Главная

Лайлату-ль-Къадр – агъзур вацралай хъсан йиф

Лайлату-ль-Къадр – агъзур вацралай хъсан йиф

Пак Къуръанда Къудратдин йифен (Лайлату­ль­Къадр) зурбавиликай хабар гузвай «аль­Къадр» лугьудай сура ава (мана): «За Къуръан Лайлату­ль­Къадрдин йифиз ракъурнава». А йифен зурбавал къалурун патал Аллагьди ﷻ Пайгъамбардихъ ﷺ элкъвена икI лугьузва: «Лайлату­ль­Къадрдин фазилатлувал ваз чизвач». Ахпа Аллагь Таалади адан фазилатлувилиз Вичи баян гузва: «А йифиз авур ибадат чпик Лайлату­ль­Къадр квачир агъзур йифиз авур тlеатдилай хъсан я. А йифиз цаварилай чилерал чпин кьиле Жабраил малаик аваз, хийир ва берекат гваз малаикар эвичIзава. Ибур вири Аллагьдин ﷻ ихтиярдалди жезвай крар я. Ам экуьнин ярар ядалди инсанар патал саламат я» («Тафсиру­ль­Байзави»), «Лайлату­ль­Къадр» сура.

 

Лайлату­ль­Къадрдин йифен ибадат

 

А йиф агъзур вацралай багьа я, лугьузва Аллагь Таалади. Агъзур варз – им кьудкъанни пуд йисни кьуд варз жезва. Яни и йифиз ийизвай ибадат гьа и йиф авачир маса варцара ийизвай крарилай багьа я».

Лайлату-ль-Къадрдин йифиз Къуръан кIелун, зикирар ва кпIар авун, Пайгъамбардиз ﷺ салаватар гъун лазим я. Йифен ва экуьнин кпIар мискIинда жемятдихъ галаз авуртIа хъсан я. Гьа йифиз Пайгъамбарди ﷺ агъадихъ галай дуьа кIелун меслят къалурна: «Аллагьумма иннака афуввун тугьиббу-ль-афва фа’фу’анни» Таржума: «Я зи Аллагь! Вун гъил къачудайди я. Ваз гъил къачуз кIанда, залай гъил къачу».

Имам ар-Разиди лагьана: «Лайлату-ль-Къадрдин йифиз экуьнин ярар ягъиз башламишдайла Жабраил малаикди вири малаикриз цаварал хъша лугьуда». Абуру хабар кьада: «Я Жабраил! Аллагь-Таалади и йифиз ибадат авур Мугьаммад Пайгъамбардин ﷺ умматдай тир мусурманриз вуч авуна?». Ада лугьуда: «Аллагьди ﷻ абурал Вичин регьим ракъурна ва кьуд жуьре ксарилай гъейри амайбурун виридан гунагьрилай гъил къачуна». Малаикри лугьуда: «Абур гьибур я?». Ада жаваб хгуда: «Гьамиша ички хъвазвайбур, диде-бубадиз азият гузвайбур, мукьва-кьиливилин алакъаяр атIузвайбур, хъелна пуд йикъалай гзаф вахтунда вичин диндин стхадихъ (вахахъ) галаз рахан тийизвайбур».

 

Лайлату­ль­ Къадр гьалтзавай йиф

Лайлату-ль-Къадр гьалтзавай йифен гьакъиндай алимрин гаф сад туш. Виридан гаф а кардал сад хьанва хьи, ам Рамазандин вацра авай йиф я. ЧIехи пай алимри ам эхиримжи цIудакай са йиф я лугьузва. Абурукай гзафбуру ам эхиримжи цIудакай тек: 21, 23, 25, 27, 29 – лагьай йиферал гьалтзава лугьузва. Пайгъамбардин ﷺ гьадисда лагьанва: «Куьн Лайлату-ль-Къадрдин йифехъ галаз гуьруьшмиш жез Рамазандин вацран эхиримжи цIудакай тек йифера чалишмиш хьухь». Гзаф пай асгьабри ва алимри ам 27-йиф жезва лагьана гаф сад авуна. Имам Агьмада ва Муслима чав агакьарна: «Ибн Гьабиша Ибн Ка’бавай Лайлату-ль-Къадрдин йиф мус жезва лагьана хабар кьуна. Ада ам 27-йиф я лагьана, гьатта кьин кьуна. Ибн Гьабиша ам ваз гьинай чида лагьана хабар кьуна. Ада лагьана: «Заз Пайгъамбарди ﷺ лагьай аламатдалди чир жезва: а йифен экуьнахъ ракъинин нурар гьамиша хьиз экуьбур яз жедач». ГьакIни алимри лугьузва хьи, Лайлату-ль-Къадрдин йиф я мекьи, я чими тушир, экуьди жеда

Лайлату-ль-Къадрдин йиф инсанриз талагьна, ам чуьнуьхунин гьикмет, Аллагьдин ﷻ лукIари ам чпел гьалтдатIа лугьуз Рамазандин вацран гьар са йиф ибадатда акъудун я.

Къуй Аллагьди ﷻ гьар са мусурмандиз Лайлату-ль-Къадрдин ийифехъ галаз гуьруьшмиш жедай мумкинвал гурай! Амин.

 

Гьасан Амаханов

2026-06-01 (Зуль Гьижжа 1447 г.) №6.


Женнетдикай гьакъикъи делилар

Аллагь Таалади лагьана: «Гьакъикъатда, Аллагьдихъай кичIебур багълара ва булахрин юкьва жеда. Абуруз лугьуда: «Алад гьаниз ислягьвилелди, са затIунихъайни хатавал авачиз!» Чна абурун рикIерай такIанвал акъудда ва абур месерал стхаяр хьиз ацукьда, сад-садахъ элкъвена. Абур ана са...


Аш’аридин акъида дуьзди тушни?

Суал: Эхиримжи вахтара имам Аш’аридин акъида (инанмишвилин тегьер) инкар ийизвай, ам кафирвал я лугьузвай инсанар акъатнава. Абур гьахъ яни?   Жаваб: Ваъ, абур ягъалмиш я. Фикъгьдин (шариат) месэлайрин гьакъиндай «агьлу-с-Суннадин» имамар Абу Гьанифа, Малик, Шафии ва Агьмад...


ФатIима ва мультфильм

ФатIима вичин гъвечIи стха Рамазанахъ галаз санал Винни Пухакай мультфильмдиз килигзавай. Йифен геж вахт тир, амма аялар садни ксуз хъфизвачир. Дах кIвале авачир, ам командировкадиз фенвай. Диде лагьайтIа, кIвалин кIвалахрал машгъул тир.   Ада пакадин йикъан экуьнахъ мугьманар гуьзетзавай ва...


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

За вун гьабурукай жедайдак умуд кутазва   Абу Гьурайради агакьарайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Ни вичин эменнидикай Аллагьдин ﷻ рекье кьве паб таъмин ийиз хьайитIа, адаз Женнетдин варарай эверда. Женнетдиз муьжуьд варар ава. Ни кпIуна чалишмишвал авуртIа, адаз КпIунин варарай...


Мусурман ва чарадан мал-мулк

Угъривал ва къанунсуз саягъда чарадан мал-девлет вичиз къачун – им вири мусурманрин вилерай чIехи гунагь яз гьисабзавай еке чIуру кар я. Ам Аллагьди ﷻ къадагъа авунвайдан патахъай абурукай садни шаклу жезвач.   Гьакъикъи мусурман гьамиша дугъри ва намуслу я ва чарадан эменнидикай са...