Гъуьл гьикI «ахварай авудда»?
Гъуьл гьикI «ахварай авудда»?
Гъуьлуь вири анжах эсер авуникди ийизва. Эвленмиш жедайла, вич дикъет гудайди жеда лагьана, гаф гана, амма адавай дикъет гун жагъидач. Эгер тIалабайтIа – ийида, цуьквер кIан хьайитIа – къачуда, амма ада вичи сифте кьил кутуна са карни ийидач. АкI жезва хьи, зун адаз итижлу туш. Гъуьл гьикI «ахварай авудда»?
Психологдин фикир:
Куь гъуьл ксанвайдаз ва ам ахварай авудунихъ муьгьтеж тирдаз гьич ухшар авач. Аквадай гьалда, адан къилих гьахьтинди я. Нагагь гьамиша са кардикни ада сифте кьил кутазвач лугьуз хьайитIа, адахъ галаз къал акъатда.
Им хиве кьун гьикьван бейкефардай кар ятIани, итим квехъ гелкъведай вахтунда ва адакай гъуьл хьайила – им саки гьамиша гьа сад туш. Квез дикъет гуда, гелкъведа лагьана, ада куьн, гьелбетда, алдатмишнач – а вахтунда ам вич гьахьтинди жедайдахъ агъазвай. Куьн гъуьлуьз текъвез кичIевили адав гьакI лугьуз туна. Амма гила, адаз вичиз вири авайди аквадайла, ва дикъет гузвач лугьуз адак тахсирарни кутадайла, ам адаз герек амукьнач. Куьне тIалабзавай шейэр ада квез гуни, адаз квехъ галаз хъсан рафтарвал авайдакай лугьузва.
Исятда ам вичин адетдин гьалдиз хтанваз хьун мумкин я. Ина са шумуд рехъ ава. Са патахъай, квевай ам исятда гьихьтинди ятIа, гьахьтинди яз кьабулайтIа жеда ва куьне вири крарик сифте кьил кутуртIа жеда. Амма гьа са вахтунда ара-бир адаз лагьайтIани жеда, куьн ресторандиз тухудай ва я са савкьват багъишдай фикир гьадазни атайтIа жеда лагьана. И рехъ амайбурулай кьилиз акъудиз регьятди я.
Муькуь патахъай, куьне куь гъуьлуь вичи тухузвай къайдадиз гузвай фикир куьне квел желб авуртIа жеда. РикIел хкваш, ада квез дикъет гузвач лугьуз, куьне адаз туьгьметар ийидалди, ам гьазур тир кьван квез ам гуз.
Алимдин жаваб:
Санал жезвай уьмуьрда гъуьлуьнни папан рафтарвилер са кIалубдай фин мумкин туш. Гьар са дуьшуьшда вичин четинвилер ва имтигьанар жезва. Асул манани гьа им я, сада-садак иер ерияр кутадайвал, нукьсанрилай гъил къачуз чир жедайвал, патав гьахьтин гъуьл/паб хьунин няметдай шад жедайвал ва Аллагьдиз ﷻ шукур ийидайвал.
ИкI лугьудайди я: «Ваз ви патарив гвайбур дегишариз кIанзаватIа – жув дегиш жез гатIума». Са чIавузни куь мурадар ва чалишмишвилер агъузариз кIанзавач, амма санал яшамиш жезвай уьмуьрда маса къиметлу затIар жагъурун лазим я. Амни сад-садахъ галаз жезвай рафтарвилера Аллагьдин ﷻ разивал жагъуриз кIан хьун я. Гелкъуьн ва дикъет гун, яб гун ва муьтIуьгъ хьун, насигьат авун ва Аллагьдихъай ﷻ кичIе хьун.
За меслят къалурзава жуван крариз, гьакIни гъуьлуьн крариз диндин истемишунриз килигна къимет гун. А патахъай чи вири кIвалахар хъсанзавани? Аллагьдин Расулди ﷺ гъуьлуькайни папакай авунвай дуьадиз фикир це: «Къуй Аллагьди ﷻ регьимдик кутурай итим, вич йифиз къарагъзавай, капI ийизвай ва вичин паб ахварай авудзавай, адани капI ийидайвал, эгер ада къарагъдач лагьайтIа, адан чиниз яд язавай! Къуй Аллагьди ﷻ регьимдик кутурай паб, вич йифиз къарагъзавай, капI ийизвай ва вичин гъуьл ахварай авудзавай, эгер ада къарагъдач лагьайтIа, адан чиниз яд язавай!» (Агьмад, Абу Давуд).
Хизанда разивал, кIанивал ва сад-садан гъавурда акьун анжах а чIавуз жеда, мус сада-садаз Раббидин ﷻ регьим ва Ада гъил къачун тIалабиз, имандин истемишунрал амал ийиз хьайитIа.
