Главная

Жув алдатмишиз тамир

Жув алдатмишиз тамир

Жув алдатмишиз тамир

Макъаладин кьил рекламадин слоган хьтинди хьана. Белки мукьвал-мукьвал жезвач жеди, амма ятIани чун алдатмишиз, ягъалмишвиле тваз алахъзава. Жуьреба-жуьре себебралди бязи вахтара чун алдатмишиз кIанзава, амма вучиз акI жезватIа, асул мана туш (исятда адакай туш), кьилинди – дугъриданни жув алцурариз тун тавун я. ИкI хьун патал ваз ван къвезвай ва я гьатта аквазвай вири крарихъ агъун тавун бес я.

 

Эгер акьул хкуд тавуртIа (са ажайиб хабардихъ агъаз гьикьван кIан хьайитIани) ва фикир ийиз алахъайтIа: «Заз ван хьайиди гьакъикъат я жал?», гзаф вахтара кьил акъудиз жеда хьи, бязи хабарар туькIуьрнавай, тапанбур тирди. Бязи вахтара ачух фейк (исятда и гаф виридан сиве гьатнава) тирди чир хьун патал, лугьузвайвал, хуралай кьведал кьвед эхцигун бес жезва.

ГьикI ятIани таниш шаирди заз зенг ийизва, зи шиирар са тIимил дуьзар хъийидай ихтияр гун тIалабзава, вучиз лагьайтIа зун («автор») пешекар шаир туш. КилигайтIа, адаз зи яратмишунар бегенмиш хьанва, амма заз тежриба авачирвиляй абурук кимивилер квай, ам абур хушвилелди туькIуьр хъийиз гьазур тир. За лагьана: «Акъваз, акъваз! Вучтин шиирар? Зи уьмуьрда са вахтундани за шиир кхьейди туш». Ам тажуб хьанва: «Ви шиирар соцсетра ава, виридаз бегенмиш хьанва. Шаирдин кьиникьдиз кхьенва, къулни види я, гьина кIвалахзаватIани кхьенва». Зун Лермонтовахъ галаз какадарнавани? Им ада я Александр Сергеевич кьейила са мус ятIани шиир кхьейди. КилигайтIа, сада, са тIимил вилик кьейи, вичиз мукьувай хъсандиз чизвай (заз кьенвайди чан алаз анжах са сеферда акунай ва адахъ галаз таниш тушир) шаир рикIел хуьн патал шиир кхьена. Шиир кхьейда вичин тIвар къалурнавачир, амма са касдин фикирдиз атана, ам зун хьун мумкин я лагьана. Аквазвани, зи яратмишунриз гьикьван чIехи къимет гузватIа, прозадал шиирарни алава хъувуна. Дуьз лагьайтIа, халис шиир кхьей кас, гьакьван зегьмет чIугур, вичин юлдашдин патахъай рикIин тIарвал дуьздал акъудай, заз язух атана. Къадалай гзаф бендер туькIуьрна, амма виридаз ам за кхьейди хьиз къалурна. КIелзавай вири шейэрихъ инсанар гьикьван регьятдиз агъазватIа килиг садра!

КIелзавай вири шейэр дуьзбур тирдахъ инанмиш хьун инсанриз гьинай атана? Аквадай гьалда, ахтармишун патал им хъсан тема я. И суалдиз заз жаваб жагъизвач. Белки, инсанриз чпиз гьакъикъатда хьана кIанзавай крарихъ инанмиш жез бегенмиш ятIа? Абур гьакьван рикIе затI авачир инсанар яни, я тахьайтIа фикирзавани: эгер са гьина ятIани кхьенватIа, ам авай кар я? Тапарардач хьи! Им – дуьзенавал ва я ахмакьвал я. Гьа ихьтинбурукай хабарралди къугъурзавайбурун, гьакъикъат чпиз хийир авай чIуру патахъ дегишарзавайбурун «къурбандар» жезва.

Кьадардилай артух ихтибарзавайбурухъ галаз санал муькуь жуьре юлдашарни ава, са шейинихъни агъан тийизвай. Я тахьайтIа агъаз кIанзавач. Абур я «гзаф акьуллубур» я, я уьмуьрдин гзаф тежриба авай ва садазни ихтибар тийизвайбур. Ахьтинбурни ахтармишун патал лап итижлу десте я.

И кардин патахъай акьван хажалат авун герек тушир жеди, эгер са бязи деринра авай крар авачиртIа. Фитнеяр, буьгьтенар, тапарар гьамиша авай тир, амма абурукай гьикI къутармиш жеда? ГъалатIри, такуна амукьай гъалатIри, дуьз тушир хабарри кIелзавай инсан пис нетижайрал гъун мумкин я. Иллаки им диндиз талукь я, вучиз лагьайтIа масада лагьай гафар дегишарна кхьини, ахтармиш тавур делилди, автордин бинесуз фикирри инсан чIехи гунагьдал гъун мумкин я. Гьахьняй Исламди чирвилер нивай къачузватIа, гьа кардиз гзаф фикир гузва. Неинки адетдин лутуйрив жув алдатмишиз тун тавун важиблу я, амма генани важиблу я бязи интернетда авай «вязер ийидайбурув» жув алдатмишиз тун тавун.

 

Азиз Мичигишев

2026-06-01 (Зуль Гьижжа 1447 г.) №6.


Гъуьл кечмиш хьана…

Зи уьмуьрда бедбахтвал хьана: бейхабардиз зи кIани гъуьл кечмиш хьана. Чун кефи хан тийиз санал 30 йисалай гзаф яшамиш хьана, планар туькIуьрзавай, мурадар авай. Вири са легьзеда атIана. Инлай кьулухъ гьикI яшамиш жедатIа, чидач.   Алимдин жаваб: И дуьньядиз атай гьар са инсан Аллагь...


СУАЛ-ЖАВАБ

Теспягьрал вуч кIелайтIа хъсан я? Теспягьрал «СубгьанаЛлагь» (Аллагь ﷻ нукьсанрикай михьи я), «АльгьамдулиЛлягь» (шукур хьуй Аллагьдиз ﷻ), «Аллагьу акбар» (Аллагь ﷻ виридалай чIехи я), «астагъфируЛлагь» (за Аллагьдивай ﷻ гунагьрилай гъил къачун...


КьетIенвилер гьисаба яхъ

Акьалтзавай несилдиз тербия гун алай аямдин жемятдин важиблу везифа ва чи уьлкведин сиясатдин пай я. Ам менфятлудаказ кьилиз акъудунилай уьлкведин гележег аслу я. Демократвилин бинеяр авай правовой уьлкве туькIуьрун руьгьдин жигьетдай девлетлу, хиве жавабдарвал авай ва сагълам несил тербияламиш...


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

За вун гьабурукай жедайдак умуд кутазва   Абу Гьурайради агакьарайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Ни вичин эменнидикай Аллагьдин ﷻ рекье кьве паб таъмин ийиз хьайитIа, адаз Женнетдин варарай эверда. Женнетдиз муьжуьд варар ава. Ни кпIуна чалишмишвал авуртIа, адаз КпIунин варарай...


Женнетдикай гьакъикъи делилар

Аллагь Таалади лагьана: «Гьакъикъатда, Аллагьдихъай кичIебур багълара ва булахрин юкьва жеда. Абуруз лугьуда: «Алад гьаниз ислягьвилелди, са затIунихъайни хатавал авачиз!» Чна абурун рикIерай такIанвал акъудда ва абур месерал стхаяр хьиз ацукьда, сад-садахъ элкъвена. Абур ана са...