Главная

Лайлату-ль-Къадр – агъзур вацралай хъсан йиф

Лайлату-ль-Къадр – агъзур вацралай хъсан йиф

Пак Къуръанда Къудратдин йифен (Лайлату­ль­Къадр) зурбавиликай хабар гузвай «аль­Къадр» лугьудай сура ава (мана): «За Къуръан Лайлату­ль­Къадрдин йифиз ракъурнава». А йифен зурбавал къалурун патал Аллагьди ﷻ Пайгъамбардихъ ﷺ элкъвена икI лугьузва: «Лайлату­ль­Къадрдин фазилатлувал ваз чизвач». Ахпа Аллагь Таалади адан фазилатлувилиз Вичи баян гузва: «А йифиз авур ибадат чпик Лайлату­ль­Къадр квачир агъзур йифиз авур тlеатдилай хъсан я. А йифиз цаварилай чилерал чпин кьиле Жабраил малаик аваз, хийир ва берекат гваз малаикар эвичIзава. Ибур вири Аллагьдин ﷻ ихтиярдалди жезвай крар я. Ам экуьнин ярар ядалди инсанар патал саламат я» («Тафсиру­ль­Байзави»), «Лайлату­ль­Къадр» сура.

 

Лайлату­ль­Къадрдин йифен ибадат

 

А йиф агъзур вацралай багьа я, лугьузва Аллагь Таалади. Агъзур варз – им кьудкъанни пуд йисни кьуд варз жезва. Яни и йифиз ийизвай ибадат гьа и йиф авачир маса варцара ийизвай крарилай багьа я».

Лайлату-ль-Къадрдин йифиз Къуръан кIелун, зикирар ва кпIар авун, Пайгъамбардиз ﷺ салаватар гъун лазим я. Йифен ва экуьнин кпIар мискIинда жемятдихъ галаз авуртIа хъсан я. Гьа йифиз Пайгъамбарди ﷺ агъадихъ галай дуьа кIелун меслят къалурна: «Аллагьумма иннака афуввун тугьиббу-ль-афва фа’фу’анни» Таржума: «Я зи Аллагь! Вун гъил къачудайди я. Ваз гъил къачуз кIанда, залай гъил къачу».

Имам ар-Разиди лагьана: «Лайлату-ль-Къадрдин йифиз экуьнин ярар ягъиз башламишдайла Жабраил малаикди вири малаикриз цаварал хъша лугьуда». Абуру хабар кьада: «Я Жабраил! Аллагь-Таалади и йифиз ибадат авур Мугьаммад Пайгъамбардин ﷺ умматдай тир мусурманриз вуч авуна?». Ада лугьуда: «Аллагьди ﷻ абурал Вичин регьим ракъурна ва кьуд жуьре ксарилай гъейри амайбурун виридан гунагьрилай гъил къачуна». Малаикри лугьуда: «Абур гьибур я?». Ада жаваб хгуда: «Гьамиша ички хъвазвайбур, диде-бубадиз азият гузвайбур, мукьва-кьиливилин алакъаяр атIузвайбур, хъелна пуд йикъалай гзаф вахтунда вичин диндин стхадихъ (вахахъ) галаз рахан тийизвайбур».

 

Лайлату­ль­ Къадр гьалтзавай йиф

Лайлату-ль-Къадр гьалтзавай йифен гьакъиндай алимрин гаф сад туш. Виридан гаф а кардал сад хьанва хьи, ам Рамазандин вацра авай йиф я. ЧIехи пай алимри ам эхиримжи цIудакай са йиф я лугьузва. Абурукай гзафбуру ам эхиримжи цIудакай тек: 21, 23, 25, 27, 29 – лагьай йиферал гьалтзава лугьузва. Пайгъамбардин ﷺ гьадисда лагьанва: «Куьн Лайлату-ль-Къадрдин йифехъ галаз гуьруьшмиш жез Рамазандин вацран эхиримжи цIудакай тек йифера чалишмиш хьухь». Гзаф пай асгьабри ва алимри ам 27-йиф жезва лагьана гаф сад авуна. Имам Агьмада ва Муслима чав агакьарна: «Ибн Гьабиша Ибн Ка’бавай Лайлату-ль-Къадрдин йиф мус жезва лагьана хабар кьуна. Ада ам 27-йиф я лагьана, гьатта кьин кьуна. Ибн Гьабиша ам ваз гьинай чида лагьана хабар кьуна. Ада лагьана: «Заз Пайгъамбарди ﷺ лагьай аламатдалди чир жезва: а йифен экуьнахъ ракъинин нурар гьамиша хьиз экуьбур яз жедач». ГьакIни алимри лугьузва хьи, Лайлату-ль-Къадрдин йиф я мекьи, я чими тушир, экуьди жеда

Лайлату-ль-Къадрдин йиф инсанриз талагьна, ам чуьнуьхунин гьикмет, Аллагьдин ﷻ лукIари ам чпел гьалтдатIа лугьуз Рамазандин вацран гьар са йиф ибадатда акъудун я.

Къуй Аллагьди ﷻ гьар са мусурмандиз Лайлату-ль-Къадрдин ийифехъ галаз гуьруьшмиш жедай мумкинвал гурай! Амин.

 

Гьасан Амаханов

2026-03-01 (Рамадан 1447 г.) №3.


Аялдиз тIуьн ва тербия гун

Али бин Абу ТIалиба лугьудай: «Аялдиз дидедин некIедилай берекатлу ва менфятлу нек авач». Нек гьасил хьун ва акъатун патал хилбадин жевгьерди ва я гьалимади хъсан таъсир ийизва, амма мукьвал-мукьвал хилба ишлемишуни некIедин дад дегишарун ва аялдин къен ракъурун мумкин я.   Йикъа...


СУАЛ-ЖАВАБ

Эгер заз и йисуз гьаж ийидай мумкинвал аваз хьайитIа, ам кьулухъ ягъайтIа жедани? Ибн Гьажар аль-Гьайтамиди вичин «Тугьфат аль-Мугьтаж» ктабда кхьизва: «Гьаж ва умра авунин мажбурнама инсандин хиве уьмуьрда са сеферда тунва. Амма абур кьулухъ ягъайтIа жеда, эгер: - гележегда абур ийидай ният...


Хъсанди писдал дегишармир!

Инсан гьамиша хкягъун мажбур жезва ва амни гьамиша хъсандан ва писдан, гьалалдин ва гьарамдин арада туш. Гзаф вахтара чна лап агъада авайдан ва лап вини дережада авайдан арада хкязава: регьят ва вердиш тирдан ва адалай чIехи мана авайдан.   Къуръанда Аллагьди ﷻ кьетIен регьим багъишнавай...


Аллагьдиз ﷻ дамах гвайбур такIан я!

Са нянихъ Айша вичин дидедихъ галаз мультикдиз килигзавай. Аник квай гада гзаф дамахар гвайди тирвиляй, ам садазни кIандачир. Айшади хабар кьуна: «Диде, эгер жув гьакъикъатдани масабурулай хъсан тирла, дамахиз ихтиярар авачни?!» Дидедиз вичин руша фикирзавай тегьер акурла,...


Алатай крари рикI регъвезва

Мектебда зун классда авай иер рушарал пехил тир, за зун такIан къведай уьрдегдин шараг хьиз гьиссзавай. За гзаф зегьмет чIугуна агалкьунар, иервал ва хъсан дуланажагъ жедайвал. Исятда заз вири ава, шукур хьуй Аллагьдиз. Амма, мектебдин шикилриз килигдайла, за гьикI хьайитIани ичIивал ва сефилвал...