КIвалах гъиляй акъатна кIанзавач
За кьилдин касдин клиникада медсестра яз кIвалахзава. ЧIехиди дегиш жедалди вири хъсанзавай. Гила чи хиве цIийи везифаяр хутазва, абурай пул гузвач, гьамиша себебсуз тахсирар кутаз алахъзава. КIвалах бегенмиш я, экъечIиз кIанзавач, амма ихьтин рафтарвални эхиз кIанзавач. За вуч ийида?
Алимдин жаваб:
Вири куьне кIвалахдихъ ийизвай рафтарвилелай аслу я, медсестравилин пеше – лап асуллу кIвалах я хьи. Азарлубуруз куьмек гуз кIан хьун, ажузбурухъ рикI кун – им гзаф къимет авай кIвалах я.
Гьавиляй, за фикирзавайвал, цIийиз хьанвай чIехидан патахъай тади нетижаяр хкудун герек туш. Белки а саягъда адаз вичин гъилик кIвалахзавайбурун гьакъисагълувал, кIвалахдал рикI хьун ва вафалувал дуьздал акъудиз кIанзава. ГьикI хьайитIани, са кьадар вахтунда вил алаз акъвазайтIа, себебсуз тахсирар кутуниз, артухан везифайриз фикир тагайтIа ва и асуллу майдандал рикIин сидкьидай кIвалахиз давамарайтIа, дуьз жеда. Чна квез меслят къалурзава кIвалахдив клиникадин вилик мажбурнамадив хьиз ва жуван кIвалахдай гьакъи къачун патал эгечI тавун, амма Аллагь ﷻ патал менфятлу жедай мумкинвал патал. Са инсандин чан хуьн Раббидин ﷻ вилик вири инсаният къутармишайдаз барабар я.
Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Гьакъикъатда, крариз анжах ниятриз килигна къимет гузва ва, гьакъикъатда, гьар са инсандиз, вичиз вуч къазанмишиз ният авайтIа, гьам жеда…» (аль-Бухари, Муслим). Гьахьняй хъсан ният аваз авур гьар са хийирлу кар пишкешдиз лайихлу жеда.
Мад къейд ийиз кIанзава хьи, бахт пулунин, гьакъидин кьадарда авач, ам берекатда ва рикIин секинвиле ава. Нагагь квез куь кIвалах кIанзаватIа, идалай кьулухъни азарлубуруз менфятлу жез гьазур ятIа, и мумкинвилиз ваъ лугьумир. Къуй Аллагьди ﷻ квез и карда куьмек гурай. Амин.
Психологдин меслят:
Идан патахъай хъсан мисал авайди я: «ЦIийи кулуни цIийи жуьреда шткизва». Гьайиф хьи, им гьар са цIийи регьбердин адетдин лишан я. Саки вири цIийиз хьанвай регьберриз акI жезва хьи, абурал къведалди вири кIвалахар чIурукIа физвай ва чарасуз са вуч ятIани дегишарна кIанда.
Адет яз, вахтар фейила а туьнтвал тIимил жезва ва вири вичин адетдин чкадиз хквезва. ГьакI и дегишвилер жезвай вахтунда вил алаз акъвазна кIанда, амма ина вичин къайдаяр ава.
Асул кар алай къайда ам я хьи, цIийи регьберди неинки вичин гъилик кIвалахзавайбуру кIвалах дуьз ийизватIа ахтармишзава, гьакI абурун хиве тунвай цIийи везифаяр алава пул тагана кьилиз акъудунин гьазурвални. Эгер исятда чуькьни тавуна вири хъсанзавайди хьиз къалурайтIа, куь вахтунин алава везифайрикай мукьвара асул дибдинбур жеда. Эгер куьне квез тайин тир везифаяр авайди я ва куьн абур тамамариз гьазур я, амма цIийи везифаяр алава пулунихъ тамамариз гьазур я лагьайтIа, квез цIийи гележегар ачух жеда.
Лап мумкин я, квехъ галаз рази тахьун ва квез артухан пул гуз гьазур туш лугьун, и дуьшуьшда куьне хкяна кIан жеда: къачудани жувал мажбурнамаяр ва я экъечIдани. Амма ина авай хъсанвал ам я хьи, чIехидаз гила чир жеда: куьн гьисаба кьун лазим я ва куь хиве цIийи везифаяр тун акьван регьят кар туш.
Квез куь хсуси сергьятар авайдакай ва абур хуьз гьазур тирдакай вахтунда чирун лап важиблу я. Маса инсанри куь крариз таъсир авунин рекьел гъвечIи манийвилер эцигун лазим я. Ида абурув куьн гьисаба кьаз ва квев чIехи гьуьрметдивди рафтарвал ийиз тада.
РикIелай алудмир, и дегишвилер твазвай вахт адет яз яргъалди физвайди туш. ГьакI цIийи регьбердиз вич цIийи чкадал кIевиз акъвазнавайди ва клиникадин иесидиз вичиз идара ийидай алакьунар авайди къалурдай вахт герек я.
