Главная

Гележег тIебиивиле (органикада) ава

Гележег тIебиивиле (органикада) ава

ТIебии миянардай затIар

Гьайванрин, набататрин, набататринни гьайванрин ва промышленностдинни яшайишдин амукьайрикай арадал атанвай миянардай тIебии шейэриз тIебии миянардай затIар лугьузва. Абурук гзаф кьадар кьеж ва набататар гужлу ийидай жуьреба-жуьре элементар ква. Абур яргъал рекьиз тухуз жез тахьуниз килигна, абур чкайрал ва я гьасилзавай чкадин мукьув ишлемишзава ва абуруз чкадин миянардай затIар лугьузва.

Фитедилай, тIекьерилай ва кIарасдин руьхъведилай гъейри тIебии миянардай затIарик акатзава:

1) Кьук. Ам накьвадин лишанар хъсанарун патал ишлемишзава. Ам фид ва набататрин амукьаяр акадарна, кутIун патал са шумуд йисуз турла арадиз гъиз жеда. Адан артухвал ам я хьи, адак я зарарлу шейэр, я кьеж квач. Кьуквадик квай менфятлу элементар гила куьлуь кIусариз чкIанва, гьавиляй ада набататдин дувулар герек элементралди фад таъминарзава.

2) Компост. И миянардай затI йисан къене тIуьнин ва набататрин амукьаяр ктIана арадал атанвай шей я. И миянардай затI вири жуьре магьсулрихъ галаз кьазва. Фитедилай тафаватлу яз, компостди чIуру хъчар экъечIуниз ва зиянлу гьашаратар пайда хьуниз рехъ гузвач.

3) Сидератар. Абур, накьв азотдалди ва фосфордалди таъмин авуна, ам виликан гьалдиз хкизвай набататар я. Абурук горчица, пахладин жинсинин вири жуьреяр, гергерар, сил акатзава. Ник миянарун патал, магьсулар цадалди са йис амаз ана сидератар цун лазим я.

ТIебии миянардай затIар синтездалди арадал гъанвайбурулай адалди тафаватлу я хьи, кьвед лагьайбуру чпин кар фад ийизватIани, вучиз лагьайтIа яд галукьайла абур фад куьлуь кIусариз чкIизва, амма адакай жезвай таъсир тIимил вахтунинди я. ГьакIни абуру накьвадин гьал хъсанарзавач ва гзаф пай шейэрик анжах са шумуд пай я квайди. ТIебии миянардай шейэр лагьайтIа, са кIватIал шейэралди миянарун патал виже къвезва, накьвадин ери хъсанарзава ва абурукай тIебиатдиз хатавал авач.

Дарина Ниязова

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Женнетдин няметар

1. Аль-Мугъира бин Шу`бади агакьарайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Са сеферда Мусади вичин Раббидивай ﷻ хабар кьуна: «Женнетда авай инсанрикай виридалайни агъада авай гьал низ жеда?»   Ада жаваб гана: «Ам Женнетдин вири агьалияр Женнетдиз фейидалай кьулухъ атай...


Савда бинт Зам’ат

Меккадиз Ислам атай чIавалай башламишна къурайшитри чпин ватанэгьлийриз абуру Ислам кьабулна лугьуз жазаяр гуз хьана. Мусурманрин гьал лап четин хьайила, Пайгъамбарди ﷺ динэгьлияр къутармишун патал абуруз Эфиопиядиз куьч хьун эмирна, а чIавуз адан кьиле гьахълу пачагь авай. Ада мусурманар...


Желил халудин тlварун стха

1947-йисуз зун цlукьуд йиса авай гада тир. Чи ери-бине Мегьарамдхуьре аватlани, зи дах Атаханов Абдуселим «Серго» колхоздин председатель яз, Цlелегуьндал Зиядин лугьудай касдин кlвале ацукьнавай. Мектебдай ахъаяйла, гатун ва хъуьтlуьн каникулрин вахтунда, зун Цlелегуьндал фидай ва...


Сура «аль-Анфаль»

Эвел алатай нумрада   Муьтlуьгъ хьухь Аллагьдиз ﷻ ва Адан Расулдиз ﷺ (вири кlвалахра), ва гьуьжетар ийимир (Бадр женгинин вилик куьне гьуьжетар авур тегьерда), акl авуртlа куьн михьиз руьгьдай аватда ва къуватдикай магьрум жеда. Сабур ая! Гьакъикъатда, Аллагь ﷻ сабур ийизвайбурухъ гала (абуруз...


Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чирун

Мусурманди Мугьаммад Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чируниз кьетIен фикир гана кIанда. Чна Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чирунин себеб эвелни эвел, Аллагьди ﷻ Мугьаммадалай ﷺ лайихлу са касни халкь тавун я.   Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чирунин метлеб адакай ихтилат авун патал гьакI инсанар кIватIун туш, кьве...