Главная

Ваха гъуьлуьз кIандайвал тавун меслят къалурзава

Ваха гъуьлуьз кIандайвал тавун меслят къалурзава

Зун гъуьлуьз фена. Ваха заз кIевелай гъуьлуьз кIандайвал тавун, ам жуван кьамал ацукьар тавун ва жуваз кIандайвал яшамиш хьун меслят къалурзава. Заз вах кIанзава ва ам пашманариз кIанзавач, амма ам зи хизандин арада гьахьнани кIанзавач. За вуч ийида?

Психологдин меслят:

Мукьва инсанри гузвай вири меслятар кьилиз акъудун герек туш. Ахьтин чIехи пай меслятар абуру чпин тежрибадай къачунвайбур я. Амма хсуси тежриба лагьайтIа, им гьамиша кьилдин дуьшуьш я ва ам виридахъ галаз дуьз къведач.

Сифте килигна кIанда куь вахан ва адан гъуьлуьн рафтарвилер гьихьтинбур ятIа. Кар ана ава хьи, инсанри чпивай алакь тавур крар масабуруз чириз алахъзава. ГьакI абур чпивай тахьай крар чарабурун гъилералди туькIуьриз ва чпин вахтунда чпини гьакI авунайтIа хъсан жедай лугьуз, чеб инанмишариз алахъзава.

Эгер куьне кьилдин хизан арадал гъунин къарар кьабулзаватIа, куьне масабурун меслятриз тIимил яб гайитIа хъсан я, абур ни гуз хьайитIани. Жуван хсуси гьиссерик умуд кутур. Хизанда хъсан алакъаяр сада-садаз гьуьрмет ва ихтибар авун себеб яз арадал къвезва. Жуван гъуьлуьхъ галаз къуватар алцумиз ва кIвале вуж чIехиди ятIа гьуьжетар ийиз алахъмир. Ахьтин рафтарвилери хизанда къал твада.

Жуван гъуьл хизандин патахъай жавабдар жедайвал, адаз яшайишдин шартIар хъсанарун патал алахъиз кIан жедайвал ая. И крар кьилиз акъудиз жеда, нагагь куьне адаз куь гьуьрмет къалуриз хьайитIа ва куьне адаз ам вири крар алакьдай викIегь, вири хъсан ерияр авай итим хьиз къалурайтIа. Эгер адаз куь вилера вич агалкьунар авай инсан хьиз акуртIа, ам куь мурадар кьилиз акъудиз алахъда.

Алимдин жаваб:

Куь вах чIехиди ятIани, ада хизандин уьмуьрдин патахъай ийизвай фикирар дуьзбур туширди куьне аннамишзавайди ван къвез хуш жезва. Вучиз лагьайтIа гъуьлуьз яб тагунихъ эвер гун чIехи гунагь я. Гъуьлуьз папан кьамал ацукьун гьич лазим туш хьи, вучиз лагьайтIа ам халисан итимдин лайихлувилиз акси къвезвай кар я.

Гъуьлуьн разивал ва адаз яб гун къимет авачир савкьват я, гьайиф хьи, гзаф дишегьлийри адан важиблувиликай гьич фикирни ийизвач.

«Эгер завай Аллагьдилай ﷻ гъейри масадаз сажда авун эмир ийиз жезвайтIа, за папаз вичин гъуьлуьн вилик сажда авун эмирдай. Мугьаммадан руьгь Нин ихтиярда аватIа, за Адалди кьин кьазва! Папа вичин Раббидин ﷻ вилик фичин мажбурнамаяр тамамардач, та вичин гъуьлуьн вилик тамамдиз вичин везифаяр тамамардалди…» (Агьмад).

