иер са руш авай. Ам це лугьуз тIвар-ван ва девлет авай ксар гзаф къвезвай. Амма адаз вичин руш низ гудатIа чизвачир.   А касдихъ емишдин тарарин еке...


Дастамаз къачудайла дуьаяр кlелун

Суал: Дуьз рекьелай алатнавай са бязибуру лугьузва хьи, дастамаз къачудайла (гъилер, кIвачер чуьхуьдайла) дуьаяр кIелун бид’а я, гьавиляй абур кIелдай ихтияр авач. И гафар дуьзбур яни?   Жаваб: Ваъ, дуьзбур туш. Дуьа гьина хьайитIани ва мус хьайитIани ийидай ихтияр ава, анжах...


КапI тавун къиямат я!

Вилер ахъайиз кIанзавачир…генани къарагъна чин­гъил чуьхуьдай ашкъи авачир. «Бррр…яд къайиди я эхир!» ­ ФатIимадин и карни рикIел хтана ва ам генани яргъандик алчуд хъхьана.   «Къе гьяд югъ я. Мектебдизни физвайди туш, гьавиляй яргъалди ксайтIа...


Ислягь алакъайра жен

Квез жавандихъ галаз суьгьбетиз кIан хьунин алахъунар шумуд сеферда къал-макъалдалди акьалтIна? Ягьсуз хьанвай аял ягъ тавун патал куьн шумуд сеферда сабур хуьниз мажбур хьана? Вири и дуьшуьшар масакIа куьтягь хьунни мумкин тир! КIанзавайди и четин макъамда аялдив эгечIдай тегьер чир хьун я....


Тlебии дарманар

Чи дарманар чи патарив гва. Чна фагьум тагуз, я тахьайтIа, абурукай хабар авачиз, чин тийиз гьикьван менфятлу шейэр гадарзава. Месела, къачун чна гьар хуьрек гьазурдайла ишлемишзавай чичIекар.   Хъуьруьшар гьиниз физва? Гьелбетда, гадарзава. Абуру простатит, аденома авайбуруз лап хъсан куьмекда....