Главная

Лайлату-ль-Къадр – агъзур вацралай хъсан йиф

Лайлату-ль-Къадр – агъзур вацралай хъсан йиф

Пак Къуръанда Къудратдин йифен (Лайлату­ль­Къадр) зурбавиликай хабар гузвай «аль­Къадр» лугьудай сура ава (мана): «За Къуръан Лайлату­ль­Къадрдин йифиз ракъурнава». А йифен зурбавал къалурун патал Аллагьди ﷻ Пайгъамбардихъ ﷺ элкъвена икI лугьузва: «Лайлату­ль­Къадрдин фазилатлувал ваз чизвач». Ахпа Аллагь Таалади адан фазилатлувилиз Вичи баян гузва: «А йифиз авур ибадат чпик Лайлату­ль­Къадр квачир агъзур йифиз авур тlеатдилай хъсан я. А йифиз цаварилай чилерал чпин кьиле Жабраил малаик аваз, хийир ва берекат гваз малаикар эвичIзава. Ибур вири Аллагьдин ﷻ ихтиярдалди жезвай крар я. Ам экуьнин ярар ядалди инсанар патал саламат я» («Тафсиру­ль­Байзави»), «Лайлату­ль­Къадр» сура.

 

Лайлату­ль­Къадрдин йифен ибадат

 

А йиф агъзур вацралай багьа я, лугьузва Аллагь Таалади. Агъзур варз – им кьудкъанни пуд йисни кьуд варз жезва. Яни и йифиз ийизвай ибадат гьа и йиф авачир маса варцара ийизвай крарилай багьа я».

Лайлату-ль-Къадрдин йифиз Къуръан кIелун, зикирар ва кпIар авун, Пайгъамбардиз ﷺ салаватар гъун лазим я. Йифен ва экуьнин кпIар мискIинда жемятдихъ галаз авуртIа хъсан я. Гьа йифиз Пайгъамбарди ﷺ агъадихъ галай дуьа кIелун меслят къалурна: «Аллагьумма иннака афуввун тугьиббу-ль-афва фа’фу’анни» Таржума: «Я зи Аллагь! Вун гъил къачудайди я. Ваз гъил къачуз кIанда, залай гъил къачу».

Имам ар-Разиди лагьана: «Лайлату-ль-Къадрдин йифиз экуьнин ярар ягъиз башламишдайла Жабраил малаикди вири малаикриз цаварал хъша лугьуда». Абуру хабар кьада: «Я Жабраил! Аллагь-Таалади и йифиз ибадат авур Мугьаммад Пайгъамбардин ﷺ умматдай тир мусурманриз вуч авуна?». Ада лугьуда: «Аллагьди ﷻ абурал Вичин регьим ракъурна ва кьуд жуьре ксарилай гъейри амайбурун виридан гунагьрилай гъил къачуна». Малаикри лугьуда: «Абур гьибур я?». Ада жаваб хгуда: «Гьамиша ички хъвазвайбур, диде-бубадиз азият гузвайбур, мукьва-кьиливилин алакъаяр атIузвайбур, хъелна пуд йикъалай гзаф вахтунда вичин диндин стхадихъ (вахахъ) галаз рахан тийизвайбур».

 

Лайлату­ль­ Къадр гьалтзавай йиф

Лайлату-ль-Къадр гьалтзавай йифен гьакъиндай алимрин гаф сад туш. Виридан гаф а кардал сад хьанва хьи, ам Рамазандин вацра авай йиф я. ЧIехи пай алимри ам эхиримжи цIудакай са йиф я лугьузва. Абурукай гзафбуру ам эхиримжи цIудакай тек: 21, 23, 25, 27, 29 – лагьай йиферал гьалтзава лугьузва. Пайгъамбардин ﷺ гьадисда лагьанва: «Куьн Лайлату-ль-Къадрдин йифехъ галаз гуьруьшмиш жез Рамазандин вацран эхиримжи цIудакай тек йифера чалишмиш хьухь». Гзаф пай асгьабри ва алимри ам 27-йиф жезва лагьана гаф сад авуна. Имам Агьмада ва Муслима чав агакьарна: «Ибн Гьабиша Ибн Ка’бавай Лайлату-ль-Къадрдин йиф мус жезва лагьана хабар кьуна. Ада ам 27-йиф я лагьана, гьатта кьин кьуна. Ибн Гьабиша ам ваз гьинай чида лагьана хабар кьуна. Ада лагьана: «Заз Пайгъамбарди ﷺ лагьай аламатдалди чир жезва: а йифен экуьнахъ ракъинин нурар гьамиша хьиз экуьбур яз жедач». ГьакIни алимри лугьузва хьи, Лайлату-ль-Къадрдин йиф я мекьи, я чими тушир, экуьди жеда

Лайлату-ль-Къадрдин йиф инсанриз талагьна, ам чуьнуьхунин гьикмет, Аллагьдин ﷻ лукIари ам чпел гьалтдатIа лугьуз Рамазандин вацран гьар са йиф ибадатда акъудун я.

Къуй Аллагьди ﷻ гьар са мусурмандиз Лайлату-ль-Къадрдин ийифехъ галаз гуьруьшмиш жедай мумкинвал гурай! Амин.

 

Гьасан Амаханов

2026-04-01 (Шаввал 1447 г.) №4.


Гъуьлуь папаз гьуьрмет авунин эдебар

Гьар са инсанди вичин папахъ галаз рафтарвилер вичиз кIандайвал туькIуьрзава. Ни вичин кIвалахар Шариатдин къанунрихъ галаз кьадайвал туькIуьрзавачтIа, ада вичин рафтарвилер папахъ галаз вичин нефсиниз кIандайвал туькIуьрзава.   Бязибуру, чпи папаз кичIе гузва лугьуз, чпин рикIе акьур...


Кьиникьихъ галаз алакъалу ферзер ва эдебар

Чан гайидалай кьулухъ руьгь инсандин бедендай экъечIзава. Инсан мейитдиз элкъвезва. Руьгь гаруз ва я гьавадиз тешпигь я. Ам аквадач ва гьамишалугъ амукьзава.   Азарлудал кьил чIугун сунна я, иллаки ам кьиникьин азар ятIа, амма яргъалди адан патав амукьун меслят къалурзавач. Азарлу касдив...


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Абу Бакра дуьньядин няметрикай игьтиятвал ийизва   Зайд ибн Аркама агакьарна: «Чун Абу Бакрахъ галаз санал алай ва ада вичиз яд гъун тIалабна. Адаз яд ва вирт гъана. Абу Бакраз вичиз цихъ галаз виртни гъанвайди акурла, адан вилерал накъвар акьалтна, ахпа ам кIевиз шехьиз гатIумна. Абу...


Буба туна, диде хъфизва…

Дидедиз бубадихъ галаз чара жез кIанзава ва за вуч фикир ийизва лугьуз, ада завай хабар кьазва. Буба инсульт себеб яз кьве йис я инвалид хьана, амма вич-вичихъ гелкъвезва, кIвалахал физва. Дидедин ва бубадин арада мукьвал-мукьвал къалмакъалар жезвай ва заз чизва, чара хьайила дидедиз регьят жеда,...


Дуьнья ислягь хьурай!

  Арабрин чил   Арабар гьаниз акъатдалди, Къумлух, кьуру чуьллер тир. Са стlал яд жагъидалди, Чан акъатай вахтар тир.   Чабалмишиз, чlугваз зегьмет, Арадиз гъана шегьерар. Гуьрчегвилиз авач къимет, Акурла вилиз меркезар.   Йифиз-юкъуз алимри Гьуьжетдивди ийиз...