Вахахъ галаз рафтарвилериз талукь яз лагьайтIа, гьа ихтилат куь арада къал хьунин, туьгьметар авунин ва икI мад себеб хьун лазим туш. Зи фикирдалди, ада квез кьасухдай пис меслят гузвач, куьн бахтсуз хьана кIанзавач; им, аквадай гьалда, ада вичин уьмуьрдин тежрибадай авунвай дуьз тушир, вичинни гъуьлуьн рафтарвилера хьанвай, вичиз хиве кьаз кIан тийизвай гъалатIрин нетижа я.

ГьикI ятIани, вахахъ галаз хъсан алакъаяр хуьз алахъ, амма жуван уьмуьрда, жуван Раббидин ﷻ эмиррал амал ая. Ада итимар дишегьлийрин кьилел эцигнава ва абурал дишегьлийрихъ гелкъуьн ва абур таъмин авун ихтибарнава. Гъуьлуьзни папаз гьардаз вичин везифаяр ава, ва папан везифайрик Халикьдин ﷻ эмирриз акси тушир вири крара гъуьлуьз яб гун ва гьуьрмет авун акатзава. Кьведани чпин ихтиярар ва везифаяр кьиле тухуна хизандин сагъ-саламатвилин заминвал ава.

Вахаз лагьайтIа, насигьат ийиз алахъ, квез ам рикIин сидкьидай кIанзавайди, адан меслятар лап важиблу тирдакай лагь, амма и дуьшуьшда куьне куь иманди, диндин асул бинейри квехъ эвер гузватIа, гьакI ийидайдакай хабар це. Нагагь куьне куь вахаз квекай хъел къведа лагьана фикир ийиз хьайитIа, чуькьни ийимир ва Аллагьдивай ﷻ тIалаб адалай гъил къачудайвал ва кьве дуьньядани бахтлу жедайвал.

Алиасгьаб Мурзаев, психолог Адиль Ибрагьимов, алим

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чирун

Мусурманди Мугьаммад Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чируниз кьетIен фикир гана кIанда. Чна Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чирунин себеб эвелни эвел, Аллагьди ﷻ Мугьаммадалай ﷺ лайихлу са касни халкь тавун я.   Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чирунин метлеб адакай ихтилат авун патал гьакI инсанар кIватIун туш, кьве...


Итимдин далу

Заз, папаз хьиз, гъуьл кIвалахдал хкаж жедай ва агалкьунар жедай шартIар арадал гъиз кIанзава. Им хизандин сергьятра мумкин яни? Я тахьайтIа итим кIвалахдин рекьяй хкаж хьун анжах адан къилихдилай ва хсуси ерийрилай аслу яни? Бес гьа «далу» гьикI хьана кьван?   Алимдин...


Желил халудин тlварун стха

1947-йисуз зун цlукьуд йиса авай гада тир. Чи ери-бине Мегьарамдхуьре аватlани, зи дах Атаханов Абдуселим «Серго» колхоздин председатель яз, Цlелегуьндал Зиядин лугьудай касдин кlвале ацукьнавай. Мектебдай ахъаяйла, гатун ва хъуьтlуьн каникулрин вахтунда, зун Цlелегуьндал фидай ва...


Ички зиян я

Чехир, ички. Дегь девиррани и шейэр гьазуриз ва ишлемишиз чизвай. Эгер тарихдиз вил вегьейтIа, жуьреба-жуьре набатат-рикай, емишрикай пиводиз ухшар шей чи эрадал къведалди са шумуд агъзур йис вилик Египетда, Месопотамияда, Китайда, Мексикада гьазурзавай.   Чи эрадал къведалди ирид агъзур йис...


Гунагьрилай гъил къачун тlалабун

Аллагь Таалади лагьана: «…ва жуван гунагьдилай гъил къачун тIалаб ва иман гъанвай итимрин ва дишегьлийрин гунагьрилай гъил къачун тIалаб» («Мугьаммад» сура, 19-аят).   Аллагьди ﷻ гьакIни лагьана: «Аллагьдивай гъил къачун тIалаб, гьакъикъатда, Аллагь...