Ракьара гьатна
Ракьара гьатна
Россияда Интернетдай регьятдиз пул къазанмишунин рекьер къалурзавай гьарамзадайрин чилера гьатзавайбурун кьадар артух жезва. Лутуйри къвердавай чи жибинра кепекни тун тавуна вири акъуддай ва жаза агакь тавуна хъфидай цIийи рекьер туькIуьрзава.
Банкда ва я махсус къуллугъра кIвалахзавайбурун тIварцIихъай ийизвай зенгерихъ инсанар са кьадар мукъаятдиз эгечIиз башламишнава. Гьавиляй тахсиркарри са вахтунилай жедай дуллухдалди мукьвал-мукьвал алдатмишзава. И кар кьиле тухун патал гзаф вахт физватIани, чIугур зегьметдин эвез агакь хъийизва.
Россиядин МВД-ди хабар гузвайвал, 2023-йисан январдилай августдалди уьлкведа информационный ва телекоммуникационный технологияр ишлемишна 226 агъзурдилай гзаф гьарамзадавилин дуьшуьшар кьиле фенва. Алатай йисахъ галаз гекъигайла абур 40%-дин гзаф хьанва. ИТ-технологияр ишлемишна 78 500 угъривал авунва.
«Тийижир ссылкайриз, сайтриз са чIавузни гьахьмир, гьич са вахтундани жуван банкдин малуматар лугьумир ва таниш тушир инсанриз пул ракъурмир», - хабардар ийизва Россиядин МВД-дин векилри.
Нагагь инсан желеда гьатнаватIа, ам гьакI ахъайдач. Адакай малуматар са дестедилай масадал агакьарда. Тахсиркарар са шумуд йисуз вил алаз акъвазун мумкин я ва алдатмишунин цIийи схема кардик кутаз алахъун. Оперативникри хабар гузвайвал, гзафбур пуд сеферда кьван ракьара гьатзава. ГьакI, цIуд йисан вилик Россияда БАД-рихъ галаз алакъалу тир алдатмишунин кIвалахар кьиле тухвана. Ана зиян хьайибур, гуя абуруз хьайи зиян эвез хъийизва лагьана, полицейскийрин тIвар кьуна мад алдатмиш хъувуна. Гьа инсанрикай «банкдай» зенгер авунин крарани зарар хьайибур хьана.
Къецепатан цифровой хатавилин Solar AURA, ГК «Солар» къимет гунин центрдин эксперт Александр Вураскоди «Известия» газетдиз гайи интервьюда ихтилат авурвал, гьар юкъуз чпин ракьара гьатдайбурухъ къекъвезвай 30-дав агакьна цIийи сайтар къейд ийизва. ТIвар-ван авай фирмайрин тIварари, кIевиз эвер гуни ва гьатта СМИ-йра тапан макъалайри гьарамзадайриз чпин «махар» вилик тухуз куьмек гузва. ГьакI, чакай гзафбурун вилерик «Россиянвийриз нафтIадал ва газдал алвер ийидай ихтияр ганва» тIвар алай макъала акатна. Инсанди вич гьа сайтдал кхьейла, кардик телефондин лутуяр экечIзава. Абуру инсандихъ галаз ихтилатар ийизва, жуьреба-жуьре гьакъийрин кьетIенвиликай ахъайзава. Ахпа инсанди сифте гьакъи гун лазим я, лутуйри лагьайтIа платформадин кIвалахдиз ухшамиш са кар ийида. Инсандиз, вичи сифте пул къазанмишна лагьай, хабар хкведа. Адалай кьулухъ гьарамзадайри амалдарвилелди адан банкдин счётдин нумра ва адакай вири малуматар къачун мумкин я, гуя мажиб ягъун патал. Эгер ам ракьара гьатайтIа, къачагърин схема 100% тамамарнава.
