Манийвилин лайкар

Зи гъуьлуь социальный сетра къунши дишегьлидин ва маса таниш дишегьлийрин шикилрал лайкар эцигзава. Зун бегьем ревнивый я ва ида заз гзаф хъел гъизва. Зи шикилар соцсетра эцигиз ада заз къадагъа ийизва, вичин телефон зав вугузвач, вичи лагьайтIа, чара дишегьлийриз лайкар эцигзава. Им са гьихьтин ятIани кьве чин хьун я. Жуван гъуьл ихьтин мунафикьвиликай гьикI къутармишда?

Марина, Ижевск шегьер

Психологдин меслят:

Куьне гьасятда гъуьл мунафикьвиле тахсирлу авун герек туш. Амма ада акI авунин себеб вуч ятIа куьне чирна кIанда ва куьне адаз вич гьа саягъда тухуз кIамукь тийидайвал авун лазим я. Сифтедай, гьелбетда, тайин хьана кIанда хьи, ада ийизвай краризни килиг тавуна, куьн адахъ галаз яшамиш жез мажбур ийизвай куь гъуьлуьхъ ахьтин вуч аватIа.

Лап мумкин я хьи, санлай ам пис инсан туш ва квек хъел кутазвайди анжах са гьа кар я. Ина, мумкин я, месэла ада вич тухунин къайдада авач, и кардиз куь патай авай рафтарвиле ава. Им ревнивый инсанрин психология я, абурун гьамиша чеб масабурухъ галаз гекъигунал рикI ала ва гьа гекъигунарни чпин хийирдиз ийизвач. Гьелбетда, куь ревностди куь гъуьлуь вич тухунин къайда гьахълу ийизвач, амма чна ам гьисабдиз къачуна кIанда.

Мумкинвал ава хьи, ада, чIехи пай итимри хьиз, гьа лайкра ахьтин чIехи мана твазвач, ам гьа дишегьлияр бегенмиш тирвилин лишанар туш, гьакIан крар я ийизвай. Адахъ галаз рахух, ам гъавурда тур хьи, ада вич тухунин къайдада хаталу са затIни аквазвач, амма квез, дишегьлидиз хьиз, чизва, маса дишегьлийри а лайкра гьихьтин мана тун мумкин ятIа. Лап мумкин я хьи, адаз сад аквазва, амма квез, дишегьлидиз хьиз – масад. Гьа им адал агакьариз алахъайтIа жеда.

Алимдин жаваб:

Къенин юкъуз социальный сетар гзаф вилик фенва ва «лайк» лугьудай гаф абурун галудиз тежер пай хьанва. «Лайк» - им ингилис чIалан гаф я, адан манани – соцсетра эцигнавай затI хъсанди яз гьисабун я. Ибн Масуда агакьарайвал, адаз ван хьана Пайгъамбарди икI лугьуз: «Ни вич аваз хьуналди инсанрин кьадар артухарайтIа, ам гьабурукай жеда. Вуж инсанри ийизвай кардал рази хьанатIа, ам гьабурухъ галаз санал гьа карда иштирак авур кас жеда» (Абу Яля).

И гьадисдай аквазва хьи, эгер инсанди соцсетриз акъуднавай са гьихьтин ятIани къадагъа тир затIунин кIаник лайк эцигайтIа, инал ихтилат физвай дуьшуьшда дишегьлиди виридаз акун патал эцигнавай шикилдин кIаник, ам, шаксуз, гьа гунагьда шерик жезва. Чара дишегьлийриз килигун (михьиз вири бедендиз) къадагъа я, гьатта са гьихьтин ятIани фикир авачиз хьайитIани.

Аллагь Таалади Къуръанда ачухдиз игьтиятлу хьухь лугьузва («АнНур» сурадин 30-аятдиз ганвай баяндин мана): «Лагь (я Мугьаммад ) инанмиш хьанвай итимриз, абуру чпин вилер агъуз ийидайвал (абуруз килигдай ихтияр авачир затI акурла) ва чпин гьаяяр хуьдайвал (къадагъа тир крарикай)». Адалай кьулухъ гуьгъуьнин аятда лугьузва (мана): «Лагь инанмиш хьанвай дишегьлийриз, абуру чпин вилер агъуз ийидайвал…».

Къадагъа затIуниз килигун къадагъа тирдан патахъай итимдинни дишегьлидин арада тафават авач, кIантIа ам вилик кваз хьурай, я тахьайтIа шикилдай ва я видеодай. Фикир це хьи, Аллагьди гьа килигунал къадагъа эцигуналди, виликамаз и чIехи гунагьдикай жув хуьн патал игьтиятлу ийизва.

Винидихъ лагьайдал бинеламиш хьана, чна меслят къалурзава куь гъуьлуьхъ галаз секиндиз рахаз алахъун, гьикI ада вич тухунин тегьерди куь гьиссерал хер ийизватIа ва им куьне садасадаз ихтибар тавунин ва хизан чукIунин себеб хьун мумкин ятIа. РикIин сидкьидай Аллагьдивай тIалаб куь алакъаяр мягькемардайвал, куь гъуьл ва куьн ахьтин гунагьрикай хуьдайвал.

АЛИАСГЬАБ МУРЗАЕВ, ПСИХОЛОГ АДИЛЬ ИБРАГЬИМОВ, АЛИМ