Главная

Сфи эфенди

Сфи эфенди

Тарихрай чав агакьнавай лезги чIаланни шииратдин ажайиб ирсинин сагьибрикай тир Сфи Эфендидин (1770-1835) 250 йис тамам хьанва. Вуж я тIвар кьунвай и векил - арифдар, вичин вахтунин асул къамат яратмиш-навай эсерар таз алакьнавай арифдар?

Сфи эфенди 1770-йисуз Ахцегь магьалдик акатзавай Ухулрин хуьре дидедиз хьана. Къ.Аки¬мова къейднавайвал, ам фад етим хьана. Амма зигьин хци гада кIелиз Миграгърин хуьруьн медресадиз атана, ина гьамишалугъ яз амукьна.

Сфи эфендиди сифте чирвилер а чIавуз машгьур алим-арабист Абдулгъани эфендидивай къачуна. Адалай кьулухъ, хуьре мискIиндин межевирвални ийиз, маллади вичин чирвилер, Ахцегьиз, Шиназдиз, Фрагъиз, Худатиз ва масанриз физ, гьа вахтунин машгьур эфендийрин патав хкажна. Абурун жергеда Ахцегь Мирзе Али, Ярагъ Мегьамед хьтин арифдарарни авай.

Эхь, чIехи чирвилери Сфи эфендидин дережаярни хкажна. Миграгъа адакай медресадин иеси, эфенди, жуьмя мискIиндин имам, хуьруьн къази хьана. Вичи цIудралди жегьил сухтаяр, гуьгъуьнлай алимар, эфендияр хьайи ксар гьазурна.

Сфи эфенди хъсан жерягьни тир. Ахцегьа Мирзе Алиди хьиз, Миграгъа жемятрин сагъламвал хуьз, Сфи эфендиди жерягьвална. Гъиликай, мецикай, акьул-камалдикай инсанриз куьмек хьайи касдин сур зияратдиз элкъвена. Адан гуьмбет гилани хуьруьн агъа магьледин сурара инсанрин къаюмвилик кваз хуьзва.

Гьа вахтарин маса эфендийри хьиз, вичин гзаф фикирар шиирралди кхьена. Несилрин гъилера адан “Мазан Къемер”, “Ахцегь Мирзе Али илифайла”, “Эренлер”, “Йигулризругулриз” ва маса эсерар ама. Абурукай са шумуд чна и нумрадани чапзава.

МЕРДАЛИ ЖАЛИЛОВ

2026-09-01 (Рабиул аввал 1448 г.) №9.


Хуьруьга мавлид-межлис

16-августдиз Ахцегь райондин Хуьруьгрин хуьре Мугьаммад Пайгъамбар ﷺ хайи Рабиу-ль-Авваль вацраз талукьарнай гурлу мавлид-межлис кьиле фена. Ам хуьруьн имам Абдурагьманов Мугьаммадсабира хуьруьн жемятдин куьмекдалди тешкилнавай.   Адет тирвал Къуръандин келимайралди ачухай мярекат Кьурагь...


Пак гьадисрай къачунвай насигьатар

1.       Аллагь Таалади лугьузва: «Эй, инсанар! Куьн и куьтягь жезвай, фана дуьньяда яшамиш хьун патал гьикьван чалишмиш жезва, квез гьикьван и куьруь уьмуьр кIанда? Гьакъикъатда, муьтIуьгъбуруз Женнет тайинарнава, абур гьаниз Адан муьжуьд къапудай фида....


СУАЛ-ЖАВАБ

  Газет кlелзавай гьуьрметлу стхаярни вахар, чи газет вёрстка ийизвай гада гъалатl хьана ва алатай нумрада ада гьижабдихъ галаз алакъалу суалдин жаваб яз кицlин нежесдин патахъай ганвай жаваб эцигна. Гъил къачун тlалабзава. А суал ва адан жаваб чна и нумрадиз, агъадихъ хгуда....


Сура ат-Тауба (гъил къачун тlалабун)

Эвел алатай нумрада   21. Абур Раббиди шадарда Вичин регьимдалди ва разивилелди, ва (Женнетдин) багълара гьамишалугъ няметар гуналди.   Абур ана гьамишалугъ амукьда. Гьакъикъатда, Аллагьдин ﷻ пишкеш (суваб) зурбади я. Эй, иман гъанвайбур! Куьне куь бубаяр ва стхаяр куьмекчияр (кlанибур) яз...


КIвалах гъиляй акъатна кIанзавач

За кьилдин касдин клиникада медсестра яз кIвалахзава. ЧIехиди дегиш жедалди вири хъсанзавай. Гила чи хиве цIийи везифаяр хутазва, абурай пул гузвач, гьамиша себебсуз тахсирар кутаз алахъзава. КIвалах бегенмиш я, экъечIиз кIанзавач, амма ихьтин рафтарвални эхиз кIанзавач. За вуч...