Главная

Вуч? Гьина? Мус?

Вуч? Гьина? Мус?

Цин хуруз фин балугъриз гьикьван четин я?

Балугъри цин хуруз фидайла, абуру секин це сирнав ийизвайдалай тIимил къуват харжзава. Идаз яд элкъвезвай чкайрикай балугъриз менфят къачудай алакьун хьунал баян гуз жеда. Абуру асул кар алай жакIумриз лап тIимил гуж гуз са патай муькуь патаз къекъуьрунар ийизва. Сирнав авунин ихьтин къайда елкен алай чIехи луьткве гарун къаншардиз финихъ галаз гекъигиз жеда.

Вучиз микьнатIисдин (магнитдин) компасди кефер пад дуьз къалурзавач?

Адетдин микьнатIисдин компасди кефер пад дуьз къалурзавач, вучиз лагьайтIа кефердин микьнатIисдин полюс географиядин полюсдал ацалтзавач. Адалай артух яз, ам гьамиша са чкадай маса чкадиз физва. Исятда ам гьеле Канададин Арктикадин сергьятра ама, амма йисан къене 64 километрдин йигинвал аваз Таймыр галай патахъ физва.

Чайдикай ва къагьведикай (кофе) авай гекъигунин зиян чпел тежрибаяр тухузвай (подопытные) кьветхверрал чириз алахъайди вуж я?

Шведрин пачагь III лагьай Густава са сеферда вичи ахтармишун кьетIна – инсандиз квекай гзаф зиян ава: чайдикай ва я къагьведикай? И кар ахтармишун патал, кьиникьин жаза ганвай кьве кьветхвер хкяна. Сад лагьайдаз йикъа пуд сеферда чIехи фенжанда авай чай гузвай, кьвед лагьайдаз – къагьве. Пачагь вич ахтармишун акьалтIдалди амукьнач, ам яна кьена. Кьветхверар яргъалди яшамиш хьана, амма абурукай 83 йисан яшда аваз сифте кьейиди чай хъвазвайди хьана.

Гьеле Пирр пачагьдал къведалди фад Пирран гъалибвал ни къачунай?

«Пирран гъалибвал» ибара – им кIаник акатуниз барабар гъалибвал я – арадал атун дегь заманадин Грециядин Эпир гьукуматдин пачагь Пирраз талукь я. Чи эрадал къведалди 279-йисуз адан кьушунди римвийрихъ галаз хьайи женгина гъалибвал къачуна, амма чпиз хьайи телефвилер акурла, Пирра лагьана: «Мад ихьтин са гъалибвал хьайитIа, зун кьушун амачиз амукьда».

Амма гьеле и дяве жедалди къадим заманадин авторри кхьей затIара «кадмейдин гъалибвал» ибара гьалтзава. Им гьадаз тешпигь тир, Фива шегьердин бине кутур кьисайрик квай хьтин, Кадмадин кьушунди аргиввийриз акси тир дяведа къачур четин гъалибвал я.

2026-04-01 (Шаввал 1447 г.) №4.


Гьуьрмет авуна кlвачел къарагъуникай

Суал: Са касдихъ галаз гуьруьш хьайила адаз гьуьрмет авуна кIвачел къарагъдай ихтияр авани?   Жаваб: Ягъалмиш хьанвай инсанри тестикьарзава хьи, на лугьуди, са кас кIвализ атайла, адаз гьуьрмет авуна кIвачел къарагъдай ихтияр авач. Чпин гафар субутарун патал абуру Пайгъамбардин ﷺ ихьтин...


Кьиникьихъ галаз алакъалу ферзер ва эдебар

Чан гайидалай кьулухъ руьгь инсандин бедендай экъечIзава. Инсан мейитдиз элкъвезва. Руьгь гаруз ва я гьавадиз тешпигь я. Ам аквадач ва гьамишалугъ амукьзава.   Азарлудал кьил чIугун сунна я, иллаки ам кьиникьин азар ятIа, амма яргъалди адан патав амукьун меслят къалурзавач. Азарлу касдив...


Машгьур макандикай зи фикирар

Виликан Куьре вилаят тарихда вири дуьньядиз машгьур эфендияр, шаирар, алимар, инкъилабчияр акъатнавай макан я.   Девирар дегиш хьуникди, цIийи гьукуматар арадал атуникди, виринра адет тирвал, эвела Куьре вилаят, ахпа Куьре ханлух, Куьре округ, Кьасумхуьруьн район, эхирдай СтIал Сулейманан...


Иманди дуьзвал истемишзава

Эвел алатай нумрайра   Йикъа шумуд сеферда куьне гунагьрикай туба ийизва, Аллагьдин ﷻ жазадихъай кичIела, мад абур хъувун тавунин ният аваз? Жувавай хабар яхъ, куьн садра кьванни Аллагьдихъай ﷻ кичIевал гьиссна шехьайди яни?   Аллагьди ﷻ Къуръанда лагьана (мана): «Абуруз...


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Абу Бакра дуьньядин няметрикай игьтиятвал ийизва   Зайд ибн Аркама агакьарна: «Чун Абу Бакрахъ галаз санал алай ва ада вичиз яд гъун тIалабна. Адаз яд ва вирт гъана. Абу Бакраз вичиз цихъ галаз виртни гъанвайди акурла, адан вилерал накъвар акьалтна, ахпа ам кIевиз шехьиз гатIумна. Абу...