Аллагьдин Расулдин ﷺ тIуьн
Аллагьдин Расулдин ﷺ тIуьн
Гьерен тум. Гьерен тумунин гъери
Анас ибн Малика лагьана: «Заз ван хьана Аллагьдин Расулди ﷺ икI лугьуз: «Къалчахдин нерв тIа хьун сагъар хъийидай дарман – (бедевийрин) гьерен тум я. Ам цIурурна, пуд патал пайна ва гьар юкъуз ичIи рикIелай са пай ишлемишна кIанда» (Ибн Мажа).
Руфун дакIурла ва руфунин маса азарар авайла гьерен тум куьлуь авуна, гъуьр хьиз куьлуь авунвай туькьуьл явшандик акадарда ва цIурурда. Адалай кьулухъ ша шумуд юкъуз ичIи рикIелай хъвада.
Гьар юкъуз са тIимил кьван гьерен тумунин чIем ишлемишуни хурун зигьин хъсан хьуниз ва фикир кIватIуниз куьмекда.
Гьерен тумуни кьилин мефтIеда иви къекъуьн хъсанарда. Иллаки нервияр ва психика къайдадикай хкатнавайбуруз меслят къалурзава.
Вилериз акунихъ галаз алакъалу тир месэлаяр алудун ва иммунитет хкажун патални гьерен тум ишлемишун менфятлу я. Адан себебни ам я хьи, гьерен тумуник витамин А ква, ада белокрин ва ягълудин баланс тIебии дережада хуьзва, ва адак квай бета-каротинди, адаз тешпигь синтетикадин жуьрейрилай тафаватлу яз, ам тамамдиз цIурурдай мумкинвал гузва.
Пидик квай тIебии холестеринди гормонрин гьалар къайдадикай хкатайла ам арадал хкиз куьмек гузва. И пидик дамарар мягькемарзавай омега-6 ва омега-3 ква.
Гьерен тумуник гьакIни йод ква, гьахьняй адакай туьтуьнин хтуниз хийир жеда, адак квай фтордикай – сарариз ва кIарабриз.
Чими ийидай компрессар хьиз ам бронхит авайла, яргъалди кьуру уьгьуьяр квайла ва нефес чIугунин маса начагъвилер авайла чIехибуруз ва аялризни кваз ишлемишун меслят къалурзава. Гьерен тумунин пиди, иллаки куьгьне, арадал атанвай жуьреба-жуьре дакIурвилер элекьаруниз куьмекзава. И кар патал виридалайни таза гьерен кьурурнавай тум ишлемишун хъсан я.
Акси къалурунар
Адак гзаф гъери хьуниз килигна, ратарин ва хуквадин месэлаяр авайла: гастрит, лекьинин кIвалах къайдадикай хкатун, язва ва хуквадин кислотность хкаж жезвай маса начагъвилер – ам ишлемишунал кьадар эцигна кIанда.
Мугьаммад Дибиров
